Ostatnie wydarzenia z kalendarium historycznego

Marszałkowie Napoleona. Część II

Marszałkowie Napoleona. Część II

Spośród licznych współpracowników i podwładnych Napoleona Bonaparte szczególną pozycję posiadali marszałkowie. Ludzie ci pozostawali często w cieniu swojego wodza, jednakże rola jaką odegrali w dziejach wojen napoleońskich nie jest wcale mała. W drugim artykule z tej serii zostaną przybliżone kolejne sylwetki napoleońskich marszałków.

Czytaj część I

Emanuel markiz de Grouchy

Urodził się 23 X 1766 r. w zamku Vilette w normandzkiej rodzinie szlacheckiej. Absolwent szkoły wojskowej w Strasbourgu, podporucznik gwardii królewskiej. Od 1787 r. poza armią królewską. Poparł rewolucję; w 1791 r. powrócił do wojska jako podpułkownik w 12 pułku strzelców konnych, następnie dowódca 8 pułku huzarów. Walczył w Wandei, podczas rządów jakobińskich usunięty z wojska z powodu szlacheckiego pochodzenia.

Emanuel de Grouchy (Zdj. Wikimedia Commons)

Emanuel de Grouchy
(Zdj. Wikimedia Commons)

Ponownie w armii od jesieni 1794 roku. W następnym roku awansowany na generała dywizji, szef sztabu w armii gen. Hoche’a walczącej z Wandejczykami. Wziął udział w nieudanej wyprawie do Irlandii jako dowódca sił desantowych, w wyniku sztormu zdecydował się zawrócić do Francji. W 1798 r. dywizjoner w Armii Italii, wielokrotnie raniony pod Novi (15 VIII 1799) dostał się do niewoli austriackiej. Powrócił w 1800 r. do Francji i wziął udział w kampanii tegoż roku w szeregach Armii Renu. W kampaniach 1805-1807 dywizjoner w korpusie Marmonta, a następnie kawalerii rezerwowej. Odznaczył się pod Frydlandem jako dowódca jazdy lewego skrzydła. W 1808 r. wysłany do Hiszpanii, tłumił powstanie Dos de Mayo w Madrycie. W wojnie z Austrią 1809 r. w Armii Italii jako dowódca dywizji dragonów. W wojnie z Rosją 1812 r. dowódca III Korpusu Kawalerii Rezerwowej, brał udział w bitwach pod Borodino (7 IX) i Małojarosławcem (24 X). Bez komendy podczas kampanii niemieckiej, wrócił do służby podczas walk we Francji jako dowódca całości kawalerii. W trakcie tej kampanii walczył m.in. pod Brienne (29 I), La Rothiere (1II), Vauchamps (14 II) i Craonne (6-7 III), gdzie został ciężko ranny i musiał opuścić armię. Podczas I Restauracji na uboczu, podczas 100 Dni przyłączył się do Napoleona. Mianowany dowódcą wojsk w południowo-wschodniej Francji walczył przeciw rojalistycznemu powstaniu w tym rejonie, które stłumił, za co 15 IV 1815r. otrzymał buławę. W kampanii belgijskiej dowódca kawalerii rezerwowej Armii Północy, po bitwie pod Ligny (16 VI) mianowany dowódcą prawego skrzydła mającego ścigać Prusaków. Oszukany przez Bluchera wdał się w walkę ze strażą tylną Prusaków (bitwa pod Wavre 18-19 VI). Mimo wieści o bitwie pod Waterloo nie zdecydował się pomóc cesarzowi. W trakcie odwrotu dowódca Armii Północnej, zdał ją szybko Davoutowi. Po drugiej abdykacji Bonapartego na emigracji w Stanach Zjednoczonych, powrócił do kraju w 1820 roku. Pozbawiony buławy, odzyskał ją z rąk Ludwika Filipa w 1831 roku. Zmarł 29 III 1847 r. w Saint-Étienne.

Z racji, że był ostatnim nominatem, jego postać rozpatruje się głównie przez jego działania w kampanii belgijskiej. Krytykuje się go za brak pomocy cesarzowi. Jest to zarzut tylko po części słuszny zważając na fakt, iż była to pierwsza poważna samodzielna komenda Grouchy’ego (nie licząc walk z rojalistami), a sam marszałek trzymał się instrukcji cesarskich (nowe rozkazy, nakazujące przybycie pod Waterloo nie dotarły na czas). Sam Bonaparte zarzucał markizowi brak energii w działaniach.

Jean Baptiste Jourdan

Urodził się 29 IV 1762 r. w Limoges. Syn chirurga, wziął udział w wojnie o niepodległość USA. Po wybuchu rewolucji w Gwardii Narodowej, a od 1791 r. w armii. W szeregach Armii Północy odznaczył się pod Valmy (20 IX 1792). Uczestnik bitew pod Jemappes (6 XI 1792) i Neerwinden (18 III 1793). W 1793 r. generał brygady, w tym samym roku generał dywizji. Dowódca Armii Mozeli, a następnie Armii Sambry i Mozy. Pobił Austriaków w bitwach pod Wattignies (15-16 X 1793) i Fleurus (26 VI 1794), w wyniku czego zajął Belgię. Wybrany do Rady Pięciuset, w latach 1797-1798 jej przewodniczący, w tym czasie przyjęto ustawę o poborze jego autorstwa (obowiązującą ze zmianami przez cały okres wojen napoleońskich).

Jean Baptiste Jourdan (Zdj. Wikimedia Commons)

Jean Baptiste Jourdan
(Zdj. Wikimedia Commons)

Ponownie w armii w latach 1798-1799 dowódca Armii Dunaju, pobity przez arcyks. Karola pod Stockach (25 III1799), następnie znów w Radzie Pięciuset. Przeciwnik zamachu 18 brumaire’a, szybko jednak zaakceptował nowy reżim. W 1800 r. mianowany generałem inspektorem piechoty i jazdy w Piemoncie. Od 1802 r. w Senacie. Za swoje dokonania w czasie rewolucji mianowany w 1804 r. marszałkiem honorowym. W 1806 r. szef sztabu Józefa Bonaparte w Neapolu, a od 1808 r., także przy nim – w Hiszpanii. Pokonany pod Vitorią (21 VI 1813 r.) przez Wellingtona podał się do dymisji. W czasie I Restauracji za Bourbonami, podczas 100 Dni poparł Bonapartego, by po jego ponownej abdykacji ponownie znaleźć się w obozie królewskim. Przewodniczący sądu nad Neyem, w 1830 r. gubernator Pałacu Inwalidów

Zmarł w Paryżu 23 XI 1833 roku.

Jourdan – bohater wojen rewolucyjnych – w czasie Cesarstwa został odsunięty na boczny tor, by w latach 1806-1813 związać się z osobą Józefa. Obwiniany, częściowo niesłusznie, o niepowodzenia francuskie na Półwyspie Iberyjskim. Napoleon, mimo braku poparcia przez marszałka zamachu 18 brumaire’a, szanował zwycięzcę spod Fleurus. Sam cesarz miał o nim powiedzieć: O, tego z pewnością sponiewierałem. Nie dziwiłbym się gdyby bardzo mi to pamiętał. A jednak dowiedziałem się z prawdziwą przyjemnością, że po moim upadku zachowywał się bardzo dobrze. Pokazał tę wzniosłość duszy (…). Zresztą to prawdziwy patriota (…).

Partnerzy



Przewiń do góry