
i układ komunikacyjny
od strony ulicy
Chmielnej według
projektu Czesława Przybylskiego.
Źródło: „Arkady”, 1936
nr 6, s. 307
Budowę dworca podzielono na dwa etapy. Było to spowodowane przede wszystkim ograniczeniami finansowymi. Zdawano sobie również sprawę z konieczności rozwoju sieci kolejowej oraz popularności tego środka komunikacji. Początkowo dworzec miał dysponować ośmioma torami. W kolejnym etapie miał być rozszerzony o kolejne cztery. Inwestor wymagał, aby budowano dworzec od razu z myślą o poszerzonym tunelu i powiększonej liczbie torów.
Zgodnie z założeniami konkursu projekt Przybylskiego obejmował także opracowanie otoczenia dworca. Przyszły plac wraz z dworcem miał odgrywać prestiżową rolę wizytówki stolicy. Przed budynkiem rozciągać się miał plac o rozmiarach 271 na 157 metrów, co czyniłoby go największym placem Warszawy. Aby zapobiec monotonii, podjęto decyzję o rozbiciu powierzchni otworem ukazującym tunel. Przybylski, który sugerował wybicie nie jednego a dwóch otworów, uważał za istotne zamanifestowanie tak nowoczesnego rozwiązania, jakim było przeprowadzenie linii średnicowej pod śródmieściem i umieszczenie peronów pod dworcem. Co więcej, przez wybity w powierzchni otwór pasażerowie mieli schodami ruchomymi opuszczać perony bez konieczności przechodzenia przez halę dworca.

Dworca Głównego
według zatwierdzonego
do realizacji projektu
Czesława Przybylskiego.
Widok w stronę wyjścia na plac dworcowy.
Fot: “Architektura i Budownictwo”,
R. 12: 1936 nr 8-9-10, s. 321
Na tak dużym placu należało usytuować odpowiednio duży budynek dworca, aby pełnił on funkcję dominanty. Cały gmach mierzyć miał w najdłuższym miejscu 120 metrów, a w najszerszym – 84. Skala budynku miała wpływ na wysokość wnętrz dworca. Restauracje, poczekalnie i sale bagażowe miały aż 8 metrów wysokości, a hale kasowe i hala dla przyjeżdżających –14 metrów!

wg. projektu Czesława
Przybylskiego z 1931 Fot:: “Inżynier Kolejowy”,
Rok VIII, Nr 3 (79), 1.03.1931 r., s. 74
Znaczenie budynku miał podnieść hotel o wysokości około 56 metrów, który planowano wybudować w północno-zachodnim narożniku placu, przy ulicy Chmielnej. Początkowe projekty przewidywały wybudowanie dwóch bliźniaczych wież, jednak na późniejszych wizualizacjach widnieje tylko jeden budynek. Był to prostopadłościan o mocno zaznaczonych pionowych podziałach elewacji frontowej od strony placu. Mimo że nie rozpoczęto budowy tegoż hotelu, to warto o nim wspomnieć jako o symbolu zamiłowania warszawskich architektów do wykorzystania wieżowców jako akcentów kompozycyjnych.

projektu Czesława Przybylskiego z 1931 roku.
Fot: “Inżynier Kolejowy”
, Rok VIII, Nr 3 (79), 1.03.1931 r., s. 76
Projekt Przybylskiego był dalekowzroczny, o czym świadczyć może fakt zaprojektowania poprzecznych przejść podziemnych łączących perony bezpośrednio z przystankami autobusowymi przy ulicy Chmielnej oraz południową stroną Alej Jerozolimskich, a w przyszłości z wieżowcem oraz wejściami do metra.

Czesława Przybylskiego z 1931 roku.
Fot: “Inżynier Kolejowy”,
Rok VIII, Nr 3 (79), 1.03.1931 r., s. 75
Budowę Dworca Głównego rozpoczęto w 1933 roku. Jednak w trakcie realizacji projektu, 14 stycznia 1936 roku, zmarł Czesław Przybylski, a wkrótce także Eugeniusz Piotrowski, kierownik Referatu Architektonicznego. Dalszą realizację budowy budynku oraz dopracowanie detali Ministerstwo Komunikacji powierzyło specjalnemu biuru projektowemu kierowanemu przez Aleksandra Kodelskiego.
