Początki lotnictwa wojskowego

Nieodłącznym elementem współczesnych pól bitewnych jest lotnictwo. Ten młody rodzaj broni miał swoje początki pod koniec XVIII wieku. Poniższa praca przedstawia, w jaki sposób lotnictwo wojskowe stopniowo wywalczyło sobie miejsce w sztuce wojennej. Datą końcową jest wybuch I wojny światowej, konfliktu, w którym zastosowano samoloty na masową skalę.

Bojowe wykorzystanie balonów

Rycina wyobrażająca atak na Anglię poprzez Kanał La Manche, 1805 rok zdj. Wikimedia Commons
Rycina wyobrażająca atak na Anglię poprzez Kanał La Manche, 1805 rok
zdj. Wikimedia Commons

Pierwsze próby użycia obiektów latających w walce miały miejsce w okresie wojen rewolucyjnej Francji. Wykorzystywano wówczas balony wypełnione ogrzanym powietrzem. W 1794 roku w bitwach pod Maubeuge i Fleurus Francuzi posłużyli się balonem do obserwacji pozycji przeciwnika. Efekty były zadowalające, więc postanowiono rozwijać ten sposób zwiadu a Napoleon Bonaparte zabrał jeden balon na wyprawę do Egiptu. Niestety po 1800 roku na blisko pół wieku zaniechano wykorzystywania balonów w wojsku.

Powrót do idei balonów, jako istotnego czynnika walki nastąpił w 1849 roku. Podczas oblężenia Wenecji Austriacy użyli balonów nie tylko do obserwacji, ale także, po raz pierwszy w dziejach ludzkości, do bombardowania celów naziemnych. Efekty były niezbyt zachęcające, postanowiono jednak dalej rozwijać jednostki lotnicze. Szczególnie istotne okazały się balony podczas wojny francusko-pruskiej. Dzięki ich zastosowaniu, oblężony Paryż utrzymywał kontakt z resztą kraju przerzucając kurierów drogą powietrzną.

W pierwszych latach XX wieku, wszystkie duże kraje posiadały już oddziały aeronautyczne wyposażone w balony obserwacyjne. Poważnym mankamentem tego rodzaju broni, był brak możliwości sterowania. Przełom nastąpił w Niemieckiej myśli technicznej, gdy w 1900 roku hrabia Ferdynand Zeppelin zaprezentował oficjalnie pierwszy balon o sztywnej konstrukcji[1]. Wynalazek nazwany na cześć twórcy zeppelinem miał kształt cygara o długości 128 metrów i szerokości dochodzącej do 11, 7 metra. Sterowiec Zeppelina został wyposażony w napędzane silnikami śmigła, dzięki czemu mógł osiągać prędkość 28 km/h. Nowy wynalazek szybko zyskał uznanie naczelnego dowództwa. Szczególnie ceniono długie dystanse, na jakie mogły latać bez międzylądowania sterowce. Doceniano również stosunkowo dużą ładowność zeppelinów. Dzięki zwiększaniu mocy silników oraz zastosowaniu duraluminium do konstrukcji szkieletu niemieckie sterowce stały się w teorii istotnym elementem pola walki. Zakładano, że w przyszłej wojnie odegrają kluczową rolę w zwiadzie dalekosiężnym (zwiad na mniejsze odległości nadal był zarezerwowany dla kawalerii). Od 1913 roku zakładano możliwość bombardowania obiektów na tyłach przeciwnika. Ówczesne sterowce mogły zabierać na pokład do 500 kg bomb. Przewidywano również możliwość, że niemieckie zeppeliny będą podejmowały walkę z wrogimi sterowcami[2].

Wynalezienie samolotu. Początek lotnictwa wojskowego

Samolot braci Wright, 1903 rok Zdj. Wikimedia Commons
Samolot braci Wright, 1903 rok
Zdj. Wikimedia Commons

W 1903 roku Bracia Orvill i Wilbur Wright dokonali, w Stanach Zjednoczonych, pierwszego lotu samolotem[3]. Pierwszy samolot był na tyle toporny i prymitywny, że nie skłaniał wojskowych do rozważań na temat jego użycia. Jednak w przeciągu zaledwie kilku lat dokonano tak znaczących udoskonaleń, że nowy wynalazek zaczął być postrzegany, jako potencjalny element pola bitwy. Do najważniejszych modyfikacji należało: zastosowanie lotek, jako sterów poprzecznych (Henri Farman), podwozia kołowego zamiast płóz (Gabriel Vosin), oraz ulepszenie budowy skrzydła (F. Handley Page).

Przełom nastąpił w 1908 roku. Podczas międzynarodowego pokazu lotniczego najwięksi producenci samolotów zaprezentowali swoje najlepsze konstrukcje. Pokaz był na tyle udany, że Francja i Wielka Brytania postanowiły stworzyć pierwsze jednostki lotnicze. I to właśnie Francja, uznawana jest za kolebkę lotnictwa wojskowego.

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*