Helena Marusarzówna na fotografii

12 września 1941 roku została rozstrzelana Helena Marusarzówna

Tego dnia 1941 roku w lesie w Pogórskiej Woli koło Tarnowa została rozstrzelana Helena Marusarzówna

Helena Marusarzówna to mistrzyni sportów narciarskich, kurier tatrzański, żołnierz ZWZ-AK o kryptonimie „Zagroda”.

Helena Marusarzówna urodziła się 17 stycznia 1918 roku w Zakopanem. Wychowała się w rodzinie góralskiej, jako córka Heleny, z domu Tatar, i gajowego Jana Marusarza. Miała pięcioro rodzeństwa – trzy siostry: Zofię, Bronisławę i Marię oraz braci: Jana i Stanisława. Wszyscy interesowali się narciarstwem, tak więc i Helena już w dzieciństwie wykazywała duże zainteresowanie tym sportem.

Od 1925 roku była uczennicą zakopiańskiej Szkoły Powszechnej przy ul. Nowatorskiej. Trudne warunki materialne rodziny nie pozwoliły jej kontynuować nauki w szkole średniej. W 1935 roku wstąpiła do klubu narciarskiego, gdzie mogła rozwijać swoje sportowe pasje.

Na sukcesy nie trzeba było długo czekać. Już w 1936 i 1937 roku zajęła I miejsce w Mistrzostwach Polski w kombinacji alpejskiej. Także w 1937 roku zajęła I miejsce w zawodach o Mistrzostwo Podhalańskiego Związku Narciarskiego. W 1938 roku zajęła I miejsce w slalomie i kombinacji alpejskiej w Narciarskich Mistrzostwach Polski.

W Międzynarodowych Zawodach Narciarskich w Feldbergu zajęła zaszczytne II miejsce, przegrywając o ułamek sekundy z Christel Crauz. Był to niestety ostatni start w jej karierze.

Od września 1939 roku Helena Marusarzówna uczestniczyła w polskim ruchu oporu, pełniąc rolę tajnego kuriera komórki „Zagroda” Oddziału Łączności Konspiracyjnej KG SZP-ZWZ do bazy „Romek” w Budapeszcie (baza kurierska mieściła się w Budapeszcie przy ulicy Donati 12, przenosząc pocztę i przeprowadzając przez Tatry i Słowację wielu ludzi, uchodzących spod okupacji niemieckiej na Węgry. Działalność kurierska wymagała od narciarki nie tylko doskonałej sprawności fizycznej, znajomości tras górskich, ale przede wszystkim ogromnej siły woli, odwagi i odporności psychicznej.

Od wiosny 1940 roku wielu kurierów zostało zdemaskowanych przez Niemców. Mimo „wsyp”, kolejni kurierzy nie rezygnowali ze swojej pracy, przenosząc cenną konspiracyjną dokumentację poza granice okupowanego kraju.

Helena Marusarzówna została zatrzymana przez słowacką żandarmerię 25 marca 1940 roku. Była więziona w Muszynie, Nowym Sączu, w zakopiańskiej siedzibie gestapo „Palace”, w Tarnowie i w Krakowie na Montelupich. Torturowana wielokrotnie, nie zdradziła jednak żadnej z konspiracyjnych informacji. W listopadzie 1941 roku została skazana na karę śmierci za szpiegostwo.

Jeszcze przez dziesięć miesięcy musiała znosić więzienną gehennę w celi śmierci. Rozstrzelano ją 12 września 1941 roku w lesie w Pogórskiej Woli koło Tarnowa.

Po ekshumowaniu (w obecności brata Stanisława), jej szczątki uroczyście pochowano 27 listopada 1958 roku na Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem.

One Comment

  1. Dariusz Tomasz Kanjerski

    powinno być – Skazana na śmierć w listopadzie 1940 roku a jest w 1941r.

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

*