15 czerwca 1920 roku w Palestynie powstała Hagana (pol. Obrona), żydowska organizacja paramilitarna.

Pełna nazwa: Irgun HaHagannah Ha’vri (pol. Hebrajska Organizacja Obronna).

Idea Hagany rozwinęła się w łonie lewicowej partii Ahdut ha-Avodah, która czerpała z doświadczeń wcześniejszych organizacji żydowskich: Bar-Giora i Hashomer (pol. Strażnicy). Za jej twórcę uważa się Zeewa Żabotyńskiego (Na zdjęciu) – inicjatora sformowania brytyjskiego Legionu Żydowskiego w Egipcie (1917-1918), syjonistę, pisarza i dziennikarza. Pierwszym dowódcą został Elijahu Golomb. Jeszcze w tym samym roku podporządkowano ją nowo utworzonemu związkowi zawodowemu Histadrut (Powszechnej Federacji Robotników w Ziemi Izraela) z Davidem Ben-Gurionem na czele.

Początkowo zrzeszała ona robotników i rolników, z których formowano oddziały samoobrony żydowskich osiedli i miast. Od 1929 roku otrzymywała znaczne wsparcie finansowe od Światowej Organizacji Syjonistycznej, co pozwoliło na zakup broni, dalsze szkolenie ludzi i powolne przekształcanie Hagany w milicję.

W momencie wybuchu wojny domowej w Mandacie Palestyny (1947-1948) liczyła sobie ok. 10 tys. żołnierzy. Jej ostatnim dowódcą był Israel Galili.

Powołano ją w okresie wyraźnego wzrostu konfliktów lokalnych między Arabami a Żydami. Deklaracja Balfoura (promesa rządu brytyjskiego z 1917 roku dotycząca utworzenia państwa żydowskiego na terenach Palestyny), liczne zamieszki na tle etnicznym i religijnym i wycofanie się wojsk brytyjskich ośmieliły społeczeństwo żydowskie do działań mających na celu spełnienie marzeń o nowym domu. Znaczącym czynnikiem jest starcie dwóch ruchów – syjonizmu, popieranego przez Brytyjczyków oraz panarabizmu. Arabowie w obliczu silnego osadnictwa żydowskiego, umiarkowanych kroków wycofującej się władzy Brytyjczyków poczuli się pozostawieni sami sobie z nowym, nieproszonym sąsiadem. Doprowadziło to do wybuchu powstania arabskiego w latach 1936-1939.

Do rozłamów doszło na początku i na samym końcu lat 30. Bardziej radykalni działacze rozpoczęli agresywniejsze działania wymierzone w Arabów i władze Mandatu Palestyny. W 1937 roku jedna z grup przyjmie nazwę Irgun Zva’i Le’umi (Narodowa Organizacja Zbrojna, w skrócie Irgun). Kolejna, utworzona w chwili wybuchu II wojny światowej – Lohamei Herut Israel (Bojownicy o Wolność Izraela, w skrócie Lehi). Dokonywały one akcji odwetowych na Arabach i Brytyjczykach, które przerodziły się w działania o charakterze terrorystycznym.

Hagana, Irgun, Lehi i kilka mniejszych organizacji weszło w skład nowo powstałych Sił Obronnych Izraela w dniu 28 maja 1948 roku.

Grafika: Zeew Żabotyński w mundurze Legionu Żydowskiego. W rogu symbol Hagany.

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*