Filip IV Piękny i Filip I Piękny. Jeden dokonał kasaty zakonu templariuszy, drugi zapewnił Habsburgom dziedziczenie hiszpańskiego tronu!

Dwóch władców, dwa różne światy – a jednak ich imiona od lat budzą zamieszanie. Filip IV Piękny i Filip I Piękny to postacie, które dzieli wszystko: epoka, dynastia, temperament i polityczne ambicje. Jeden zniszczył potężny zakon, drugi rozbudził namiętności, które przerodziły się w szaleństwo. A historia obu do dziś fascynuje swoją dramatyczną intensywnością.

Do napisania tego tekstu zainspirowały mnie, po raz kolejny, komentarze niektórych internautów. Mylą oni dwie zupełnie różne postaci historyczne, które łączy tylko imię i przydomek! Nigdy nie mogły się spotkać w rzeczywistości, ponieważ żyły w różnych wiekach oraz panowały w różnych krajach, a także pochodziły z różnych dynastii. Mowa o królu Francji Filipie IV Pięknym, który pochodził z dynastii Kapetyngów i żył na przełomie XIII i XIV wieku oraz Filipie I Pięknym, który wywodził się z dynastii Habsburgów i żył na przełomie XV i XVI wieku.

Król rządzi papieżem

Filip IV Piękny to francuski władca znany z tego, że popadł w spór z papieżem Bonifacym VIII. Podnosił podatki dla Kościoła i chciał uzależnić kler od siebie. Spotkało się to z dezaprobatą papieża. Król Francji szukał pieniędzy na kampanie wojenne.

Spór papiestwa z francuskim królem był tak duży, że Filip IV Piękny doprowadził do tzw. niewoli awiniońskiej papieży (1309-1377). W czasie jej trwania siedziba papiestwa znajdowała się w Awinionie, a wszyscy papieże byli narodowości francuskiej i podlegali jurysdykcji królów Francji.

Pierwszym papieżem, który rezydował w Awinionie był papież Klemens V, i to na nim w tym tekście się skupię, ponieważ to on dokonał kasaty, a tak naprawdę zawieszenia działalności zakonu templariuszy, na polecenie króla Francji – Filipa IV Pięknego.

Zakon templariuszy był bardzo bogatym zakonem. Powstał po to, by chronić pielgrzymów podróżujących do Ziemi Świętej. Zainteresował się tym zakonem król Francji Filip IV Piękny, który liczył na łatwe zdobycie pieniędzy. W tym celu 13 października 1307 roku nakazał aresztowanie wszystkich członków zakonu templariuszy.

Splądrowano ich paryską siedzibę i wywieziono kosztowności. W dodatku król Francji postanowił się u nich zadłużyć, ale nie zamierzał oddawać żadnych pieniędzy. Aby pozbyć się problemu, w porozumieniu z papieżem Klemensem V dokonał kasaty zakonu. Rozesłał także listy do innych królestw. Prosił w nich, aby jeśli inni władcy znajdą templariuszy na swoim terytorium, natychmiast ich aresztowali.

Aresztowanie templariuszy i splądrowanie ich siedziby zostało przeprowadzone akurat w piątek 13 października. Uznano to za pechowy dzień, a w kulturze europejskiej narodziło się przekonanie, że piątek, który przypada w 13. dzień miesiąca jest dniem pechowym. Taka opinia utrzymuje się aż po dziś dzień.

Król Filip IV Piękny nie poprzestał na okradzeniu templariuszy. Trzeba było ich jeszcze unieszkodliwić. W tym celu 18 marca 1314 roku został spalony na stosie wielki mistrz templariuszy – Jacques de Molay i jeszcze kilku rycerzy. Zostali oni oskarżeni między innymi o herezję i sodomię.

Jacques de Molay płonąc na stosie przeklął papieża Klemensa V i króla Francji Filipa IV Pięknego. Wkrótce (20 kwietnia 1314) na dyzenterię, czyli chorobę jelit zmarł papież, a 29 listopada 1314 roku z powodu wylewu krwi do mózgu zmarł król Filip IV Piękny. Klątwa templariuszy miała również dotyczyć kilku pokoleń naprzód. Czasami łączy się z jej działaniem tragiczne zgony Andegawenów węgierskich, w tym polskiego króla-kobiety Jadwigi Andegaweńskiej i jej sióstr. Andegawenowie byli boczną linią dynastii Kapetyngów.

