Tomasz Bonek, Egipt. Śladami starożytnych królowych i ich polskich odkrywców
Dzieje starożytnego Egiptu to nie tylko wielcy i budzący grozę faraonowie. To także ich żony i matki, postacie równie wyraziste, ambitne, niejednoznaczne, a w wielu wypadkach również tragiczne i budzące współczucie.
Hatszepsut, Nefertiti, Teje, Neferusobek, Tauseret, Kleopatra VII… To tylko niektóre ze słynnych królowych starożytnego Egiptu. Tomasz Bonek podjął wielki trud żeby przybliżyć je polskiemu czytelnikowi.
Fascynujące kobiety u władzy
Tomasz Bonek (ur.11 sierpnia 1977 r.) jest dziennikarzem, pisarzem, reporterem i dokumentalistą oraz podróżnikiem. Pracę jako dziennikarz rozpoczął pod koniec lat 90 XX wieku w „Gazecie Wrocławskiej”. W TVP Wrocław był współautorem i prowadzącym program BiznesManiak. Jego artykuły publikowane były także w: „Rzeczypospolitej”, „Newsweeku”, „Pulsie Biznesu” i „Press”. Od 2004 do 2015 roku był redaktorem naczelnym portalu finansowego „Money.pl”. To on stworzył od podstaw redakcję serwisu i zapewnił mu obecną pozycję w polskim Internecie.
W jego dorobku pisarskim warto wymienić „Set Maat- Siedlisko prawdy. Wędrówki po Egipcie, Izraelu, Jordanii i Maroku” (2016), „Zaginione złoto Hitlera. Bezpieka PRL na tropie skarbu Festung Breslau” (2020), „Chemia śmierci. Zbrodnie w najtajniejszym obozie III Rzeszy” (2021), „Demony śmierci. Zbrodniarze z Gross Rossen” (2022), „Komando śmierci. Ostatnia tajemnica KL Gross-Rosen i Kloster Leubus” (2022), „Ludzie na mydło. Mit w który uwierzyliśmy” (2023), „Lubiąż. Biografia cudu” (2024), „Repatrland’45. Drogi Polaków na Ziemie Odzyskane” (2025).
W swojej najnowszej książce „Egipt. Śladami starożytnych królowych i ich polskich odkrywców” zabiera nas do liczącego sobie kilka tysięcy lat starożytnego okresu w dziejach tego państwa, kiedy funkcjonowało ono jako samodzielny podmiot w ówczesnym świecie (ok. 3000 r. przed. Chrystusem- 30 r. przed Chrystusem), aby pokazać nam najsłynniejsze małżonki oraz matki ówczesnych władców. Książka oparta jest na bogatej literaturze dotyczącej starożytnego Egiptu. Okres o którym mówimy jest dość długi liczy bowiem około 3 tysięcy lat!
Po książkę tą warto sięgnąć z wielu powodów. Przede wszystkim można się z niej dowiedzieć, że najsłynniejsza z egipskich królowych, słynna Kleopatra VII… wcale nie była Egipcjanką! Pochodziła ona z greckiej dynastii Lagidów (Ptolemeuszy), rządzącej Egiptem w latach 304- 30 przed. Chr. , której założycielem był Ptolemeusz I Soter (367-283 przed. Chr.) jeden z wodzów Aleksandra Wielkiego. Tak samo było również z sześcioma jej poprzedniczkami na egipskim tronie o tym imieniu.
Nie tylko Kleopatra
Pomijając już Kleopatrę, warto zwrócić również uwagę na Hatszepsut, panującej w latach 1503- 1482 przed Chryst. Była ona żoną i siostrą faraona Totmesa II [w starożytnym Egipcie dopuszczano tego typu kazirodcze związki ze względu na uzasadnienie teologiczne, jakim w mitologii egipskiej było małżeństwo boga Ozyrysa ze swoją siostrą, boginią Izydą]
Po śmierci swojego męża objęła regencję w imieniu swojego pasierba- bratanka, Totmesa III, ale po kilku latach ogłosiła się samodzielnym faraonem (królem) Egiptu. Zasłynęła jako wielka budowniczyni oraz organizatorka wyprawy handlowej do kraju Punt (obecnie północno-zachodnia Erytrea), w wyniku której przywieziono do Egiptu 31 żywych drzew mirry i kadzidło.
Po jej śmierci, władzę objął jej pasierb-bratanek- zięć (wziął ślub z jej córką), Totmes III, który z zemsty za odsunięcie go od władzy przez nią na wiele lat, nakazał usunąć wszystkie jej wizerunki, a lata swojego panowania liczył nie od jej śmierci, tylko od śmierci swojego ojca, Totmesa II.
Inną intrygującą postacią z tej książki jest Nefertiti, ukochana żona Echnatona, panującego w XIV wieku faraona Echnatona, który zakazał kultu wszystkich bóstw, poza jednym o imieniu Aton, które uznał za oficjalne państwowe bóstwo Egiptu. Urodziła swojemu mężowi co najmniej sześcioro dzieci. Ponieważ jednak reforma Echnatona (lub też jak pisze autor, Achenatona) się nie udała, po śmierci obojga małżonków, ich następcy skuwali ślady panowania „heretyckiego faraona”, niszczyli jego imię wyryte w świątyniach i grobowcach, zacierali też wszystko co się wydarzyło w czasie jego panowania. Z tego powodu, aż do odkryć archeologicznych w 1912 roku pamięć o Neferti, zniknęła
Każdemu, kogo zainteresował mój opis, dodam jeszcze, że Neferosubek, Teje, Nefertari i Tauseret były również zasługują na zapoznanie się z ich intrygującymi losami. Z tego powodu, polecam gorąco książkę Tomasza Bonka!
Wydawnictwo Znak Horyzont
Ocena recenzenta: 5/6
Konrad Ruzik
Egzemplarz recenzencki otrzymany od Wydawnictwa Znak Horyzont. Tekst jest subiektywną oceną autora, redakcja nie identyfikuje się z opiniami w nim zawartymi.
