Polska 1918 | Recenzja » Historykon.pl
Ostatnie wydarzenia z kalendarium historycznego

Polska 1918 | Recenzja

Polska 1918 | Recenzja

Paweł Skibiński, Polska 1918

Zbliżające się stulecie niepodległości Polski obfituje w liczne publikacje. Nie ulega wątpliwości, że zakończenie I wojny światowej w listopadzie 1918 roku stanowiło punkt zwrotny w dziejach Europy. Upadały monarchie a wraz z nimi porządek, który z drobnymi zmianami funkcjonował w Europie od kongresu wiedeńskiego w 1815 roku. Gigantyczne straty i zniszczenia wojenne doprowadziły do zmian w mentalności społeczeństw. Dawne wartości musiały ustąpić miejsca tym, które pojawiły się wraz z refleksją o hekatombie wojny w Europie. Istotne zmiany zaszły również na mapach Europy. Upadek dynastii Romanowów, klęska II Rzeszy i rozpad Cesarsko-Królewskiej Monarchii stworzyły korzystne okoliczności dla powstania lub odrodzenia się państw dotychczas na mapach nie istniejących. Jednym z państw, które koniec pierwszej wojny światowej wyniósł na niepodległość była Polska.

Banalnym wydaje się być stwierdzenie, że pierwsze miesiące istnienia odrodzonego państwa polskiego nie były łatwe. Jednak co kryje się pod nim kryje? W jakich warunkach odradzała się polska niepodległość? Jak wyglądała codzienność w tych burzliwych czasach? Publikacja Pawła Skibińskiego, historyka z Uniwersytetu Warszawskiego, odpowiada właśnie na takie i podobne pytania. Autor jest profesjonalnym badaczem, specjalizującym się w dziejach najnowszej historii Polski. W obszarze jego zainteresowań badawczych znajdują się kwestie związane z historią Kościoła katolickiego i Hiszpanii. Temat postawiony w tytule pracy jest nader szeroki. Choć autor nie specjalizuje się w nim, swoją pracę uzasadnia „potrzebą serca”. Istotnie, książka oddana do dyspozycji czytelników nie jest opracowaniem naukowym. Jest to popularnonaukowa publikacja opisująca okoliczności z jakimi musieli się zmagać nasi przodkowie w burzliwym roku 1918 i później. Autor nie trzyma się konsekwentnie tytułowego roku. Narracja dotyczy zarówno okresu pierwszej wojny światowej jak i następstw podpisania traktatu pokojowego w Wersalu. Uwaga autora ogniskuje się na Polsce i problemach jakim musiało sprostać polskie społeczeństwo, by utrzymać i wzmocnić z trudem zdobytą niepodległość.

Książka składa się z 29 rozdziałów tematycznych poświęconych okolicznościom w jakich Polska odzyskała niepodległość. Autor we wstępie podkreśla, że jego praca nie aspiruje do miana podręcznika do dziejów Polski w okresie międzywojennym. Jest jedynie próbą syntetycznego uchwycenia wielu przeszkód, jakie odrodzone młode państwo polskie musiało pokonać, by zapewnić sobie byt. Właśnie dlatego autor podzielił narrację na tak liczne rozdziały tematyczne. W pracy liczącej niemal 600 stron omawia trudności gospodarcze, społeczne, militarne i geopolityczne które doskwierały mieszkańcom odrodzonego państwa. Autor w syntetyczny i bardzo przystępny sposób omawia zagadnienia z zakresu historii prawa i administracji, opisuje uwarunkowania polityki wewnętrznej i międzynarodowej, jak również wskazuje gigantyczne trudności gospodarcze Polski w roku 1918. Zniszczenia wojenne, kilka systemów prawnych, niewydolna gospodarka, spory polityczne, epidemia „hiszpanki”, rosnące nastroje rewolucyjne i zagrożenie militarne ze wschodu – to zaledwie kilka z wielu aspektów rzeczywistości jaką autor opisuje na kartach swojej pracy.

Całość napisana jest przystępnym językiem i co warto podkreślić – wzbogacona ogromną ilością ciekawostek. Choć profesjonalni badacze historii nie znajdą w tej książce przełomowych wniosków, to każdy czytelnik zainteresowany tematem z pewnością wyniesie z jej lektury wartościowe informacje. Nie sposób nie zgodzić się z autorem, że odzyskanie przez Polskę niepodległości i konsekwencje tego wydarzenia są tematem fascynującym. I choć temat, sformułowany bardzo ogólnie, niewiele mówi o treści pracy, w mojej ocenie jest ona istną kopalnią informacji o okolicznościach odzyskania przez Polskę niepodległości. Za minus nie należy uznawać faktu, że są to informacje nierzadko podstawowe, jednak ich ujęcie stanowi wielką wartość tej publikacji.

W książce zamieszczono liczne fotografie, które zdecydowanie nadają narracji głębsze znaczenie. Niestety, za wyjątkiem mapy okręgów wyborczych w pracy nie zamieszczono map dotyczących zmian granic i dynamiki z nią związanej. Książka zawiera skromny aparat krytyczny. Rolę bibliografii, pełnią zmieszczone na końcu „uwagi bibliograficzne”. Tak skromne potraktowanie literatury wynika z syntetycznego i popularnonaukowego charakteru pracy. W domyśle jest ona skierowana do szerszego grona odbiorców, niekoniecznie zaznajomionych z obszerną literaturą dotyczącą tematu zawartego w tytule pracy. Ponadto, na końcu pracy znajduje się indeks osobowy. To bardzo przydatne narzędzie, szczególnie dla czytelników chcących odnaleźć w tej obszernej pracy konkretne postacie. Książkę wydano w twardej oprawie. Jakość czcionki i papieru nie budzą żadnych zastrzeżeń.

Książkę gorąco polecam osobom interesującym się historią Polski. Syntetyczne ujęcie złożonej problematyki w niej prezentowanej z pewnością jest jej zaletą. Szeroki wachlarz poruszanych zagadnień, liczne ciekawostki i bardzo przystępny język są jej wielkimi zaletami. Z pewnością warta jest uwagi czytelników. Powyższe argumenty w zestawieniu z ładnym wydaniem czynią z niej również doskonałą propozycję na prezent.

Wydawnictwo: Muza

Ocena recenzenta: 5/6

Maciej Kościuszko

Partnerzy



Przewiń do góry