Pacyfik. Starcie mocarstw | Recenzja

Douglas Ford, Pacyfik. Starcie mocarstw

Autorzy chcący opisać okoliczności całych konfliktów zbrojnych, często są oskarżani o nadmierne generalizowanie. Z tą obawą sięgnąłem po pracę Douglasa Froda pod tytułem „Pacyfik. Starcie mocarstw”. Jest to obszerna praca, faktycznie opisująca bardzo szerokie spectrum uwarunkowań konfliktu japońsko-amerykańskiego. Autor już we wstępie zaznaczył, że jego praca nie aspiruje do roli kompendium wiedzy o wojnie japońsko-amerykańskiej, jak sugeruje to tytuł. Jest to książka, w której czytelnik znajdzie analizę szeroko rozumianej problematyki II wojny światowej w Azji i na obszarze Pacyfiku. `

Dougas Ford jest doktorem historii na uniwersytecie w Birmingham. Książka, którą oddał do dyspozycji czytelników w pełni potwierdza znakomity kunszt autora. W sposób syntetyczny i bardzo przejrzysty opisał przyczyny japońskiej ekspansji w Azji oraz jej konfliktu ze Stanami Zjednoczonymi. Bardzo przejrzyście i wyczerpująco przedstawił również przyczyny japońskiej klęski w starciu z USA i ich sojusznikami. Autor odkrywa przed czytelnikiem kulisy rozważań przywódców politycznych i wojskowych. Analizuje jakie przesłanki nimi kierowały i dlaczego podejmowali błędne lub słuszne decyzje. Ogromną zaletą tej książki jest jej wielowątkowość. Autor uwzględnił dotychczas słabo sygnalizowaną rolę współpracy aliantów w walce z Japonią. Podkreślił również wielonarodowy wymiar konfliktu na Dalekim Wschodzie. W narracji Douglasa Forda, wojna na Pacyfiku to konflikt wielu nacji i wielu kultur. Całość książki obejmuje lata 1860-1945, czyli od wzrostu znaczenia Japonii w regionie, aż po upadek jej imperialnej potęgi. W kolejnych rozdziałach książki omówiono kluczowe czynniki jakie miały wpływ na przebieg opisywanego konfliktu. Pod tym względem jest to praca interdyscyplinarna i stanowi ciekawą lekturę nie tylko dla historyków wojskowości czy gospodarki, ale również dla socjologów. Autor wielokrotnie powołuje się na różnorodne badania opinii publicznej w Stanach Zjednoczonych czy tez Japonii. Opisał znaczenie wywiadu, rozwoju gospodarczego, wymiany doświadczeń pomiędzy aliantami oraz rolę jaką w konflikcie odgrywały inwestycje w nowoczesne technologie. Czytając tą książkę, można odnieść wrażenie, że autor uwzględnił i opisał wszystkie czynniki mające wpływ na konflikt zbrojny w niej opisywany.

Książka jest bardzo przejrzysta i napisana przystępnym językiem. Treść podzielono na czternaście rozdziałów problemowych. Po każdym następuje krótkie podsumowanie. Na końcu pracy zawarto ogólne konkluzje z niej wynikające. Problemowe ujęcie treści, pozwoliło autorowi na powoływanie się na liczne przykłady dla poparcia prezentowanych w książce tez. Autor często podejmuje również polemikę z najnowszymi teoriami proponowanymi przez badaczy. Problematyka książki jest bardzo złożona. Mimo to, przejrzysta struktura pracy pozwoliła autorowi na syntetyczną i rzetelną analizę tematu. Konstrukcja pracy jest jej wielką zaletą i sprawia, że trudno się znużyć jej lekturą. Bibliografia jest imponująca, choć biorąc pod uwagę szerokie spectrum poruszanych w niej problemów, z pewnością można by dodać do niej więcej publikacji. Autor korzystał również z zasobów amerykańskich archiwów. Niestety, w pracy Douglasa Forda można dostrzec pewną jednostronność z uwagi na brak kwerend w archiwach japońskich. Nie rzutuje to jednak istotnie na całość narracji. W odniesieniu do koncepcji pracy, jest jedynie drobną niedogodnością.

Książka jest bardzo ładnie wydana i doskonale prezentuje się na półce. Uwagę zwraca ładna kompozycja graficzna twardej oprawy. Jakość papieru, wielkość i rodzaj czcionki nie budzą żadnych zastrzeżeń. Spis treści znajduje się na początku książki. Na końcu zamieszczono bibliografię, indeks osób i spis map. W środek książki wpięto zdjęcia przedstawiające wybrane epizody z dziejów wojny na Dalekim Wschodzie i Pacyfiku. Niestety nie uwzględniono indeksu geograficznego. Byłby niezwykle pomocny z uwagi na fakt, że książka opisuje bardzo rozległy obszar działań wojennych. Dobrej jakości mapy, stanowią jednak drobną rekompensatę tego braku. Skróty wyjaśniono bezpośrednio w tekście.

Książkę Douglasa Forda polecam przede wszystkim osobom zaczynającym swoją przygodę z historią. Poruszając wiele wątków, dostarcza bowiem syntetycznej wiedzy na temat opisywanego w niej konfliktu zbrojnego. Warto pamiętać, że nie może służyć za kompendium wiedzy o wojnie na Pacyfiku. Mimo to, jej przejrzystość zachęca do zgłębiania tematu i sięgania po lektury pomocnicze. Niewątpliwie jest to wspaniała książka na prezent. Ładne wydanie dobrze koresponduje z ciekawą treścią. Nie brakuje licznych ciekawostek. Profesjonalni historycy zapewne nie odnajdą w niej przełomowych teorii naukowych. Autor bardzo ostrożnie formułuje tezy, co przy tej rozpiętości tematu jest zaletą. Dla osób interesujących się dziejami wojny na Dalekim Wschodzie i w obszarze Pacyfiku, jest to z całą pewnością lektura obowiązkowa.

Ocena recenzenta: 5/6

Wydawnictwo Znak

Maciej Kościuszko

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*