XVII – wieczny skarb z Ełk nominowany do nagrody

W czerwcu ubiegłego roku członkowie Stowarzyszenia Historyczno-Eksploracyjnego „Jaćwież” dokonali odkrycia skarbu na terenie Ełku. Znalezisko otrzymało nominację w konkursie „Archeologiczna Sensacja 2020. Najważniejsze odkrycia polskiej archeologi”.

Skarb z Ełk odnaleziono pod starą nawierzchnią drogi podczas prac remontowych na ul. Wojska Polskiego. Znaleziska dokonano podczas przeszukiwania wykrywaczami metalu hałd ziemi, którą usunięto i przewieziono na os. Konieczki.

Według przypuszczeń członków stowarzyszenia skarb mógł być depozytem ukrytym przez kupca lub karczmarza. Skrytka najprawdopodobniej powstała po 1652 r., wskazuje na to najmłodsza ze znalezionych monet. Jednak do tej pory nie udało się ustalić kto mógł być ich właścicielem.

Łącznie wykopano ponad 650 monet z XVII w. Można tu wyszczególnić: półtoraki i szelągi ryskie, szelągi Fryderyka Wilhelma, szóstaki Zygmunta III Wazy, szelągi Karola X Gustawa, 8 skillingów duńskiego władcy – Chrystiana IV, 2 pensy Karola II – króla Szkocji, orty Jana Kazimierza i Jerzego Wilhelma, 3 krajcary Leopolda II, trojaki, Zygmunta III Wazy, grosz i szeląg litewski Jana Kazimierza, szeląg wileński oraz orty Zygmunta III Wazy. Osobliwość stanowią niderlandzkie zwolle, emisja miejska i talary.

Przez Ełk przebiegał szlak handlowy prowadzący do Królewca. Miejscowi kupcy utrzymywali także kontakty handlowe z Litwą. W mieście regularnie organizowano jarmarki, działało także wiele karczm
i szynków.

Połowa XVII w. to burzliwy okres w historii miasta, które znajdowało się w owym czasie w granicach Prus Książęcych. W 1653 r. w Ełku panowała epidemia dżumy, w 1655 r. został zajęty przez Szwedów,
a w 1656 r. splądrowały go oddziały tatarskie z wojsk hetmana Wincentego Gosiewskiego. Wielu mieszkańców miasta wzięto wtedy w jasyr.

O wyjątkowości odkrycia świadczy głównie jego rozmiar. Dotychczas zarówno w Ełku, jak i na Warmii
i Mazurach nie odnotowano podobnego znaleziska. Jak powiedział prezydent miasta, Tomasz Andrukiewicz: Jest to jedna z większych kolekcji w Polsce. Dlatego możemy mówić o skarbie z Ełku. Dziękuję członkom Stowarzyszenia Historyczno – Eksploracyjnego Jaćwież nie tylko za odnalezienie skarbu i podjęcie starań by te wszystkie monety trafiły do Muzeum Historycznego w Ełku, a także za dokumentację zdjęciową z prac. Jest to kolejne działanie wspierające rozwój naszego muzeum. Dzięki Wam następne pokolenia młodych ełczan będą mogły być świadkami tych historii.

Zbiór monet przekazano do Muzeum Historycznego w Ełku. W najbliższym czasie nastąpi otwarcie wystawy poświęconej skarbowi.

Archeologiczne odkrycie zyskało również uznanie kapituły konkursu „Archeologiczne Sensacje 2020. Najważniejsze odkrycia polskiej archeologii”, a zarazem jedynego w Polsce czasopisma „Archeologia Żywa”. Ełcki skarb zgłoszono w kategorii „Największy skarb 2020”. Głosowanie w konkursie trwa do 10 stycznia 2021 r. Link do strony konkursu poniżej.

10 najważniejszych odkryć polskiej archeologii 2020. Archeologiczne Sensacje 2020

Źródło: mazury24.eu

Marcin Marszałek

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*