Kinematografia III Rzeszy w latach 1933-1939

Pour Le Merite
Pour Le Merite

. Z kolei Veit Harlan uważany był za najzdolniejszego reżysera reżimowego. Zaczynał podobnie jak Ritter, od przyjemnych komedii, by w 1936 roku zrealizować Władcę na motywach powieści Gerhardta Hauptmanna, ze znakomitymi aktorami: Emilem Janningsem i Marianne Hoppe. Obraz ten podkreśla rolę podrzędności jednostki wobec narodu. Film odniósł wielki sukces komercyjny i artystyczny, chwalono grę aktorską, świetną realizację i subtelną propagandę. Oprócz wyżej wymienionej trójki, do wielkich piewców nazizmu należeli m.in. Ucicki ze swoim kolejnym filmem Dziewica Orleańska, Togger von Altena i Cierpienie Fryzów.

Ikoną niemieckiego filmu czasów Adolfa Hitlera pozostaje jednak niezmiennie Leni Riefenstahl. Urodzona w Berlinie w 1902 roku reżyserka, aktorka i producenta zasłynęła z szeregu filmów sławiących tężyznę fizyczną i wyższość aryjczyków nad innymi narodami[8]. Do dziś pozostaje ona ikoną kina dokumentalnego oraz podporządkowania wszystkiego dla kariery. Poznała Hitlera osobiście prawdopodobnie w 1933 roku i zaczęła dzięki jego protekcji kręcić filmy poświęcone nazizmowi[9]. W tym też roku nakręciła Zwycięstwo wiary, a rok później wielki pean narodowosocjalistyczny Triumf Woli. Jej dzieła ceniono za fantastyczną muzykę, niesamowity montaż oraz piękne zdjęcia. Po wielkim aplauzie, jaki otrzymał jej ostatni film, powierzono jej realizację ogromnego przedsięwzięcia, jakim było udokumentowanie Olimpiady Berlińskiej z 1936 roku.

Leni Riefenstahl podczas pracy (zdj Wikimedia Commons)
Leni Riefenstahl podczas pracy
(zdj Wikimedia Commons)

 Dzieło Riefenstahl weszło do kin w 1938 roku, po dwuletniej obróbce i szybko stało się apoteozą możliwości III Rzeszy. Reżyserka podzieliła swój film na wymowne dwie części: Święto piękna i Święto narodów. Na potrzeby tego monumentalnego przedsięwzięcia oddano reżyserce ogromne środki tak finansowe jak i techniczne. Riefenstahl, mimo całej otoczki międzynarodowej rywalizacji w pokoju, ukryła w głębi pochwałę młodego narodu niemieckiego. Pokazała wielkość III Rzeszy i ich przywódcy – Adolfa Hitlera.

Dużą rolę odgrywały także kroniki filmowe, wyświetlane przed każdym seansem w kinach oraz pokazywane w ruchomych wozach projekcyjnych NSDAP[10]. W samych Niemczech w 1932 roku istniało ponad 5000 sal kinowych, nie licząc kinoteatrów objazdowych. Rosła liczba widzów, którzy po regresie okresu Wielkiego Kryzysu znów chętnie uczęszczali do kin.

Twórcy, którzy nie chcieli podlegać pod wytyczne ideologii faszystowskiej nie mieli wyjścia, musieli opuścić Niemcy. Istniała jednak grupa reżyserów neutralnych. Zaliczyć do nich trzeba Arthura Rebanalta, Herberta Selpina i Franka Wysbara. Selpin, mający na koncie współpracę z Friedrichem Murnauem, reżyserem obsypanego nagrodami Wschodu Słońca i genialnego Nosferatu-symfonia grozy z niezapomnianym Maxem Schreckiem oraz Walterem Ruttmannem autorem Berlina-symfonii wielkiego miasta, wyreżyserował wartościowe Alarm w Pekinie i adaptacje prozy Oscara Wilde Wzorowy małżonek. Wysbar z kolei zrealizował Przewoźnik Maria, który do dzisiaj zastanawia krytyków, jakim cudem w ogóle przeszedł przez ostre szpony cenzury.

Patryk Tomala – autor bloga empiresilesia.c0.pl

 

Bibliografia:

 

Drewniak B., Teatr i film Trzeciej Rzeszy, Gdańsk 2011.

 

Toeplitz J., Historia sztuki filmowej, t. IV, 1969.

 

Encyklopedia Audiowizualna Britannica. Film i teatr, Poznań 2006.

Przypisy:

 

[1] Drewniak, Teatr i film Trzeciej Rzeszy, Gdańsk 2011, s. 177.

 

2Joseph Goebbels zdobył doktorat w dziedzinie literatury na uniwersytecie w Heidelbergu w 1921 roku.

 

3J. Toeplitz, Historia sztuki filmowej, t. IV, 1969, s. 261.

 

4Encyklopedia Audiowizualna Britannica. Film i teatr, Poznań 2006, s. 140.

 

5B. Drewniak, op.cit., s. 179;182

 

6J. Toeplitz, op.cit., s. 264

 

7J. Toeplitz, op. cit., s. 274.

 

8Encyklopedia Audiowizualna Britannica. Film i teatr, Poznań 2006, s.110.

 

9Zaczynała karierę jako aktorka występująca w charakterystycznych dla Niemiec filmach górskich, by w 1931 założyć własną wytwórnię filmową i zająć się reżyserią.

 

10J. Toeplitz, op. cit., s. 285.

 

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

*