Husarskie skrzydła raz jeszcze uniosą się nad polami, na których przed wiekami rozstrzygały się losy Europy. Właśnie tam zaplanowano obchody 420. rocznicy bitwy pod Kircholmem – wydarzenia, które ma przypomnieć o chwale zwycięstwa, sile sojuszy i bohaterstwie żołnierzy Rzeczypospolitej. Rekonstrukcje, parady i uroczystości religijne stworzą niepowtarzalną opowieść o odwadze, tradycji i pamięci, łącząc przeszłość z teraźniejszością. Nasz portal z przyjemnością objął to wydarzenie patronatem medialnym.
We wtorek, 23 września, w Białymstoku odbyła się konferencja prasowa, podczas której zapowiedziano nadchodzące obchody 420. rocznicy bitwy pod Kircholmem. Wydarzenie to odbędzie się na Łotwie – w Salaspils (dawnym Kircholmie) oraz w Rydze. Szczegóły przedsięwzięcia przedstawili Dariusz Wasilewski, prezes Zarządu Fundacji Obowiązek Polski i rotmistrz Podlaskiej Chorągwi Husarskiej, a także Magdalena Pietraszko z tej samej Fundacji.
Fundacja, znana z organizacji takich inicjatyw jak Parada Branickich czy Dzień Tradycji Rzeczypospolitej w Wasilkowie, przygotuje uroczystości we współpracy z Ambasadą Rzeczypospolitej Polskiej w Rydze, władzami miasta Salaspils oraz przy wsparciu Województwa Podlaskiego.
Program uroczystości zapowiada się niezwykle bogato. Zaplanowano m.in.:
- widowiskową rekonstrukcję bitwy,
- pokazy husarskie,
- prezentację tańców staropolskich w wykonaniu zespołu Amatum,
- koncert pieśni rycerskich przygotowany przez Starosielskie Bractwo Śpiewacze z Białegostoku.
Główne atrakcje odbędą się w sobotę, 27 września 2025 roku, w Salaspils. Natomiast dzień później, w niedzielę, 28 września, w katedrze pw. św. Jakuba w Rydze zaplanowana jest uroczysta Msza Święta, której będzie przewodniczył prymas Łotwy, abp Zbigniew Stankiewicz. Po nabożeństwie uczestnicy wysłuchają koncertu muzyki dawnej, a następnie będą mogli wziąć udział w barwnej paradzie wojsk XVII wieku, zakończonej symbolicznym złożeniem kwiatów pod Pomnikiem Wolności.
Uroczystości zostaną wzbogacone także o spotkanie dowódców NATO, co dodatkowo podkreśli ich współczesny i międzynarodowy wymiar. Całe przedsięwzięcie zostanie dofinansowane ze środków Ministerstwa Obrony Narodowej, a zaszczyt jego przygotowania powierzono Fundacji Obowiązek Polski.
Historyczne znaczenie obchodów 420. rocznicy bitwy pod Kircholmem
Rok 2025 stanie się momentem szczególnym, ponieważ właśnie wtedy przypadnie 420. rocznica Bitwy pod Kircholmem – starcia, które uznawane jest za jedno z najważniejszych w XVII wieku. Bitwa miała decydujący wpływ na przebieg wojny o Inflanty i na długo zapisała się w historii Europy jako przykład mistrzostwa dowódczego i potęgi polskiej husarii.
Organizujemy wydarzenie historyczno-rekonstrukcyjne, które ma upamiętnić 420. rocznicę Bitwy pod Kircholmem i nadać jej godną rangę w świadomości Polaków, Litwinów i Łotyszy – zapowiedział Dariusz Wasilewski.
Podkreślił również, że przedsięwzięcie ma wymiar bezprecedensowy: – Nigdy wcześniej nie odbyły się obchody tej skali ani rekonstrukcja na polach Kircholmu z udziałem Wojska Rzeczypospolitej XVII wieku. Jest to także okazja do promocji Województwa Podlaskiego na arenie międzynarodowej.
Do uczestnictwa w uroczystościach zaproszeni zostali Polacy, Litwini, Łotysze oraz rekonstruktorzy z różnych krajów, którzy wspólnie oddadzą hołd bohaterom sprzed czterech stuleci.
Magdalena Pietraszko podkreśliła wartości, które organizatorzy chcą przywołać: – Zwycięska Bitwa pod Kircholmem pokazuje, jak istotne są jedność, sojusze i znakomite wyszkolenie wojsk. Ta rocznica powinna przypominać o umiłowaniu Ojczyzny, wierze, wolności, męstwie, poświęceniu i niezłomności wobec zagrożeń.
Jan Karol Chodkiewicz i bohaterowie, których upamiętnią obchody 420. rocznicy Bitwy pod Kircholmem
Podczas uroczystości organizatorzy będą przywoływać postać Jana Karola Chodkiewicza, hetmana wielkiego litewskiego, który zapisał się w historii jako jeden z najwybitniejszych dowódców w dziejach Rzeczypospolitej. To właśnie on poprowadził wojska polsko-litewskie do wielkiego zwycięstwa pod Kircholmem w 1605 roku, kiedy husaria rozbiła kilkukrotnie liczniejszą armię szwedzką.
Chodkiewicz, nazywany „litewskim Achillesem”, urodził się około 1570 roku. Pochodził ze znanego rodu Chodkiewiczów, który miał swoje korzenie na terenach dzisiejszego Podlasia. W młodości kształcił się w Wilnie, a swoje wojskowe doświadczenie zdobywał u boku takich dowódców jak Stanisław Żółkiewski czy Jan Zamoyski. Już w 1601 roku został mianowany hetmanem polnym litewskim, a po zwycięstwie pod Kircholmem awansował na hetmana wielkiego. W kolejnych latach pełnił także urząd wojewody wileńskiego.
