Zaskakujące odkrycie pod 85 Gracechurch Street. Pozostałości rzymskiej bazyliki odkryte w piwnicy biurowca
Archeolodzy prowadzący wykopaliska w centrum Londynu dokonali niezwykłego odkrycia. Pod jednym z budynków przy Gracechurch Street natrafili na doskonale zachowane pozostałości rzymskiej bazyliki, w której niemal 2000 lat temu zapadały kluczowe decyzje dotyczące Londinium. To jedno z najważniejszych znalezisk archeologicznych ostatnich lat, które może rzucić nowe światło na historię rzymskiego Londynu.
Ostatnie wykopaliska prowadzone przez Muzeum Archeologiczne w Londynie dostarczyły niezwykłych odkryć! Archeolodzy skupili się na piwnicy budynku przy 85 Gracechurch Street, tuż obok słynnego Leadenhall Market. Choć od dawna było wiadomo, że teren ten skrywa fragmenty pierwszej rzymskiej bazyliki Londynu, nikt nie spodziewał się, jak dobrze zachowały się jej pozostałości.
Cała historia zaczęła się od planowanej przebudowy budynku. Właściciele, firma Hertshten Properties, zlecili badania archeologiczne, ale nikt nie przypuszczał, że pod fundamentami budynku czeka monumentalna niespodzianka.
Przez lata sądzono, że rzymskie ruiny mogły zostać zniszczone przez późniejsze budowle, zarówno z czasów rzymskich, jak i współczesnych. Aby to sprawdzić, archeolodzy wykopali kilka niewielkich otworów w strategicznych miejscach. Wyniki tych badań przerosły wszelkie oczekiwania.
Pozostałości rzymskiej bazyliki: masywne fundamenty i zachowany Trybunał
Pod ziemią odkryto masywne fundamenty i fragmenty murów zbudowane z krzemienia, kamienia oraz rzymskich dachówek. Niektóre z nich miały nawet 10 metrów długości, metr szerokości i aż 4 metry głębokości. To oznaczało jedno – spora część bazyliki nadal spoczywa pod dzisiejszą Gracechurch Street.
Największym zaskoczeniem było odnalezienie fragmentu tzw. Trybunału – miejsca, gdzie niemal 2000 lat temu zapadały najważniejsze decyzje dotyczące Londinium, czyli rzymskiego Londynu. To właśnie tutaj urzędnicy, sędziowie i politycy debatowali o przyszłości miasta i całej prowincji Britannia.
Czym właściwie była rzymska bazylika? Można powiedzieć, że była to ówczesna siedziba władz – pełniła funkcję centrum administracyjnego, sądowego, handlowego i społecznego. Wzniesiono ją najprawdopodobniej pod koniec lat 70. lub 80. naszej ery, za czasów gubernatora Agrykoli. Była ogromna – dorównywała rozmiarem boisku piłkarskiemu, a jej monumentalna architektura podkreślała potęgę Rzymu.
Przed bazyliką znajdował się otwarty dziedziniec, który tętnił życiem. Odbywały się tam targi, festiwale i oficjalne ogłoszenia. Jednak to pierwsze forum istniało dość krótko – już po około 20 latach rozpoczęto budowę nowego, większego kompleksu. Drugie forum, z dziedzińcem pięciokrotnie większym od poprzedniego, mogło się równać z dzisiejszym Trafalgar Square, co pokazywało rosnącą rolę Londinium w Imperium.
Przyszłość badań, wystawa i przestrzeń archeologiczna
Pierwsza bazylika, choć przez jakiś czas była nadal używana, w końcu została rozebrana, co sprawiło, że jej wygląd przez lata pozostawał zagadką. Teraz archeolodzy mają nadzieję, że dalsze badania pozwolą odkryć więcej szczegółów dotyczących jej wnętrza i architektury.
Sophie Jackson z Muzeum Archeologicznego w Londynie podkreśla, że to jedno z najważniejszych odkryć archeologicznych w mieście w ostatnich latach. Porównuje je do odnalezienia sali obrad parlamentu, ale sprzed 2000 lat.
To jedno z najważniejszych odkryć dokonanych w mieście w ostatnich latach. To tak, jakbyśmy odkryli Fotel Spikera Izby Gmin i salę obrad parlamentu, ale cofając się o 2000 lat. Poziom zachowania bazyliki przerósł nasze oczekiwania, a odkryte fragmenty mogą być jej najważniejszą częścią. Co więcej, nasze badania to dopiero początek – z niecierpliwością czekamy na kolejne odkrycia, współpracując z właścicielami terenu, Muzeum Londyńskim i City of London Corporation, aby stworzyć wyjątkową przestrzeń archeologiczną dostępną dla publiczności.
Badacze są zachwyceni stanem zachowania budowli i liczą, że kolejne wykopaliska przyniosą jeszcze więcej fascynujących odkryć.
Co dalej? Firma Hertshten Properties chce włączyć pozostałości bazyliki do swojego nowego projektu przy 85 Gracechurch Street. Wspólnie z architektami i ekspertami planuje stworzenie wyjątkowej przestrzeni, gdzie historia spotka się ze współczesnością.
W planach jest publiczna wystawa, przestrzeń eventowa oraz interaktywne doświadczenie archeologiczne. Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, pełne wykopaliska ruszą po zatwierdzeniu projektu wiosną 2025 roku, a nowa przestrzeń otworzy się dla zwiedzających około 2029/2030 roku.
Dzięki temu każdy będzie mógł stanąć w miejscu, gdzie niegdyś rzymscy urzędnicy podejmowali decyzje, które kształtowały historię Londynu. To wyjątkowa okazja, by spojrzeć w przeszłość i lepiej zrozumieć początki jednego z najważniejszych miast świata.
Źródło: Uncovering the heart of Roman London, MOLA [dostęp: 14.02.2025].
Fot. MOLA
