Pierwsze kroki na drodze do Europy – bilans panowania dynastii Piastów w Polsce

Kazimierz Wielki odegrał ważną rolę w rozwoju kultury i nauki w Polsce. Nasz kraj nadrabiał wówczas opóźnienie w stosunku do innych państw. Powstawały budowle architektury gotyckiej, nie tylko sakralnej, ale przede wszystkim świeckiej. Powiedzenie: „Kazimierz Wielki zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną” jest więc całkowicie uzasadnione. Wyrazem troski władcy o rozwój nauki było natomiast utworzenie Akademii Krakowskiej, drugiej w naszej części Europy, po Uniwersytecie Praskim. Kształciła ona fachowców m.in. w dziedzinie prawa, potrzebnych administracji odbudowanego państwa.

Dziedziniec Collegium Maius Uniwersytetu Jagiellońskiego (dawnej Akademii Krakowskiej)  Zdj. Wikimedia Commons
Dziedziniec Collegium Maius Uniwersytetu Jagiellońskiego (dawnej Akademii Krakowskiej)
Zdj. Wikimedia Commons

Wymownym wyrazem znaczenia Kazimierza Wielkiego i roli, jaką Polska odgrywała w ówczesnej Europie, był słynny zjazd monarchów w Krakowie. Kazimierz, tak jak niegdyś Bolesław Chrobry, olśnił przybyłych gości swoim bogactwem i wspaniałością dworu. Dorobek panowania Kazimierza Wielkiego stał się podstawą do rozwoju polityki kolejnych władców, a w szczególności dynastii Jagiellonów.

Co nam zostało po Piastach?

Bilans panowania Piastów w Polsce, widziany z dzisiejszej perspektywy, wypada dodatnio. Z całą pewnością można stwierdzić, że działania władców piastowskich, prowadzone na polu polityki zagranicznej i wewnętrznej, gospodarki, kultury i oświaty miały znaczący wpływ na późniejsze dzieje Polski, a co za tym idzie, na jej pozycję we współczesnej Europie.

Do długofalowych skutków rządów Piastów należy zaliczyć osiągnięcie przez Polskę obecnego statusu terytorialnego, w dużej mierze zbieżnego z tym z czasów Mieszka I. Aktywne uczestnictwo Polski w kulturze europejskiej nie byłoby możliwe bez pojawienia się na naszych ziemiach wzorców i nurtów myślowych z Europy Zachodniej. Również ukształtowanie dzisiejszych struktur kościelnych, z ważną rolą Gniezna jako siedziby Prymasa, jest nawiązaniem do tradycji piastowskich. Podwaliny pod obecną pozycję Polski w polityce środkowoeuropejskiej położyły zabiegi dyplomatyczne Kazimierza Wielkiego. Jednakże najbardziej doniosłym wydarzeniem, będącym, oczywiście w kontekście długofalowym, skutkiem polityki prowadzonej przez Piastów, stało się wstąpienie Polski do struktur Unii Europejskiej, dla której główną rolę w określaniu „europejskości” odgrywają czynniki historyczne i kulturowe, wspólna tożsamość i identyfikacja z uniwersalnymi wartościami naszej cywilizacji. Nie ulega przecież wątpliwości, że Polska Piastów znakomicie wpisała się w tradycję, historię i kulturę naszego kontynentu.

Norbert Alankiewicz

Bibliografia:

  1. Anonim tzw. Gall, Kronika polska, tłumaczenie Roman Grodecki, Zakład Narodowy Ossolińskich, Wrocław-Warszawa-Kraków 1996.

  2. Dzieje Polski pod red. J. Topolskiego, PWN, Warszawa 1975.

  3. Historia Dyplomacji Polskiej, tom I pod red. M. Biskupa, PWN, Warszawa 1982.

  4. Kronika Jana z Czarnkowa, tłumaczenie Józef Żerbiłło, Kraków 1996.

  5. Poczet królów i książąt polskich pod red. A. Garlickiego, Czytelnik, Warszawa 1996.

  6. Polska Piastów, Paweł Jasienica, Prószyński i S-ka, Warszawa 2007.

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*