Ostatnie wydarzenia z kalendarium historycznego

Rola Józefa Piłsudskiego w polskim ruchu socjalistycznym

Rola Józefa Piłsudskiego w polskim ruchu socjalistycznym

Tematem artykułu jest „Rola Józefa Piłsudskiego w polskim ruchu socjalistycznym”. Swoją wypowiedź podzielę na trzy części. W pierwszej uważam za konieczne przybliżenie postaci Józefa Piłsudskiego. Kolejną część będzie stanowiło ogólne przedstawienie ruchu socjalistycznego, jego założeń i celów oraz tego, jak rozwijał się w Polsce. Następnie przejdę do ukazania zadań, jakie wykonał Piłsudski dla owego ruchu.

Droga do idei socjalistycznej

Młody Józef Piłsudski Wikimedia Commons

Młody Józef Piłsudski
Wikimedia Commons

Józef Klemens Piłsudski dla wielu był i jest przede wszystkim rewolucjonistą i dyktatorem. Zasłynął jako Naczelnik Państwa Odrodzonej Rzeczpospolitej i Naczelny Wódz w zwycięskiej wojnie z Rosją sowiecką w 1920 roku oraz pierwszy Marszałek Polski. Fascynował głównie dlatego, że był związany z grupą walczącą o niepodległość oraz ze względu na swoją działalność dla Legionów. Z czasem stał się w II Rzeczpospolitej wzorcem, zasadą działania, ideą utożsamianą z tym, co ogólnonarodowe i ogólnopaństwowe[1]. Ogólnie, charakteryzując ową postać, można go określić jako „niepoprawnego romantyka”, któremu towarzyszyło nieustanne dążenie do niepodległości i utrzymania świetności państwa. Stąd w pracach Piłsudskiego można wyczytać, że szczególnie namawiał i umiłował niepodległościowe zrywy Polaków, powstania narodowe i walki partyzanckie. Pomimo że był głównie politykiem i wodzem, niemalże całe życie upłynęło mu na zmaganiach z wrogiem zewnętrznym i przeciwnikami politycznymi w kraju[2]. Warto również zwrócić uwagę, że nie posiadał gruntownego przygotowania wojskowego, dlatego też wiele czasu musiał poświęcić na własne przemyślenia i samokształcenie odnośnie strategii wojskowej. Szczególnym umiłowaniem Piłsudski darzył okres napoleoński i politykę Napoleona. O czym wspomina w swoich pamiętnikach małżonka Naczelnika – Aleksandra: Ziuk rozkochał się we wczesnej młodości w Napoleonie, historię jego każdej bitwy znał na pamięć. Już dawniej zbudziło się w nim pragnienie wskrzeszenia polskiej tradycji wojskowej i przygotowania sił do walki o niepodległość. W latach późniejszych przerodziło się ono w wytężoną pracę studiowania historii wojen, taktyki i strategii[3]. Jednak drugim nurtem myśli politycznej przyszłego Marszałka Polski był socjalizm, a właściwie działalność socjalistyczno-rewolucyjna[4]. O walce zbrojnej z zaborcami przyszły Naczelnik państwa myślał od najmłodszych lat. Zdecydowanie miała na to wpływ atmosfera, w jakiej był wychowany, przede wszystkim był synem powstańca z 1863 roku, więc nie umiał pogodzić się ze zniewoleniem narodu polskiego, z uciskiem ze strony zaborców oraz z terrorem. Po latach Józef Piłsudski wspominał, że już jako kilkuletni chłopiec miał zamiar działać: gdy tylko skończę lat 15, a więc osiągnę według swego ówczesnego mniemania, szczyt dojrzałości, to zrobię powstanie i wypędzę Moskali z Podbrzezia[5]. Bez wątpienia wpływ na fascynację ruchem socjalistycznym miały lata spędzone w szkole oraz zesłanie na Syberię w latach 1887–1892, co stało się przyczyną udziału w próbie zamachu na cara, którego dokonać miała frakcja terrorystyczna Narodnej Woli. Początkowo służył jako przewodnik po Wilnie człowiekowi, który potrzebował trucizny, a następnie pomagał w ucieczce innemu członkowi spisku. Piłsudski nie był świadomy wszystkiego, co się działo. Zamach nie doszedł do skutku, a spiskowców sukcesywnie łapano. W tym Józefa i jego brata, Bronisława. On sam nie został włączony do grona zamachowców, jednak zesłano go na Syberię na okres pięciu lat. W więzieniu w Irkucku doszło do buntu, w którym swój udział miał też Józef, w efekcie czego został wysłany do Kireńska. Tutaj wielki wpływ na jego poglądy miał Stanisław Lande, który był pionierem polskiego ruchu socjalistycznego. 20 kwietnia 1892 roku wyrok dobiegł końca, a Piłsudski, wracając do domu, nie zamierzał próżnować. Jednak warto wspomnieć, że będąc już na miejscu, został objęty policyjnym nadzorem, który nie wiązał się z brakiem swobód. Nie mógł, niestety, liczyć na zyski z rodzinnego majątku, gdyż ten był bardzo uszczuplony. Postanowił więc podjąć studia na kierunku prawniczym. Bardzo istotne jest to, że po powrocie nawiązał kontakt z nieliczną grupą socjalistów stacjonujących w Wilnie[6]. Potrzeba przynależności do owej grupy zrodziła się nieco wcześniej. Sam Marszałek swą drogę ideową przedstawił w 1903 roku w artykule Jak stałem się socjalistą, wówczas napisał: Nazwałem się socjalistą w roku 1884. Mówię nazwałem, bo nie oznaczało to wcale nabycia niezłomnych i utrwalonych przekonań o słuszności idei socjalistycznej.

Partnerzy



Przewiń do góry