Filip II Macedoński – źródło sukcesu Aleksandra Wielkiego

Filip królem

Popiersie przedstawiające Filipa Zdj. Wikimedia Commons
Popiersie przedstawiające Filipa
Zdj. Wikimedia Commons

Sytuacja Macedonii po przegranej z Ilirami była niezwykle skomplikowana. Zginął król. Kraj stanął przed zagrożeniem ze strony Bardylisa, króla Ilirów. Ponadto swoje aspiracje do odgrywania istotnej roli na arenie politycznej zgłaszali Ateńczycy, Pajonowie oraz Trakowie, a więc niebezpieczeństwo jawiło się ze wszelkich możliwych kierunków. Pojawił się problem następstwa tronu. Syn króla był jeszcze niemowlęciem, nie był zdolny do faktycznego sprawowania władzy. Chęć do objęcia tronu zgłaszali także członkowie rodu Argeadów z bocznej linii. W sytuacji kryzysu władzę powierzono Filipowi. Problematyczna pozostaje forma tej władzy. Badacze dopuszczają podwójną monarchię po śmierci Perdikkasa III (Filip miał sprawować władzę jednocześnie z synem swojego brata). Kolejne źródła mówią o regencji, Filip miał sprawować władzę do czasu, gdy Amyntas IV będzie zdolny do samodzielnych rządów. Czas pokazał, że pozostała ona w rękach Filipa. Amyntas IV pełnił jedynie funkcje religijne. Żywot Amyntasa zakończył Aleksander, został on zamordowany niedługo po objęciu władzy przez syna Filipa. W chwili objęcia władzy Filip miał 23 lata. Był rok 359 p.n.e. Od tego czasu rozpoczyna się nowy okres w dziejach Macedonii. Filip błyskawicznie zaczął działać. Młody król podjął się reform, aktywnie prowadził politykę zagraniczną, zarówno w sferze dyplomacji, jak i działań militarnych. Ciekawym sposobem rozwiązywania konfliktów przez Filipa było przekupstwo. Należy pamiętać, że Macedonia w bitwie z Ilirami straciła znaczną część swoich sił. Król nie miał możliwości w krótkim czasie zbudowania silnej armii. Z tego też względu musiał rozwiązywać spory w inny sposób. Tuż po objęciu przez niego władzy Macedonia wycofała swoje wojska z Amfipolis celem uniknięcia konfliktu z Atenami. Dzięki solidnemu okupowi Filip oddalił widmo najazdu pajońskiego. Niedługo po objęciu tronu Filip skupił swoją uwagę na odbudowie armii, wykorzystując wiedzę zdobytą podczas pobytu w Tebach. W 358 r. p.n.e., po śmierci króla Pajonów, podporządkował sobie jego państwo, a następnie zwrócił się przeciwko Bardylisowi. Do bitwy doszło w Lynkestis, Macedończycy odnieśli pełne zwycięstwo. Filip odzyskał kontrolę nad Macedonią Górną. Dla umocnienia pokoju Filip poślubił Filę należącą do rodu królewskiego Elimei.

Zwrot ku Grecji

Zabezpieczając państwo przed zagrożeniem zewnętrznym, Filip zwrócił się ku Grecji. Sytuacja w Tesalii była skomplikowana ze względu na konflikt między tyranami a arystokracją w Feraj. Władca interweniował w 358 r. p.n.e., stając w obronie arystokracji i zdobywając popularność w całej Tesalii. Do kolejnej wyprawy doszło w 354 r. p.n.e., kiedy to tyrani z Feraj w sojuszu z wodzem fokejskim Onomarchosem próbowali narzucić swą władzę całej Tesalii. Konflikt trwał dwa lata, był to czas próby dla władcy macedońskiego. Filip poniósł dwie bolesne porażki, jednak zdołał przekonać Związek Tesalski do wspólnej inicjatywy. Związek obrał Filipa dożywotnio archontem, został on też dowódcą wspólnej armii, która stanęła naprzeciw Onomarchosa na Krokusowym Polu w 352 r. p.n.e. Macedonia wraz z sojusznikami odniosła pełne zwycięstwo. Filip triumfował, skutkiem wojny było wygnanie tyranów z Feraj oraz pełna kontrola nad Tesalią. Północny region Grecji, bogaty w zasoby złóż mineralnych, pozwalał królowi macedońskiemu prowadzić ciągłe wojny, dochody, jakie Filip uzyskiwał z Tesalii wynosiły około 1000 talentów rocznie. Istotnym elementem ekspansji Filipa były tereny północno-wschodnie. Wykorzystując poznane w Tebach metody oblężnicze, Filip zdobył Amfipolis w 357 r. p.n.e. Następnie zdobył Pydnę oraz Krenides, co było wyjątkowo cenne, ponieważ wokół miasta funkcjonowały kopalnie złota. Do 355 r. p.n.e. Filip uzyskał kontrolę nad całym wybrzeżem Zatoki Teramejskiej, ostatnim etapem tej ekspansji miało być miasto Methone, gdzie Filip stracił oko. Kolejnym celem działań Macedonii był Półwysep Chalkidycki. Tam działania rozpoczęto od oblężenia Olintu, który został zdobyty i zburzony. Zdobycie Tracji i Chalkidyki pozwoliło Filipowi rozdawać ziemię weteranom, czym zdobył sobie wielu zwolenników.

Mocarstwo regionalne

Złota moneta bita w latach 359-336 p.n.e. przedstawiająca podobiznę Filipa II Macedońskiego. Rewers ukazuje lwa, co miało świadczyć o sile, ale i zapewne o ambicjach Filipa. Bicie złotej monenty jest również świadectwem bogactwa kraju Zdj. Wikimedia Commons
Złota moneta bita w latach 359-336 p.n.e. przedstawiająca podobiznę Filipa II Macedońskiego. Rewers ukazuje lwa, co miało świadczyć o sile, ale i zapewne o ambicjach Filipa. Bicie złotej monenty jest również świadectwem bogactwa kraju
Zdj. Wikimedia Commons

Trzecia wojna święta toczona wokół sanktuarium Appolina w Delfach miała kluczowe znaczenie dla Filipa i przyszłości Macedonii. Pokonując wojska Onomarchosa na Krokusowym Polu, Filip zyskał na znaczeniu w całej Grecji. Postrzegany jest jako wódz mogący decydować o losach całej Grecji. W 346 r. p.n.e. Ateny podpisały pokój z Filipem zwany pokojem Filokratesa (zachowuje status quo). Niedługo później Filip zajął Fokidę. Na mocy decyzji Rady Amfiktionii król uzyskał stałe miejsce w jej Radzie. Sukces ten potwierdza pozycję Macedonii w całym regionie. Od tego momentu można mówić o Macedonii jako o mocarstwie regionalnym. Miejsce w Radzie Amfiktionii jest zwieńczeniem kilkunastu lat działań militarnych prowadzonych przez Filipa. Świadectwem pozycji politycznej Filipa II Macedońskiego jest rozpoczęcie bicia złotych monet.

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*