Historia nigdy nie była tak blisko codzienności, jak dziś, gdy zawód archiwisty zyskuje zupełnie nowy wymiar. Dzień Archiwisty 2025 ma pokazać, że praca z dokumentami i pamięcią narodową nie jest zajęciem wyłącznie dla pasjonatów przeszłości, lecz dynamiczną profesją, która tworzy przyszłość. Za kulisami tego wydarzenia kryją się inspirujące spotkania, nowoczesne technologie i ludzie, którzy nadają historii nowe życie.
30 września 2025 roku Warszawa stanie się sercem polskiej archiwistyki. Po raz pierwszy Archiwa Państwowe zorganizują ogólnopolskie spotkanie z okazji święta archiwistów pod hasłem Jesteś częścią tej historii – Nowoczesne kadry w służbie archiwów. Wydarzenie, transmitowane na żywo w Internecie, otworzy nowy rozdział w myśleniu o zawodzie archiwisty – jako profesji dynamicznej, pełnej pasji, nowoczesnej i niezwykle potrzebnej we współczesnym świecie.
Organizatorzy zaproszą do udziału:
- pracowników działów HR i kadr,
- archiwistów różnych specjalizacji,
- historyków i naukowców,
- studentów,
- a także wszystkich zainteresowanych przyszłością tego zawodu.
Będzie to wyjątkowa okazja do wymiany doświadczeń i inspiracji, a także stworzenia przestrzeni do rozmów o wyzwaniach nowoczesnej archiwistyki – czego dotąd w Polsce brakowało.
Jak zapowiada dr Paweł Pietrzyk, Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych:
Kiedy w 2019 roku ustanawiałem Dzień Archiwisty, zależało mi, by to święto było nie tylko symbolicznym gestem docenienia pracy archiwistów, lecz także impulsem do budowania wspólnoty i prestiżu naszego zawodu. W tym roku idziemy krok dalej. Po raz pierwszy spotkamy się w ogólnopolskim gronie ekspertów z różnych branż, by pokazać, że archiwistyka to zawód przyszłości – zawód otwarty na zmiany, ludzi i wyzwania współczesności.
Dzień Archiwisty 2025 – program
Spotkanie odbędzie się w prestiżowych wnętrzach Politechniki Warszawskiej w godz. 9:30–16:00 i będzie transmitowane w internecie, tak aby każdy mógł wziąć w nim udział.
Uroczyste otwarcie poprowadzą dr Paweł Pietrzyk oraz Mariusz Olczak, Dyrektor Archiwum Akt Nowych.
Na uczestników czeka bogaty program:
- Panel „Archiwista – zawód z przyszłością?” – eksperci opowiedzą o roli archiwisty w świecie cyfrowym i wymaganiach współczesnego rynku pracy.
- Wystąpienie Mai Gojtowskiej pt. Onboarding – proces, który buduje jakość i wspólnotę. Jak podkreśla prelegentka: – Dzisiejszy rynek pracy jest niezwykle wymagający, a co za tym idzie, także instytucje publiczne muszą dostosowywać się do rosnących oczekiwań pracowników i kandydatów. Wspólnie zastanowimy się, jak onboarding może stać się narzędziem budowania spójności, zaangażowania i realizacji misji instytucji. Pokażę także, jak mądrze zaplanowany proces wdrożenia nowych osób wzmacnia kulturę organizacyjną i realnie wpływa na jakość pracy.
- Onboarding z czterech perspektyw – kierownika, kadrowca, nowego pracownika i prawnika. To spojrzenie pozwoli przeanalizować proces wprowadzania nowych osób do pracy kompleksowo – od strony zarządczej i ludzkiej.
- Panel „Między regałami a relacją” – dyskusja o relacjach archiwistów z badaczami, interesariuszami i współpracownikami. Jak podkreśla Monika Mandau z Archiwum Polskiego Radia: – Pokażemy, że archiwum to pasjonujące miejsce tętniące życiem, gdzie historia i przeszłość tworzą tu i teraz podstawy świadomej przyszłości. To przestrzeń ochrony nie tylko dóbr materialnych, ale przede wszystkim ochrony naszej tożsamości, pamięci i idei.
