Niezwykła średniowieczna pieczęć trafiła do Muzeum Ziemi Braniewskiej, która z pewnością stanowi unikalny skarb w skali całego kraju. Mowa o XIV-wiecznej pieczęci kościelnej, wykonanej z mosiądzu, która 10 lutego 2025 roku została przekazana do Muzeum przez Adriana Kłosa, pasjonata historii i członka zespołu PogotowieArcheologiczne.pl. To jedyny taki artefakt, który znajduje się w Polsce.
Średniowieczna pieczęć była niegdyś własnością kościoła św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Braniewie, mieście położonym na Warmii. W średniowieczu Braniewo stanowiło część państwa Zakonu Krzyżackiego, co dodatkowo nadaje tej pieczęci historycznego wymiaru. Na pieczęci widnieje gotycki napis: „+ S(igillum) ECC(lesia)E * BRUnSBERGEnSIS”, a także wizerunek świętej Katarzyny, patronki tej braniewskiej świątyni. Święta trzyma w rękach miecz i koło, które są symbolami jej męczeńskiej śmierci.
Muzeum Ziemi Braniewskiej wyraziło ogromną wdzięczność za dar, który może stać się jednym z najcenniejszych eksponatów w jego zbiorach. Jak zaznaczono w oświadczeniu na mediach społecznościowych:
Jesteśmy bardzo wdzięczni naszemu darczyńcy i niezmiernie szczęśliwi z otrzymania eksponatu, który będzie chyba jednym z najważniejszych artefaktów znajdujących się w naszym muzeum.
Okoliczności zagubienia lub ukrycia pieczęci wciąż pozostają tajemnicą. Robert Wyrostkiewicz, archeolog z PogotowieArcheologiczne.pl, który stara się odtworzyć historię tego wyjątkowego znaleziska, wyjaśnia:
Wiemy, że pieczęć została znaleziona na polu ornym w Józefowie, w okolicach Braniewa. Istnieje możliwość, że została porzucona, ukryta lub zgubiona. Bez kontekstu archeologicznego nie da się tego jednak jednoznacznie stwierdzić.
Adrian Kłos dodaje, przenosząc nas w klimat średniowiecznego Braniewa:
Wyobraźcie sobie życie w XIV-wiecznym Braniewie, które wówczas pełniło rolę stolicy Warmii. Pieczęć była wykorzystywana przez Biskupstwo Braniewskie, które w 1410 roku wystawiło własną chorągiew do bitwy pod Grunwaldem. To właśnie ta chorągiew znalazła się na słynnym obrazie Jana Matejki.
Znalezisko zostało szczegółowo zidentyfikowane przez dr. Tomasza Kałuskiego z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, który podkreśla jego wyjątkowość:
Pieczęć jest bardzo interesująca, ponieważ zachowanie tłoków plebańskich lub parafialnych ze średniowiecza jest bardzo rzadkie. Zresztą nie znam żadnego przykładu z Śląska. Co więcej, ta pieczęć nie była własnością konkretnego plebana, lecz samej parafii, co czyni ją jeszcze bardziej wyjątkową.
Muzeum Ziemi Braniewskiej planuje wykorzystać ten bezcenny zabytek w swoich materiałach dydaktycznych i skierować go do naukowców zajmujących się średniowiecznymi pieczęciami kościelnymi. Zabytek został już zgłoszony do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Elblągu.
Dla zwiedzających pieczęć jest już dostępna – została starannie umieszczona w podwójnych szklanych gablotach w głównej sali muzeum, gdzie można ją podziwiać.
Źródło: PAP
Fot. poglądowa, Muzeum Ziemi Braniewskiej, domena publiczna
