Tego dnia 1927 roku zwodowano australijski krążownik HMAS Australia
Kiedy wybuchła II wojna światowa, HMAS Australia wkrótce stał się jednym z kluczowych bohaterów nie tylko na południowym Pacyfiku, ale i na Morzu Śródziemnym. Przez lata służby przeżył niejedno niebezpieczeństwo, stając naprzeciw wrogom, a także radząc sobie z tragicznymi atakami kamikaze. Jego historia to opowieść o niezłomnej walce, poświęceniu i nieoczekiwanych tragediach, które na zawsze zapisały go w annałach australijskiej marynarki wojennej.
HMAS Australia był australijskim ciężkim krążownikiem typu County, który przez długie lata służył w Royal Australian Navy (RAN). Stępkę okrętu położono w 1925 roku w Szkocji, a sam okręt wszedł do służby już w 1928 roku.
Jako jednostka, która początkowo miała pełnić rolę obrony wód terytorialnych Australii, HMAS Australia spędziła większość swojego wczesnego okresu służby na lokalnych wodach i południowo-zachodnim Pacyfiku. W latach 1934–1936 wzięła jednak udział w misji na Morzu Śródziemnym, gdzie zaangażowana była w operacje związane z planowaną brytyjską odpowiedzią na kryzys abisyński.
Krążownik powrócił do wód Australii, gdzie pozostał aż do połowy 1940 roku, kiedy to otrzymał nowe zadanie – operacje na wschodnim Atlantyku. Tam, w ramach tych działań, okręt brał udział w polowaniach na niemieckie okręty wojenne oraz w operacji Menace, której celem było zdobycie portu w Dakaru, wówczas kontrolowanego przez Vichy Francję.
HMAS Australia i II wojna światowa
Wkrótce po wybuchu II wojny światowej Australia stała się jednym z głównych okrętów biorących udział w operacjach związanych z eskortowaniem konwojów. W 1940 roku wzięła udział w operacji Menace, której celem było zdobycie portu w Dakaru i jego podporządkowanie siłom Wolnej Francji pod dowództwem Charles’a de Gaulle’a. Krążownik uszkodził francuski niszczyciel L’Audacieux, który osiadł na mieliźnie, a także zestrzelił jeden z samolotów zwiadowczych.
Z chwilą wybuchu wojny na Pacyfiku w 1941 roku, Australia została przeniesiona na południowo-zachodnią część tego oceanu, by wspierać działania wojenne przeciwko siłom japońskim. Krążownik brał udział w kluczowych bitwach, takich jak Bitwa na Morzu Koralowym w 1942 roku, w której pod dowództwem kapitana Harolda Farncomba okręt stawił opór japońskim bombowcom torpedowym.
Walki w Azji i na Pacyfiku
Od sierpnia 1942 roku aż do połowy 1944 roku Australia pełniła rolę jednostki wspierającej operacje desantowe i lądowe. Krążownik uczestniczył w bitwach o Guadalcanal, Nową Gwineę i Nową Brytanię. Z kolei w październiku 1944 roku, przed rozpoczęciem bitwy w Zatoce Leyte, Australia doświadczyła pierwszego w historii ataku kamikaze.
Japoński samolot, uzbrojony w bombę o wadze 200 kg, uderzył w okręt tuż nad mostkiem, jednak bomba nie eksplodowała. W wyniku ataku życie straciło co najmniej 30 członków załogi, w tym dowódca okrętu, kapitan Emile Dechaineux. Rannych zostało także kilku innych członków załogi, w tym admirał John Collins.
Po tym tragicznym incydencie, Australia musiała wycofać się do bazy na Nowych Hebrydach (dzisiejsze Vanuatu) w celu przeprowadzenia niezbędnych napraw. Zaledwie kilka miesięcy później, w styczniu 1945 roku, krążownik powrócił na pole walki i ponownie stał się celem ataków kamikaze. W wyniku tych ataków Australia została uszkodzona sześć razy, a na pokładzie zginęło 86 osób.
HMAS Australia po wojnie
Po zakończeniu wojny Australia została przeniesiona do roli okrętu szkolnego. W tym czasie okręt odwiedzał porty wielu krajów, pełniąc funkcje edukacyjne i szkoleniowe. W 1950 roku, po zakończeniu swojej służby w roli okrętu flagowego, okręt został ponownie użyty w tym nowym charakterze. W 1954 roku HMAS Australia został wycofany ze służby, a rok później sprzedany na złom, kończąc swoją służbę w Royal Australian Navy.
W 1955 roku, po zakończeniu służby, Australia została sprzedana na złom firmie British Iron and Steel Corporation. Po opuścił Sydney 26 marca 1955 roku, dotarł do Barrow-in-Furness w Anglii, gdzie został ostatecznie zezłomowany w 1956 roku, kończąc swoją długą i burzliwą służbę wojskową.
HMAS Australia pozostaje jednym z symboli australijskiej marynarki wojennej z okresu II wojny światowej, a jego historia pełna jest zarówno heroicznych działań, jak i tragicznych momentów.
