Grzegorz Kucharczyk, Monarchia Polska
Korony się nie nosi – koronę się dźwiga. Zwłaszcza gdy waży tyle co historia narodu, który przez wieki budował swoją tożsamość na wierze, sile i suwerenności. To właśnie w takim duchu opowiada książka Monarchia Polska, przywołując blask i cienie panowania, które kształtowało duszę państwa. Nie tylko fakty, lecz i pamięć – żywa, dumna, potrzebna jak nigdy.
Współczesny świat szuka nowych wartości, lecz czy nie otrzymaliśmy od naszych przodków najcenniejszego daru – tożsamości i kultury narodowej owianej w wielowiekową tradycję oraz czyn? 1000 letnia rocznica koronacji Bolesława I Chrobrego na króla, to dobra okazja do refleksji nad historią Polski.
Państwo polskie w X wieku zostało przyjęte do wspólnoty państw christianitas. Wraz z chrztem świętym przyjętym przez księcia Polan Mieszka i jego poddanych, dzieje Polski weszły w fazę budowania wspólnoty narodowej opartej o chrześcijaństwo i kulturę łacińską. Spornikiem jedności narodowej byli pierwsi nasi święci: Wojciech i Stanisław, ale i wielkopomne wydarzenie, którym była koronacja w 1025 roku. Polska stała się królestwem.
O Autorze
Grzegorz Kucharczyk to urodzony w Gorzowie Wielkopolskim znany publicysta, pisarz, historyk. Związany zawodowo z Instytutem Historii PAN oraz Akademią im. Jakuba z Paradyża. Autor wielu publikacji, z których do najważniejszych należą: Wersal 1919. Nowa kultura bezpieczeństwa dla Polski i Europy (Poznań 2019), Długi Kulturkampf. Niemieckie i pruskie wojny kulturowe przeciw Polsce 1795-1918 (Warszawa 2020), Prusy. Pięć wieków (Warszawa 2020).
Ponadto jest stałym współautorem publikacji na łamach czasopism o tematyce kościelno-konserwatywnej: Polona Christiana, WPiS, Nasz Dziennik, Do Rzeczy. Prywatnie lubi piłkę nożną, muzykę klasyczną oraz podróże.
Struktura książki Monarchia Polska
Recenzowana książka stanowi opis monarchii polskiej, która funkcjonowała ponad 800 lat. To dzieje Polski, które ukazują potomnym wielkość, siłę i suwerenność państwa polskiego. Jej najwspanialsze momenty, jak i zagrożenia. Książka składa się z szesnastu nienumerowanych rozdziałów, które mają układ chronologiczny.
Dzieje monarchii choć rzeczywiście rozpoczynają się w 1025 roku, kiedy Bolesław Chrobry koronuje się na pierwszego króla, to nie było tego wielkiego wydarzenia, gdyby nie obrana droga jego poprzednika Mieszka I, ku Rzymowi, ku świętemu Kościołowi i cywilizacji chrześcijańskiej.
Kucharczyk przedstawił panowanie poszczególnych władców. Ważną rolę przypisał w kreowaniu polskiej tożsamości Kościołowi. Podczas zjazdu gnieźnieńskiego w 1000 roku utworzone zostało arcybiskupstwo gnieźnieńskie wraz z podległymi mu biskupstwami. Wtedy to cesarz Otton III symbolicznie wyraził zgodę na koronację tak zacnego komesa jakim był Bolesław Chrobry.
Choć nie od razu do koronacji doszło, czyny Bolesława pokazały, że silny z niego i godny korony władca. Był fundatorem kościołów, pobożnym i szczodrym panującym. Prowadził wojny, które rzadko przegrywał. Dążył do zjednoczenia państwa. Wzmacniał swoją pozycję na arenie międzynarodowej.
Jego następcy również próbowali utrzymać jedność państwa. Choć różnie z tym bywało…bywały momenty w historii, kiedy traciliśmy koronę jak okres tzw. reakcji pogańskiej w pierwszej połowie XI wieku. Dalej, testament księcia Bolesława Krzywoustego wprowadzał zasadę senioratu i pryncypatu. Jednakże spowodowało to decentralizację kraju oraz wojenki między książętami dzielnicowymi.
Dopiero w 1320 roku Władysław Łokietek został koronowany na króla w katedrze na Wawelu. Kraków stał się stolicą monarchii. Później nastały czasy świetności panowania Kazimierza Wielkiego. Na kartach polskich dziejów zapisała się pięknie król Jadwiga, której postawa służby dla poddanych oraz świętość wyniosły ją na ołtarze.
Na kolejnych stronach książki Kucharczyk przedstawił rys dalszych zmian. Wraz z unią lubelską podpisaną w 1568 roku uznał, iż można powiedzieć, że była to „monarchia republikańska”. Była to Rzeczpospolita Obojga Narodów, gdzie król „pod jednym prawem” z narodem znajdował się. Jego panowanie i obowiązki były powinnością, służbą.
Trwała była także pamięć o świetności monarchii polskiej w XIX i XX stuleciu, gdzie wielcy pisarze i poeci, artyści, autorytety narodowe odwoływali się w dobie niewoli narodowej do filarów polskości.
Ocena książki
Czytając książkę stwierdziłam jedno…mało mi! Monarchia Polska wydana przez Białego Kruka to kolejna patriotyczna publikacja, która ma jasny przekaz i napisana została prostym oraz przystępnym stylem. Nie oznacza to, że autor zrezygnował z aparatu naukowego. Znajdziemy w książce przypisy, bibliografię oraz piękne kolorowe ilustracje. Nadają one dużą estetykę całości. Okładka również podkreśla podejmowaną tematykę.
Myślę, że książka stanowi dopełnienie do obchodzonej 1000 letniej rocznicy koronacji Bolesława Chrobrego. Może w młodym pokoleniu, ale i nie tylko, wskrzesić ducha ciekawości do poznawania swoich korzeni. Dzieje Polski to przecież wielowiekowa wstęga czasu. Każdy może z niej czerpać wiedzę, inspirację, powody do dumy z bycia Polakiem.
Przewspaniale wydana książka ma ten jeden mały minus, że jest stosunkowa krótka. Trudno się przyczepić do czegokolwiek innego. Zachęcam zatem do przeczytania!
Wydawnictwo Biały Kruk
Ocena recenzenta: 6/6
Ewelina Kazienko
Recenzja powstała we współpracy z Wydawnictwem Biały Kruk. Tekst jest subiektywną oceną autora, redakcja nie identyfikuje się z opiniami w nim zawartymi.
