Tego dnia 2014 roku naukowcy ogłosili, że ślady stóp w Happisburgh w Norfolk w Anglii pochodzą sprzed ponad 800 000 lat, co czyni je najstarszymi znanymi śladami hominidów poza Afryką
Ślady stóp w Happisburgh to odciski pięciu wczesnych ludzi, w tym dzieci, odkryte przez naukowców w 2013 roku w Anglii. To najstarsze odkryte ślady hominidów poza Afryką. Pochodzą sprzed 1 000 000 do 780 000 lat i są jednocześnie jednymi z najstarszych na świecie.
Zostały one zidentyfikowane przez zespół naukowców kierowany przez British Museum, Muzeum Historii Naturalnej i Queen Mary University of London, po tym, jak wzburzone morze usunęło piaski plażowe, odsłaniając serię zagłębień podczas odpływu.
Analiza cyfrowych zdjęć tych odcisków potwierdziła, że były to starożytne ślady stóp człowieka, bezpośrednie dowody na istnienie najwcześniejszych znanych ludzi w północnej Europie. W niektórych przypadkach odciski były tak wyraźne, że można było zidentyfikować piętę, łuk, a nawet palce.
Na początku nie byliśmy pewni, co widzimy, ale gdy spuściliśmy wodę morską, stało się jasne, że zagłębienia przypominają odciski stóp, być może ślady ludzkich stóp, i że musimy zarejestrować powierzchnię tak szybko, jak to możliwe, zanim morze ją zeroduje. (…) To niezwykle rzadkie odkrycie. Stanowisko w Happisburghu nadal zmienia nasze rozumienie wczesnej ludzkiej działalności Wielkiej Brytanii, a nawet Europy.
Chociaż naukowcy nie byli w stanie zachować śladów, pracowali w okresach odpływu, często w ulewnym deszczu, aby zarejestrować obrazy 3D wszystkich śladów za pomocą fotogrametrii. Zdjęcia zostały przeanalizowane przez Isabelle De Groote z Liverpool John Moores University, która była w stanie potwierdzić, że zagłębienia w osadzie były śladami hominidów.
W niektórych przypadkach mogliśmy dokładnie zmierzyć długość i szerokość śladów stóp oraz oszacować wysokość osób, które je wykonały. W większości populacji obecnie i w przeszłości długość stopy wynosi około 15% wzrostu. Możemy zatem oszacować, że wysokość wahała się od około 0,9 m do ponad 1,7 m – ten zakres wzrostu sugeruje mieszankę dorosłych i dzieci, przy czym największy odcisk prawdopodobnie był mężczyzną.
– powiedziała wówczas Isabelle De Groote.
Odkrycia te zostały opublikowane w czasopiśmie naukowym PLOS One 7 lutego 2014 roku, a prace zespołu z Happisburgh można było zobaczyć na wystawie Muzeum Historii Naturalnej Britain: One Million Years of the Human Story.
Opis znaleziska
Około pięćdziesięciu odcisków stóp znaleziono na obszarze o powierzchni prawie 40m2. Dwanaście z nich było w dużej mierze ukończonych, a dwa wykazywały szczegóły palców u stóp. Zidentyfikowano ślady stóp około pięciu osób, w tym dorosłych i dzieci. Ślady stóp mierzyły od 140 do 260 mm, co odpowiada wysokości od 0,9 do 1,7 m.
Uważa się, że osobniki, które je wykonały, należały do gatunku Homo antecessor, o którym wiadomo, że żył w górach Atapuerca w Hiszpanii około 800 000 lat temu.
Analiza wykazała, że grupa około pięciu osobników szła w kierunku południowym (w górę rzeki) wzdłuż błotnistych równin w ujściu wczesnego koryta Tamizy, która wpadała do morza dalej na północ niż wtedy, gdy południowo-wschodnia Brytania była połączona z kontynentem europejskim.
Archeolodzy spekulowali, że grupa przeszukiwała błotniste równiny w poszukiwaniu owoców morza, takich jak robaki, skorupiaki, kraby i wodorosty. Możliwe, że grupa mogła mieszkać na wyspie w ujściu rzeki, która zapewniała bezpieczeństwo przed drapieżnikami i podróżowała ze swojej bazy na wyspie do brzegu podczas odpływu.
Ślady stóp z Happisburgha należą do najstarszych znalezionych do tej pory na świecie. Tylko te w Laetoli w Tanzanii (ok. 3,5 mln lat) i w Koobi Fora w Tanzanii (ok. 1,5 mln lat) są wcześniejsze.
Źródła:
- Earliest human footprints outside Africa found – in Norfolk, archaeology.co.uk [dostęp: 06.02.2024].
- Nick Ashton i in., Hominin Footprints from Early Pleistocene Deposits at Happisburgh, UK, PLOS ONE [dostęp: 06.02.2024].
Fot. Ślady stóp w Happisburghu z osłoną obiektywu aparatu dla skali, źródło: Wikimedia Commons
