Rosyjski historyk otrzymał polski order za walkę o prawdę o Katyniu » Historykon.pl
Ostatnie wydarzenia z kalendarium historycznego

Rosyjski historyk otrzymał polski order za walkę o prawdę o Katyniu

Rosyjski historyk otrzymał polski order za walkę o prawdę o Katyniu

Arsenij Roginski został pośmiertnie uhonorowany Polskim Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Zasługi. Order przyjęła w Moskwie jego rodzina. Roginski to rosyjski historyk, który przyczynił się do ujawnienia prawdy o zbrodni katyńskiej. Zabiegał również o rehabilitację jej ofiar.

Uroczystości przekazania orderu odbyły się 5 czerwca w polskiej ambasadzie w Moskwie. Odznaczenie zostało przyznane przez prezydenta Andrzeja Dudę. Rodzinie Roginskiego wręczył je ambasador RP Włodzimierz Marciniak.

Zmarły w grudniu 2017 roku historyk, odznaczenie otrzymał za wybitne zasługi i niezłomną postawę w upowszechnianiu prawdy o najnowszej historii Polski.

Arsenij Roginski był jednym z założycieli i wieloletnim przewodniczącym Stowarzyszenia Memoriał, organizacji społecznej dokumentującej zbrodnie stalinowskie, w tym dokonane na Polakach.

Jak powiedział w przemówieniu ambasador Włodzimierz Marciniak – Większość tego, co wiemy o zbrodni katyńskiej i o operacji polskiej NKWD w latach 1937-38, wiemy głównie dzięki wysiłkom pracowników Memoriału. To właśnie przedstawiciele Memoriału występowali przed rosyjskim wymiarem sprawiedliwości z żądaniami ukarania winnych zbrodni katyńskiej i odtajnienia dokumentów o niej. Memoriał – i osobiście Roginski – zbierał dokumenty archiwalne dotyczące operacji polskiej NKWD.

Roginski forsował tezę, że rozwiązanie problemu zbrodni Katyńskiej na płaszczyźnie prawnej i wyjaśnienie wszystkich wątpliwości jest kwestią przyszłości Rosji i że przyszłość ta nie jest możliwa bez prawdy.

Żona Arsenija Roginskiego Jekatierina Wielikanowa podczas uroczystości przypomniała, że w latach 70. słowa „Katyń” w Rosji nie można było wypowiedzieć na głos. Wspominała jak w Ich domu szeptem rozmawiano o zeznaniach więźnia, który był świadkiem ekshumacji. Rozważano w jaki sposób można upublicznić jego wspomnienia.  -To był ten dzień, kiedy w mojej wiedzy o świecie pojawiło się słowo +Katyń+ – powiedziała Wielikanowa. Podkreśliła, że zainteresowanie badawcze Roginskiego tematem Katynia – było zawsze silnie poparte poczuciem winy, bólu i sprawiedliwości.

„Polska była dla niego ważnym krajem, była w jego sercu” – mówiła o Roginskim dyrektorka Memoriału Jelena Żemkowa. Syn historyka Borys Roginski, opowiedział o rozmowie z ojcem na temat filmiu „Solaris”. Przypomniał padające w nim zdanie o tym, że kocha się to, co można stracić – dla nas, Rosjan, to bardzo polskie słowa. Nie ma kraju, który tyle by utracił, jak Polska. Nie ma kraju, który umiałby tak kochać to, co utracił.  Dodał również, że -tragedia katyńska to tragedia utraty pokolenia, straty ojców. Teraz my straciliśmy ojca – rodzina w sensie węższym, a w szerszym, sensie społecznym, odczuwa się, że on odszedł

Arsenij Roginski urodził się w  1946 roku w obwodzie archangielskim. W 1968 roku ukończył wydział historyczno-filologiczny uniwersytetu w Tartu (wówczas w Estońskiej Socjalistycznej Republice Radzieckiej). Na podstawie fałszywych oskarżeń o sfałszowanie dokumentów został w 1981 roku skazany na cztery lata więzienia. Zrehabilitowany został w 1992 roku. Był jednym z współzałożycieli Memeriału, który w latach 1988-1989 został powołany z inicjatywy rosyjskich środowisk dysydenckich. Od 1998 roku był szefem zarządu organizacji.

Odznaczenie wręczone 5 czerwca nie jest pierwszym jakie otrzymał Roginski. W 2005 roku został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. W 2010 roku Krzyżem Oficerskim. Stowarzyszenie Memoriał w 2012 roku otrzymało nagrodę ministra spraw zagranicznych RP „Pro Dignitate Humana” (Na rzecz Godności Ludzkiej). Również w 2012 roku Memoriał otrzymał nagrodę Kustosz Pamięci Narodowej przyznawaną przez Instytut Pamięci Narodowej.

Źródło: PAP

Kamil Janczarek

Fot. Wikimedia Commons

Partnerzy



Przewiń do góry