Jego kariera wojskowa obfitowała w liczne zwycięstwa, wśród których szczególne miejsce zajmowały:
- triumf pod Kokenhausen w 1601 roku,
- odbicie Dorpatu z rąk szwedzkich,
- zwycięska bitwa pod Guzowem w 1607 roku,
- udział w wojnie moskiewskiej zakończonej rozejmem w Dywilinie w 1618 roku.
Hetman zmarł w 1621 roku podczas obrony twierdzy w Chocimiu przed wojskami tureckimi, broniąc granic Rzeczypospolitej do ostatnich chwil swojego życia.
To właśnie jego geniusz dowódczy i heroizm husarii będą głównym punktem refleksji podczas tegorocznych uroczystości.
Bitwa pod Kircholmem
Bitwa pod Kircholmem nie była zwykłym starciem, ale jednym z najwspanialszych przykładów polskiej sztuki wojennej. Do starcia doszło 27 września 1605 roku na terenach dzisiejszego Salaspils.
Po jednej stronie stanęła armia Rzeczypospolitej, którą dowodził Jan Karol Chodkiewicz. Dysponował on zaledwie około 3600 żołnierzami, w tym słynną husarią – najlepiej wyszkoloną jazdą tamtych czasów. Po drugiej stronie znalazła się armia szwedzka pod wodzą króla Karola IX Sudermańskiego, licząca aż 11 tysięcy żołnierzy.
Chodkiewicz zastosował błyskotliwy manewr pozorowanego odwrotu, który sprowokował Szwedów do pochopnego ataku. Wtedy husaria ruszyła do szarży i w ciągu zaledwie kilkunastu minut rozbiła przeciwnika w pył.
Straty obu stron pokazały skalę zwycięstwa:
- po stronie Rzeczypospolitej zginęło ok. 100 żołnierzy, a 200 zostało rannych,
- po stronie szwedzkiej życie straciło od 6 do 8 tysięcy żołnierzy.
Bitwa pod Kircholmem przeszła do historii jako przykład odwagi, doskonałego wyszkolenia i wojskowej finezji. To właśnie na tych samych polach, gdzie rozegrało się zwycięstwo husarii, odbędzie się tegoroczna rekonstrukcja, stanowiąca kulminacyjny punkt całych uroczystości.
Obchody 420. rocznicy Bitwy pod Kircholmem – program
Oficjalny program został przygotowany tak, aby każdy uczestnik – niezależnie od wieku i wiedzy historycznej – mógł znaleźć coś dla siebie.
Sobota, 27 września 2025 roku – Salaspils
Część oficjalna:
- 11:00 – asysta honorowa przy polskim pomniku Bitwy pod Kircholmem,
- 11:50 – przemarsz pod pomnik szwedzki,
- 12:20 – asysta wojskowa przy pomniku szwedzkim.
Część artystyczna:
- 13:00 – koncert i musztra paradna orkiestr wojskowych z Polski i Łotwy,
- 14:00 – pokaz tańca z XVII wieku,
- 14:30 – koncert pieśni rycerskich.
Pokazy rekonstrukcyjne:
- 15:00 – musztra piechoty polskiej oraz pokaz artylerii XVII wieku,
- 15:30 – pojedynki na szable bojowe,
- 16:00 – musztra piechoty szwedzkiej,
- 16:30 – ćwiczenia i walki konne,
- 17:00 – wielka rekonstrukcja Bitwy pod Kircholmem.
Wystawy towarzyszące:
- prezentacja husarii – umundurowanie, uzbrojenie i gawęda historyczna,
- wystawa piechoty Rzeczypospolitej z epoki,
- rekonstrukcja obozowiska wojskowego,
- ekspozycja przygotowana przez Muzeum Daugawy,
- pokaz uzbrojenia NATO.
Niedziela, 28 września 2025 roku – Ryga
- 9:30 – uroczysta Msza Święta w katedrze św. Jakuba, celebrowana przez abp. Zbigniewa Stankiewicza, metropolitę Rygi i prymasa Łotwy,
- 10:30 – koncert muzyki dawnej,
- 11:00 – parada wojsk XVII wieku (od katedry do Pomnika Wolności).
Dlaczego obchody 420. rocznicy bitwy pod Kircholmem są tak ważne?
Organizatorzy podkreślają, że tegoroczne uroczystości będą miały znaczenie zarówno dla Polaków, jak i dla Litwinów oraz Łotyszy. Bitwa pod Kircholmem to przykład wspólnej walki o wolność i niezależność regionu w czasach, gdy ważyły się losy całej Europy.
Husaria była symbolem zwycięskiej Polski, walecznej i skutecznej. Jej triumfy przypominają, że wartości takie jak umiłowanie Ojczyzny, odwaga czy niezłomność pozostają ponadczasowe – zaznaczyła Magdalena Pietraszko.
Dlatego obchody 420. rocznicy Bitwy pod Kircholmem będą nie tylko widowiskiem rekonstrukcyjnym, ale przede wszystkim lekcją historii, patriotyzmu i wspólnoty. To wydarzenie pozwoli uczestnikom poczuć atmosferę XVII wieku, a jednocześnie zastanowić się nad współczesnym znaczeniem dawnych zwycięstw.
Fot. Rafał Kuczmarski
