Wojska rosyjskie trzymające zdobyte sztandary w ofensywa Erzurum

10 stycznia 1916 rozpoczęła się ofensywa Erzurum

Tego dnia 1916 roku rozpoczęła się ofensywa Erzurum

Ofensywa w Erzurum to jedna z najtrudniejszych kampanii armii rosyjskiej. Miasto znajdowało się w terenie górskim i było silnie ufortyfikowane. Zdobycie tego miasta pozwoliło na dalsze przemieszczanie się w głąb kraju i było silnym sukcesem propagandowym.

Przed I wojną światową, Imperium Osmańskie podpisało porozumienie z Austro-Węgrami oraz Niemcami, na wypadek rozpoczęcia działań zbrojnych w Europie. Starcia zbrojne pomiędzy wojskami osmańskimi, a Rosjanami rozpoczęły się dopiero w październiku. Turcy w regionie Kaukazu dysponowali 3. Armią w liczbie 150 do 190 000 żołnierzy. Z kolei Rosjanie operowali w tym regionie armią Kaukaska liczącą 170 000  żołnierzy.

Walki toczono w rejonie górzystym, teren był trudnym polem działań, w którym linie komunikacyjne były słabo rozwinięte. Do końca 1914 roku, plan zajęcia Zakaukazia przez Osmanów został pokrzyżowany, a teatr działań przeniesiono na terytorium Turcji. Główną bitwą stoczoną w tamtym okresie, przechylającą szalę na stronę rosyjską była bitwa pod Sarıkamış.

Rok 1915 upłynął spokojnie na froncie, a rok 1916 pozwolił posunąć się dalej w głąb Turcji.

Zanim doszło do ofensywy

Sytuacja, w jakiej znalazły się wojska Osmanów w 1916 roku, była nie do pozazdroszczenia. W rejonie Erzurum skupiało się kilka nacji, które mocno ucierpiały z rąk tureckich. Ludobójstwo Ormian, Asyryjczyków i Greków Pontyjskich doprowadziło do kłopotów z zaopatrzeniem armii Tureckiej, a dodatkowo zwolnienie ich z armii pogłębiło braki kadrowe.

Nikołaj Judeniczgłównodowodzący armii kaukaskiej, postanowił o zdobyciu miasta Erzurum. Było to nie lada problemem, gdyż sama twierdza była jednym z dwóch najlepiej chronionych miejsc w Turcji. Twierdzy broniło 235 dział artylerii. Jego fortyfikacje osłaniały miasto na łuku 180° w dwóch pierścieniach. Obszar centralny pokrywało jedenaście fortów i baterii. Sama ofensywa miała zostać rozpoczęta zanim dywizje osmańskie zdążą otrzymać pomoc po zakończeniu kampanii w Gallipoli.

Według różnych szacunków wojska rosyjskie liczyły od 120 do 130 000  żołnierzy, 35 000 kawalerii, 160 000 żołnierzy w rezerwie, 150 ciężarówek zaopatrzeniowych i 20 samolotów Syberyjskiej Eskadry Powietrznej. Siły osmańskie liczyły zaledwie 78 000 żołnierzy.

Ofensywa Erzurum

Mimo przewagi, teren nie sprzyjał atakującym. Rosyjski plan zakładał przebicie się przez słaby odcinek linii. Pierwsze starcie miało miejsce w wiosce Azkani i jej górskim grzbiecie Kara Urgan. Po tym Rosjanie zajmowali następne wsie i miasta na drodze do Erzurum. Punktem przez, które wojska rosyjskie dostały się w okolice Erzurum były nieprzejezdne pasmo górskie Kargapazar.

Twierdza była zagrożona ze wschodu jak i północy. 11 lutego Rosjanie rozpoczęli ostrzał ufortyfikowanych formacji wokół Erzurum. W ciągu trzech dni zaciekłych walk Rosjanie dostali się na wyżyny górujące nad miastem. 12 lutego zdobyto Fort Kara-gobek. 13 lutego Rosjanie kontynuowali ataki. 14 lutego zdobyto Fort Tafet, a Rosjanie przebili się przez oba pierścienie obronne miasta.

Jako pierwsi 16 lutego do miasta wjechali rosyjscy Kozacy. Do tego czasu z miasta udało się przeprowadzić ewakuację miasta. Pościg za Turkami okazał się mało skuteczny. 8 km od miasta jednostki 3. Armii utworzyły następną linię obrony.

Straty po stronie Osmańskiej wynosiły 30 000 ludzi w tym 100 dział i 9 chorągwi. Rosjanie utracili 13 000 zabitych, 4 000 rannych i 4 000 osób z odmrożeniem.

Zdobycie Erzurum uniemożliwiło zachwyt i radość nad zakończeniem kampanii w Gallipoli, a już w kwietniu pod naporem wojsk rosyjskich, upadł Trebizond.

Comments are closed.