Archeolodzy w Anglii odkryli rzadką rękojeść rzymskiego noża w kształcie gladiatora, szacowaną na 2000 lat. Odkrycie to podkreśla powszechną sławę tych kultowych wojowników, sięgającą nawet odległych krańców Imperium Rzymskiego. Znalezisko zbiega się w czasie z wyczekiwaną premierą filmu Gladiator II.
Wykonany ze stopu miedzi uchwyt zawiera figurkę gladiatora w hełmie i z tarczą. Przedstawia ona gladiatora secutora, ciężko opancerzoną klasę wojowników, której nazwa pochodzi od łacińskiego słowa oznaczającego „ścigającego” lub „prześladowcę”. Secutores specjalizowali się w walce na bliskim dystansie, często stawiając czoła gladiatorom retiarius – lżejszym, bardziej zwinnym przeciwnikom uzbrojonym w sieć i trójząb.
Warto zauważyć, że figurka przedstawia leworęcznego gladiatora. W kulturze rzymskiej leworęczność była często uważana za pechową. Niektórzy gladiatorzy byli jednak celowo szkoleni do walki lewą ręką, aby uzyskać przewagę taktyczną. Według English Heritage, organizacji charytatywnej odpowiedzialnej za zarządzanie historycznymi miejscami w Anglii, ten szczegół może sugerować, że uchwyt był wzorowany na konkretnym gladiatorze, a nie na ogólnym przedstawieniu.
W starożytnym Rzymie igrzyska gladiatorów były jednymi z najpopularniejszych widowisk publicznych. Wydarzenia te, często śmiertelne dla uczestników, zazwyczaj walczącymi były osoby zniewolone lub skazane. Zamożne elity, w tym cesarze, organizowały igrzyska, aby obnosić się ze swoim statusem, zaznaczać ważne wydarzenia i zabawiać publiczność. Chociaż Koloseum w Rzymie jest najbardziej znanym miejscem tych igrzysk, zawody gladiatorów odbywały się w całym Cesarstwie Rzymskim od 105 r. p.n.e. do 404 r. n.e..
Chociaż zniewoleni i zmarginalizowani ze względu na swój zawód, gladiatorzy mogli osiągnąć ogromną sławę – zauważyła w oświadczeniu Frances McIntosh, kurator kolekcji English Heritage dla Muru Hadriana i północno-wschodniej części miasta.
Rękojeść noża została zidentyfikowana jako pamiątka po rzymskim gladiatorze. Podczas gdy pamiątki związane z gladiatorami – takie jak ceramika, kubki, lampy i figurki – są dobrze udokumentowane, takie odkrycia są rzadkością w Wielkiej Brytanii. Znalezisko to podkreśla powszechny entuzjazm dla walk gladiatorów w całym Imperium Rzymskim.
Nawet prawie dwa tysiące lat później urok gladiatorów trwa, rozciągając się jeszcze dalej na współczesną kulturę popularną – zauważył McIntosh, odnosząc się do oczekiwań związanych z nadchodzącą kontynuacją Gladiatora.
Rękojeść została znaleziona w rzece w pobliżu Corbridge, rzymskiej osady i bazy zaopatrzeniowej pierwotnie znanej jako Corstopitum. Położona wzdłuż Wału Hadriana w Northumbrii osada znajduje się około pół mili (0,8 km) na zachód od współczesnego Corbridge. Pochodząca z 79 r. n.e. osada Corbridge pozostała zamieszkana aż do wycofania się Rzymian z Brytanii około 400 r. n.e..
English Heritage ogłosiło plany wystawienia rzadkiej rękojeści noża, wraz z innymi artefaktami odzyskanymi z rzeki, w Corbridge Roman Town, zachowanym stanowisku archeologicznym, w przyszłym roku.
Źródło: Margherita Bassi, Rare gladiator-shaped knife handle discovered by Hadrian’s Wall, Live Science [dostęp: 21.11.2024].
Fot. English Heritage