- Panel „Młodzi archiwiści – ambasadorzy pokolenia Z” – głos zabierze młode pokolenie przedstawicieli zawodu, które opowie, co ich przyciągnęło do archiwów i jakie mają oczekiwania wobec przyszłości.
- Panel „Pierwszy dzień, którego nie zapomnę” – uczestnicy podzielą się osobistymi, zabawnymi i wzruszającymi historiami o początkach swojej drogi zawodowej.
W ciągu dnia zaplanowane są również quizy, atrakcje z humorem i wystawa Archiwalne rekwizyty, pokazująca nietypowe narzędzia pracy archiwisty.
Sukces zapisów i otwarta transmisja
Już teraz wiadomo, że zainteresowanie wydarzeniem jest ogromne – lista uczestników stacjonarnych zapełniła się błyskawicznie. Organizatorzy zapewniają jednak, że nikt nie pozostanie poza tym świętem. Całość zostanie transmitowana w mediach społecznościowych Archiwów Państwowych, w tym na kanale YouTube.
Jak podkreśla dr Paweł Pietrzyk:
Dzień Archiwisty to dzień, w którym celebrujemy wszystkich archiwistów: od zawodowych, przez społecznych, po rodzinnych. Tegoroczne wydarzenie to nie tylko okazja do wspólnego świętowania, ale także krok w stronę zmiany wizerunku zawodu archiwisty i budowania jego przyszłości. Chcemy tym spotkaniem pokazać, że archiwistyka nie jest zamknięta w przeszłości. To zawód przyszłości – zawód, który łączy pokolenia, nowoczesne technologie i wartości. Z roku na rok rośnie zainteresowanie studiami związanymi z archiwistyką i archiwizacją. Archiwista staje się jednym z kluczowych zawodów dla społeczeństwa wiedzy, a archiwa nie są tylko magazynami dokumentów – to żywe miejsca, w których zapisuje się historia nas wszystkich.
Archiwa Państwowe – strażnicy pamięci i historii
Święto, jakim jest Dzień Archiwisty 2025, to doskonała okazja, by przypomnieć rolę Archiwów Państwowych. Te instytucje odpowiadają za gromadzenie, przechowywanie, konserwowanie i udostępnianie dokumentów oraz akt publicznych, które mają ogromne znaczenie dla historii Polski i jej obywateli.
W strukturze Archiwów Państwowych znajdują się m.in.:
- Archiwum Główne Akt Dawnych – przechowujące dokumenty od średniowiecza do zakończenia I wojny światowej,
- Archiwum Akt Nowych – gromadzące akta władz centralnych, stowarzyszeń i instytucji powstałe po 1918 r.,
- Narodowe Archiwum Cyfrowe – przechowujące fotografie, nagrania dźwiękowe i filmy XX i XXI wieku,
- 29 archiwów regionalnych wraz z oddziałami terenowymi, w których znajdują się źródła dotyczące dziejów poszczególnych regionów.
W zasobach Archiwów można znaleźć najcenniejsze źródła do dziejów Polski, m.in.:
- dokument Zbiluta z 1153 r.,
- akt lokacyjny Krakowa z 1257 r.,
- oryginały Unii Lubelskiej (1569 r.) i Konstytucji 3 Maja (1791 r.),
- dokumenty Ignacego Jana Paderewskiego, Józefa Piłsudskiego, Romana Dmowskiego, Ignacego Daszyńskiego,
- akta Biura Odbudowy Stolicy z czasów powojennej odbudowy Warszawy,
- kolekcje fotograficzne „Ilustrowanego Kuriera Codziennego” czy Wojskowej Agencji Fotograficznej.
To właśnie dzięki nim archiwa pełnią rolę strażników pamięci narodowej, umożliwiają badania naukowe, a także wspierają obywateli w sprawach administracyjnych, prawnych i genealogicznych.
