Czerwona Zaraza. Jak naprawdę wyglądało wyzwolenie Polski? | Recenzja

Dariusz Kaliński, Czerwona Zaraza. Jak naprawdę wyglądało wyzwolenie Polski?

Stosunki między Polską i Rosją, jak powszechnie wiadomo, nie należą do najcieplejszych. Pomijając szereg spraw związanych z dyplomacją, gospodarką czy trwającym konflikcie zbrojnym na Ukrainie, kością niezgody pozostaje polityka historyczna obu państw. Najważniejszym elementem tej polityki, dotyczącym nas Polaków, do niedawna pozostawała sprawa ludobójstwa polskich oficerów w Katyniu. Ostatnio jednak coraz częściej podnosi się kwestię wkroczenia Armii Czerwonej do Polski, określanego niegdyś „wyzwoleniem Polski”. Czy rzeczywiście owo wkroczenie wojsk sowieckich należy rozpatrywać w kategorii wyzwolenia naszego kraju? Na to pytanie stara się w swojej książce Czerwona Zaraz. Jak naprawdę wyglądało wyzwolenie Polski odpowiedzieć Pan Dariusz Kaliński.

Autor omawianej lektury jest stałym publicystą portalu „Ciekawostki historyczne”, gdzie opublikował ponad 70 artykułów o tematyce historycznej i pokrewnej. Jego zainteresowania oscylują głównie wokół zagadnień II wojny światowej. Z pewnością jest jednym z największych popularyzatorów historii w Internecie.

Za główny cel książki autor postawił sobie zburzenie dawnego stereotypowego obrazu „wyzwolenia Polski”, a pokazanie wkroczenia Armii Czerwonej jako prawdziwej tragedii naszego narodu. Swoje tezy autor kieruje do wszystkich interesujących się historią. Z tego względu nie jest to wyczerpująca monografia, a raczej dzieło popularyzatorskie.

Praca podzielona jest na siedem rozdziałów, z których każdy porusza inny aspekt sowieckiej okupacji w Polsce. Autor swoje rozważania podsumowuje w epilogu. Do całości pracy dołączony jest również aneks, w którym znajdują się relacje czytelników portalu” Ciekawostki historyczne”. Praca wzbogacona jest również o liczne zdjęcia oraz rysunki.

Na początkowych kartach swojej pracy autor opisuje atmosferę jaka panowała wśród polskiej ludności w pierwszych dniach po wkroczeniu Armii Czerwonej. Ta była różna w zależności od regionu. W części ziem polskich faktycznie witano ich jako wyzwolicieli, a ludzie wychodzili im naprzeciw z poczęstunkiem i kwiatami. W innych rejonach, zwłaszcza tych, gdzie ludność miała już styczność z czerwonoarmistami, panował strach, ludność chowała inwentarz i co cenniejsze przedmioty, a kobiety starano się ukryć.

W kolejnych rozdziałach przedstawiono zbrodnie wojenne jakich dopuściła się Armia Czerwona. Wśród nich nie brakowało rabunków, pobić, gwałtów a nawet zabójstw. Sowiecki żołnierz bardzo często był postrzegany jako awanturnik i pijak.

Dalej autor opisuje grabież jaka nastąpiła z polecenia władz Związku Sowieckiego. Większość przemysłu na ziemiach polskich zdemontowano i wywieziono w wagonach kolejowych w głąb naszego wschodniego sąsiada. Wywożono nie tylko sprzęt fabryczny i produkty przemysłowe, ale nawet surowce, prefabrykaty i szyny kolejowe. Rabunek nastąpił również na polskiej wsi. Rolnicy zostali zmuszeni do oddawania zwierząt hodowlanych i płodów rolnych. Każdy kto nie dostosował się do nowego prawa mógł ponieść bardzo surowe konsekwencje. Jak wylicza autor „wyzwolenie Polski” przyniosło około 54 miliardy strat liczone we współczesnych dolarach amerykańskich.

Nie sposób również pominąć opisu walk z polskim podziemiem. Pod koniec wojny i w pierwszy latach powojennych Sowieci robili wszystko, aby zniszczyć polskie podziemie i złamać legendę żołnierzy wyklętych. Do tej pory nie jesteśmy pewni ilu z nich poniosło śmierć w starciach zbrojnych i z ręki NKWD. Nie zabrakło w omawianej publikacji również opisów deportacji polskiej ludności oraz funkcjonowania obozów dla więźniów nowego reżimu.

Owa praca zawiera spójny opis konsekwencji wkroczenia Armii Czerwonej i sowietyzacji Polski. Zawiera wiele cennych i niepublikowanych dla szerszego grona odbiorców relacji i wspomnieć naocznych świadków tamtych wydarzeń. Trzeba również zaznaczyć, że mimo iż jest to praca popularyzatorska autor zachowuje obiektywizm. Podaje wiele przykładów życzliwych zachowań żołnierzy sowieckich i ich oficerów, a nawet interwencji dowódców wysokiego szczebla w obliczu nieodpowiedniego zachowania swoich podkomendnych. Niestety te pozytywne przykłady należały do rzadkości.

Z pewnością na pochwałę zasługuje język książki, który sprawia, że czyta się ją bardzo dobrze. Podano wiele ciekawostek i opisów świadków co bardzo ubogaca tą pozycję. Warsztat Pana Kalińskiego również oceniam za godny pochwały. Bibliografia jest pełna archiwaliów, relacji, wspomnień i pamiętników. Autor skorzystał również z ogromnej ilości opracowań historycznych. Z pewnością owa praca nie wyczerpuje tematu. Daje jednak bardzo bogaty i jasny obraz ówczesnej rzeczywistości. Z pewnością jest godna polecenia wszystkim interesującym się historią jak i osobom, które do dziś uważają, że okres komunizmu w Polsce należał do pomyślnych.

Wydawnictwo: Znak

Ocena recenzenta: 5/6

Grzegorz Gomułka

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*