Islam – historia i główne założenia

Dogmaty islamu

W islamie występuje wiara w jednego boga, który w Koranie nazywany jest Allahem. Jak można przeczytać w tej księdze: „On jest Bogiem jedynym, Bogiem wiekuistym! Nie zrodził nikogo, ani też nie został zrodzony, a nikt nie jest Jemu równy”. Według muzułmanów Allah jest wszechwiedzący, doskonały, jest źródłem wszelkiej wiedzy i sprawiedliwości, ma znajomość prawa doskonałego. Ponadto jest niepodobny do nikogo i niczego oraz nie można się z nim porównywać. W związku z tym islam zabrania przedstawiania go w jakiejkolwiek postaci. Aby zostać muzułmaninem należy posiadać intencję oraz wypowiedzieć wyznanie wiary tzw. szahadę, która brzmi: „nie ma bóstwa prócz Allaha i oświadczam, że Mahomet jest wysłannikiem Boga”. Zasadniczo powinno się to odbyć w obecności świadków, ale istnieją też interpretacje, według których ich obecność nie jest konieczna, gdyż świadkiem jest sam Allah. Natomiast jeżeli chodzi o podstawowe dogmaty islamu, to zaliczamy do nich:

1. Wiarę w Allaha – jednego Boga, który nie posiada potomstwa.

2. Wiarę „w Jego Anioły” – np. anioła Dżibrila (Gabriela) lub Michaila (Michała).

3. Wiarę „w Jego Księgi” – w Koran (także Torę i Ewangelię – choć nie oznaczają one dokładnie tego samego, co dla Żydów i chrześcijan).

4. Wiarę „w Jego Proroków” – np. w proroka Mahometa, Jezusa czy Mojżesza.

5. Wiarę „w Dzień Ostatni” – czyli Dzień Sądu Ostatecznego, w którym ludzie będą osądzeni przez Boga.

6. Wiarę „w Przeznaczenie” – czyli, że wszelkie dobro i zło, które przydarza się człowiekowi, dzieje się za wolą Boga.

Kobieta w islamie

Zagadnienie sytuacji kobiet w krajach muzułmańskich należy do kwestii najbardziej kontrowersyjnych. Wersety Koranu dotyczące przedstawicielek płci pięknej są różnie interpretowane w zależności od kontekstu, czasu, sytuacji politycznej i społeczno-ekonomicznej. Jednakże w świetle świętej księgi mężczyzna i kobieta są traktowani jako różne, lecz równe sobie istoty ludzkie. Są jednak pewne odstępstwa od takiego myślenia. I tak mężczyzna może użyć siły fizycznej wobec swej małżonki tylko w wypadku, kiedy ta nie skorygowała swego niewłaściwego zachowania mimo reprymendy słownej. Ponadto kobieta zobowiązana jest do odpowiedniego ubioru, zasłaniającego niemal całe ciało. W tej kwestii wielu muzułmanów uważa, że to kultura zachodnia ze swoim kultem ciała urąga godności kobiet i ma na nie gorszący wpływ.

Islam a państwo

W idealnym państwie muzułmańskim, za jaki uważany jest kalifat – religia, moralność oraz prawo państwowe są ze sobą nierozerwalnie związane. W praktyce w kręgu kultury islamu tylko niektóre państwa, do których zalicza się Arabię Saudyjską i Afganistan, zrównały prawo religijne z państwowym. W większości pozostałych, np. w Iraku, islam uznawany jest za fundament państwa, zaś Koran za źródło prawa świeckiego. Z powyższych powodów w większości państw islamskich nie są respektowane postanowienia Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka ONZ dotyczące wolności (obowiązuje zakaz krytyki religii) czy wolności sumienia (zakaz apostazji). Wyjątek stanowi Turcja, gdzie w latach 20. ubiegłego wieku zbudowane zostało państwo laickie oparte na wzorze francuskim, jak również kraje, w których obowiązywała w XX wieku ideologia marksistowska, np. Albania i Kirgistan. W 1990 roku państwa islamskie przyjęły Kairską Deklarację Praw Człowieka w Islamie, która jako próba pogodzenia zachodniej idei praw człowieka z teologią islamską pomija kwestie wolności, zmiany bądź odrzucenia religii i podkreśla interpretację praw człowieka w duchu prawa islamskiego. Ponadto islam nakazuje bezwzględne posłuszeństwo prawowiernemu władcy muzułmańskiemu i udział w prowadzonych przez niego wojnach.

Maciej Wierzchnicki – doktorant Akademii Pomorskiej w Słupsku, nauczyciel historii

Bibliografia:

Literatura:

Armour R., Islam, chrześcijaństwo i Zachód: burzliwe dzieje wzajemnych relacji, Kraków 2004.

Armstrong K., Krótka historia islamu, Wrocław 2004.

Bielawski J., Islam, Warszawa 1980.

Bielawski J., Islam, religia państwa i prawa, Warszawa 1973.

Jordan M., Islam: historia religii i kultury, Warszawa 2004.

Maleczyńska E., Historia średniowieczna, Wrocław 1948.

Manteuffel T., Historia powszechna: średniowiecze, Warszawa 1965.

Manteuffel T., Średniowiecze powszechne do schyłku XV wieku: próba syntezy, Warszawa 1958.

Wiebke W., Kobieta w islamie, Warszawa 1982.

b) Strony internetowe:

http://chrzescijanie.info/truth/islam/IV.html,

http://www.interklasa.pl,

https://pl.wikipedia.org/wiki/Islam.