Rok 1944 – Powstanie Warszawskie

Przebieg walk

Esesmani z brygady Dirlewangera (przypuszczalnie) w witrynie kamienicy Focha 9. W odbiciu szyb widać kamienice po przeciwnej stronie ulicy Focha 8. Sierpień 1944(SS-PK Schremmer)
Esesmani z brygady Dirlewangera (przypuszczalnie) w witrynie kamienicy Focha 9. W odbiciu szyb widać kamienice po przeciwnej stronie ulicy Focha 8. Sierpień 1944(SS-PK Schremmer)

Dzięki zaskoczeniu Niemców powstańcy opanowali znaczne połacie miasta w jego lewobrzeżnej części. Powstanie w prawobrzeżnej, to znaczy na Pradze, nie powiodło się i 2 sierpnia zostało stłumione przez oddziały niemieckie. Polacy zajęli Śródmieście, Mokotów, Ochotę, Wolę i Żoliborz, ale próby połączenia tych części w całość operacyjną także nie przyniosły oczekiwanego skutku. Akcją powstańczą zostały również objęte duże kompleksy leśne – Puszcza Kampinoska, Lasy Chojnowskie i Kabackie, gdzie skoncentrowały się pokaźne oddziały Armii Krajowej. Dnia 5 sierpnia inicjatywa przeszła w ręce niemieckie. Rozpoczęte w tym dniu uderzenie na Wolę i Ochotę miało na celu przebicie arterii komunikacyjnych na linii wschód–zachód i połączenie się z walczącymi w okrążeniu, w rejonie ratusza i Ogrodu Saskiego, oddziałami gen. R. Stahela. Po zajęciu tych dzielnic Niemcy uderzyli na pozycje powstańcze na Starym Mieście. Obrona Starego Miasta, bombardowanego przez samoloty i ostrzeliwanego przez ciężką artylerię trwała od 12 sierpnia do 2 września 1944 r. Wyczerpani powstańcy po zamienieniu w ruinę tej części miasta przez Niemców, kanałami przedostali się do Śródmieścia[4]. W czasie obrony powstańców atakowały poza oddziałami niemieckimi, także oddziały SS–RONA gen. Mieczysława Kamieńskiego, składające się z byłych żołnierzy Armii Czerwonej, współdziałające z hitlerowcami. Próby odsieczy AK dla walczących od strony Puszczy Kampinoskiej jak i natarcie na Dworzec Gdański nie przyniosły poprawy sytuacji. Dnia 5 września Niemcy rozpoczęli powstrzymany przez powstańców atak wzdłuż Alei Jerozolimskich, pomiędzy Nowym Światem a ulicą Marszałkowską. Następnego dnia padło Powiśle. Brak perspektyw na pomyślny rozwój dalszych wydarzeń i poniesione straty skłoniły Komendę Główną AK do podjęcia w dniach 9–10 września rozmów kapitulacyjnych z Niemcami.

Postawa Armii Czerwonej

Dnia 10 września 1944 r. ruszyła radziecka ofensywa w kierunku Warszawy. W nowej sytuacji Polacy zerwali prowadzone wcześniej rozmowy w sprawie kapitulacji. Ofensywa Armii Czerwonej zatrzymała się jednak po drugiej stronie Wisły, a rząd radziecki odmówił zgody na lądowanie na lotniskach pozostających pod kontrolą jej armii samolotom alianckim, mającym dostarczać zaopatrzenie walczącym powstańcom. Dnia 11 września hitlerowcy przerwali połączenie Czerniakowa ze Śródmieściem. W dniach 16 – 21 września przeprowadzono w rejonie Powiśla, Żoliborza oraz wspomnianego Czerniakowa desant żołnierzy 2 i 3 dywizji piechoty Pierwszej Armii Wojska Polskiego z zajętej 14 września przez wojska radzieckie Pragi. Ze względu na brak odpowiedniego wsparcia artyleryjskiego operacja zakończyła się niepowodzeniem. W sumie zginęło około 3 tys. żołnierzy. Dnia 23 września skapitulował Czerniaków, jedyny zajęty przez AK rejon przylegający do Wisły. Po zaciętych walkach padł w dniach 24 – 26 września Mokotów, a 30 września Żoliborz.

Londyn, Waszyngton i Moskwa a powstanie

Rząd RP w Londynie i władze krajowe wzywały aliantów do udzielenia pomocy powstaniu, jednak bez większego skutku. Pierwsze zrzuty odbyły się 4 i 5 sierpnia, lecz duże straty wśród lotników spowodowały wstrzymanie akcji przez dowództwo brytyjskie. Rząd brytyjski argumentował, że wobec braku uzgodnienia planów powstańczych nie mógł przygotować współdziałania, co było nieprawdą, gdyż Anglicy otrzymywali stale raporty o realizacji akcji „Burza” i przygotowaniach do powstania. Rządy Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii dopiero 30 sierpnia uznały, że AK stanowi część sił alianckich i że wszelkie akty represji w stosunku do jej żołnierzy są pogwałceniem konwencji genewskich[5]. W późniejszym czasie rządy tych dwóch państw zwróciły się do Stalina o zgodę na lądowanie na radzieckich lotniskach polowych niedaleko Warszawy niosących pomoc powstańcom samolotów alianckich. Stalin zdecydowanie odmówił. Po interwencji Churchilla, który zagroził wstrzymaniem dostaw wojskowych dla ZSRR, przywódca radziecki zmienił zdanie. Jednak wszystko odwlekało się w czasie. Do pierwszego lądowania doszło 18 września. To było stanowczo za późno dla walczących resztkami sił Polaków.

Upadek powstania

2 komentarze

  1. Akurat to zdjęcie nie jest z dnia kapituacji(2.X.44) Jest to zdjecie zrobione ¤.X.44 na Extra rozmowie na INNE TEMATY –

  2. Do petraktacji i podpisania Umowy Zakoń czenia walk- Warunków- Bór Komoroeski wysłał upełnomocniona delegacje KGAK z tłumaczem, która przyniosla gotowe 24 postulaty w dwóch językach:
    Które Niemcy w pełni zaakceptowali…..(….)Gen, Komorowski jako Naczelny wódz Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie mianowany przed 2 dniami był chroniony KONSTYTUTYCJIE

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

*