Tego dnia 1999 roku himalaista Leszek Cichy został pierwszym Polakiem, który zdobył Koronę Ziemi
Nie każdy zdobywa szczyty, by stanąć wyżej od innych. Dla niego góry były sposobem na sprawdzenie siebie i granic ludzkiej wytrzymałości. To Leszek Cichy jako pierwszy Polak ukończył Koronę Ziemi, wcześniej zapisując się w historii zimowym wejściem na Mount Everest. Jego droga to opowieść o precyzji naukowca, odwadze himalaisty i pokorze wobec natury.
28 października 1999 roku zapisał się w historii polskiego alpinizmu. Tego dnia Leszek Cichy został pierwszym Polakiem, który zdobył Koronę Ziemi – najwyższe szczyty wszystkich kontynentów. Dla świata gór był to moment symboliczny: potwierdzenie, że Polacy należą do ścisłej czołówki światowych himalaistów.
Od Tatr po Mount Everest
Leszek Roman Cichy urodził się 14 listopada 1951 roku w Pruszkowie. To nie tylko wybitny himalaista, ale także geodeta, naukowiec i przedsiębiorca. Ukończył XXXIX Liceum Ogólnokształcące im. Lotnictwa Polskiego w Warszawie, a od 1977 roku był związany zawodowo z Politechniką Warszawską. Po przemianach ustrojowych zajął się finansami i giełdą, jednak góry pozostały jego największą pasją.
Wspina się od 1969 roku. Zaczynał w Tatrach, zdobywając zimą m.in. Mały Kieżmarski Szczyt, a potem przeniósł się w Alpy – na słynną północną ścianę Matterhornu i filar Frêney na Mont Blanc.
Przełom nastąpił 17 lutego 1980 roku, gdy razem z Krzysztofem Wielickim dokonał pierwszego w historii zimowego wejścia na Mount Everest. Był to rekord światowy w alpinizmie zimowym, a wyprawą kierował Andrzej Zawada.
Leszek Cichy i polska szkoła himalaizmu
Cichy należał do pokolenia, które stworzyło legendarną polską szkołę zimowego himalaizmu. W latach 70. i 80. uczestniczył w szeregu pionierskich wypraw:
- 1974 – pierwsze wejście na Shispare (7611 m),
- 1975 – trzecie wejście na Gaszerbrum II (8035 m), razem z Januszem Onyszkiewiczem i Krzysztofem Zdzitowieckim,
- 1976 – udział w pierwszej polskiej wyprawie na K2, pod kierownictwem Janusza Kurczaba,
- 1982 – ponowna próba na K2, zakończona osiągnięciem wysokości 8250 m,
- 1984 – nowa droga na Yalung Kang (Kanczendzongę Zachodnią, 8505 m),
- 1987 – udział w pierwszej zimowej wyprawie na K2, gdzie dotarł do 7300 m,
- 1989 – pierwsze polskie wejście Filarem Cassina na Denali (McKinley) w Ameryce Północnej,
- 1998–1999 – zdobycie kolejnych szczytów Korony Ziemi z Markiem Kamińskim, w tym Mount Vinson w Antarktydzie, Kilimandżaro, Góry Kościuszki i Piramidy Carstensza.
Dzięki tym osiągnięciom w 1999 roku Cichy jako pierwszy Polak ukończył Koronę Ziemi, obejmującą również Elbrus i Mont Blanc.
Korona Ziemi – idea, która zainspirowała świat
Korona Ziemi (ang. Seven Summits) to koncepcja zdobycia najwyższych szczytów każdego kontynentu. Pomysłodawcą był Richard Bass, amerykański biznesmen, który w 1985 roku jako pierwszy zrealizował ten cel. W jego liście znalazły się: Mount Everest, Aconcagua, McKinley (Denali), Kilimandżaro, Elbrus, Masyw Vinsona i Góra Kościuszki.
Nieco później Reinhold Messner zaproponował własną wersję, zastępując australijską Górę Kościuszki położoną w Papui-Nowej Gwinei Piramidą Carstensza (Puncak Jaya, 4884 m). Od tego czasu istnieją dwie główne interpretacje Korony Ziemi – wersja Bassa i wersja Messnera, a część alpinistów zdobywa wszystkie dziewięć szczytów, by uniknąć sporu.
Lista według Messnera obejmuje:
- Mount Everest (Azja, 8848 m)
- Aconcagua (Ameryka Południowa, 6961 m)
- Denali (Ameryka Północna, 6190 m)
- Kilimandżaro (Afryka, 5895 m)
- Elbrus (Europa, 5642 m)
- Piramida Carstensza (Australia i Oceania, 4884 m)
- Masyw Vinsona (Antarktyda, 4892 m)
Leszek Cichy – pionier, nauczyciel, popularyzator
Po zakończeniu najbardziej intensywnego okresu wspinaczek Leszek Cichy zaangażował się w działalność organizacyjną i popularyzatorską. W latach 1995–1999 był prezesem Polskiego Związku Alpinizmu, a później członkiem Kapituły Kolosów – prestiżowej nagrody przyznawanej w Gdyni podczas Ogólnopolskich Spotkań Podróżników, Żeglarzy i Alpinistów.
W 1999 roku został laureatem Kolosów w kategorii alpinizm, a 9 grudnia 2003 roku odznaczony przez Prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi dla polskiego taternictwa i alpinizmu.
Jego nazwisko znalazło się też w Alei Podróżników w Krakowie (2017), wśród najwybitniejszych polskich odkrywców i himalaistów.
O swoich doświadczeniach opowiada w licznych publikacjach i książkach. Wspólnie z Krzysztofem Wielickim i Jackiem Żakowskim napisał Rozmowy o Evereście (1982), które w 2020 roku ukazały się ponownie nakładem Wydawnictwa Agora, wzbogacone o rozdział o powrocie trójki autorów na Mount Everest po 40 latach.
Inne jego publikacje to:
- Gdyby to nie był Everest… (Wydawnictwo Literackie, 2020, z Piotrem Trybalskim)
- Trzy bieguny. Dotknąć niemożliwego (Znak, 2019, z Julią Hamerą i Markiem Kamińskim)
- Przesunąć granice. Człowiek wobec wyzwania (Wydawnictwo RTCK, 2019, z Markiem Kamińskim)
W tych książkach Cichy pokazuje, że alpinizm to nie tylko sport ekstremalny, ale też szkoła pokory, planowania i samopoznania.
Polscy zdobywcy Korony Ziemi po Leszku Cichym
Po sukcesie Cichego kolejne pokolenia polskich wspinaczy poszły jego śladem. Do końca 2019 roku Koronę Ziemi zdobyło 26 Polaków. Wśród nich znaleźli się m.in. Anna Czerwińska, Martyna Wojciechowska, Bogumiła Raulin i Łukasz Łagożny.
Rekordzistą w szybkości skompletowania Korony jest Janusz Kochański, który zdobył dziewięć szczytów w zaledwie 126 dni (2017).
Warto dodać, że zdobycie Korony Ziemi bez wspomagania tlenem z butli udało się tylko nielicznym. Jako pierwszy dokonał tego Reinhold Messner, wyznaczając standard odwagi i determinacji.
Dla wielu młodych wspinaczy Leszek Cichy pozostaje symbolem pionierskiego ducha i konsekwencji w dążeniu do celu. Łączy w sobie cechy naukowca i odkrywcy – potrafił planować z matematyczną precyzją, ale też ryzykować z pełną świadomością konsekwencji.
Dziś nadal działa w środowisku alpinistycznym, uczestniczy w konferencjach i popularyzuje historię polskich sukcesów górskich.