Filip I Piękny – Habsburg, który oczarował szaloną królową

Przejdę teraz do opisywania kolejnego władcy, który jest mylony przez internautów z Filipem IV Pięknym. Chodzi o Filipa I Pięknego z dynastii Habsburgów. Był on synem cesarza Maksymiliana I Habsburga i jego pierwszej żony – Marii Burgundzkiej.

Jego ojciec – Maksymilian I Habsburg zawarł sojusz z Królami Katolickimi: Ferdynandem II Aragońskim i Izabelą Katolicką. Przypieczętowaniem tego sojuszu były dwa małżeństwa. Filip I Piękny poślubił córkę Królów Katolickich – Joannę Szaloną, która w wieku 16 lat (1496 r.) została wysłana w podróż do męża, natomiast w drodze powrotnej miano przywieźć do Hiszpanii siostrę Filipa I Pięknego – Małgorzatę Habsburg, która poślubiła brata Joanny Szalonej – Jana z Asturii.

Królowie Katoliccy mieli nadzieję, że następcą hiszpańskiego tronu będzie ich jedyny syn Jan. Jednak zmarł on w 1497 roku, pozostawiając brzemienną żonę. Małgorzata urodziła martwe dziecko. Sytuacja była ciężka, ale do końca nie tracono nadziei.

W 1504 roku zmarła Izabela Katolicka, która jeszcze przed śmiercią zaobserwowała u córki – Joanny Szalonej symptomy obłąkania. Była pełna obaw, czy jeżeli Joanna wraz z mężem przejmą hiszpański tron to nie zaprzepaszczą tego, co osiągnęli rodzice Joanny, a więc zjednoczenia Królestwa Hiszpanii. W tym celu Izabela Katolicka w testamencie zaznaczyła, że władzę w imieniu córki ma sprawować jej ojciec – Ferdynand II Katolicki. Natomiast później władzę ma przejąć jego wnuk – Karol V Habsburg. Zgodnie z testamentem miało się to stać, gdy Karol ukończy 20 lat. Jednak życie napisało inny scenariusz, ponieważ Ferdynand II Katolicki zmarł w 1516 roku, kiedy Karol miał 16 lat.

Po śmierci pierwszej żony – Izabeli Katolickiej, Ferdynand II Katolicki ożenił się po raz drugi. Tym razem jego wybranką została Germaine de Foix, która wcześniej miała zostać żoną króla Polski – syna Kazimierza IV Jagiellończyka i Elżbiety Rakuszanki – Jana Olbrachta. Ferdynand II Katolicki doczekał się co prawda z drugą żoną syna Jana, ale chłopiec zmarł w dzieciństwie. W związku z tym przejęcie hiszpańskiego tronu przez Habsburgów stało się nieuniknione.

Filip I Piękny zmarł w 1506 roku, ale jeszcze przed swoją śmiercią, wraz ze swoim teściem – Ferdynandem II Katolickim uknuli spisek, którego celem było zrobienie z Joanny osoby obłąkanej. Wszystko dlatego, by można ją było uwięzić i pozbawić realnej władzy.

Miłość jest ślepa

Małżeństwo Joanny Szalonej i Filipa I Pięknego nie należało do udanych. Habsburg był łajdakiem. Zdradzał żonę, a ona i tak go kochała. Jednak pozbywała się ze swojego otoczenia młodych kobiet. Wobec kochanek swojego męża była także bezlitosna. Kiedy spotkała jedną z nich, blondynkę o długich włosach, kazała jej je ściąć. Między Joanną a Filipem I Pięknym często dochodziło do awantur, które kończyły się rękoczynami.

Jednak nawet po śmierci męża, Joanna Szalona nie przestała go kochać. Podróżowała ze zwłokami męża, a nawet sprawdzała czy na pewno nikt ich nie ukradł.

Joanna Szalona spędziła w więzieniu w Tordesillas większość swojego życia. Była więziona przez swojego ojca, a potem syna. W niewoli wykazywała agresywne zachowania. Często rzucała talerzami w służbę, która podawała jej posiłki. Dlatego robiono to przez lekko uchylone drzwi.

Obłąkana królowa zmarła w Tordesillas 12 kwietnia 1555 roku.