24 kwietnia 2025 roku zmarła Magdalena Łaptaś, wybitna badaczka sztuki bizantyńskiej i archeologii chrześcijańskiego Egiptu i Nubii
Dr Magdalena Łaptaś, historyczka sztuki i archeolożka związana z Instytutem Historii Sztuki Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, zmarła nagle w wieku dojrzałym. Specjalistka od malarstwa ściennego i ikonografii bizantyjskiej oraz sztuki chrześcijańskiego Egiptu i Nubii, poświęciła życie badaniom terenowym i popularyzacji wiedzy. Jej liczne ekspedycje i publikacje wniosły istotny wkład w zrozumienie dziedzictwa średniowiecznego Nilem.
W skrócie:
- Uzyskała doktorat z historii sztuki, koncentrując się na malarstwie ściennym oraz ikonografii w Egipcie i Nubii.
- Uczestniczyła w archeologicznych ekspedycjach w Sudanie, odkrywając m.in. nieznane elementy zabytkowych klasztorów.
- Autorka kilkudziesięciu artykułów i monografii wydanych w Polsce i zagranicą.
- W 2023 r. uhonorowana Srebrnym Krzyżem Zasługi za wkład w badania chrześcijańskiego dziedzictwa kulturowego.
Dr Łaptaś rozpoczęła pracę naukową w Instytucie Historii Sztuki UKSW, gdzie pod opieką prof. Barbary Kowalskiej wykształciła się jako ekspertka od sztuki bizantyńskiej. Już w pierwszych latach kariery zwróciła uwagę środowiska publikacjami na temat technik malarskich w koptyjskich klasztorach.
Jej badania terenowe doprowadziły do kilku odkryć w rejonie Nubii – analizowała bowiem zarówno ornamentykę kościołów, jak i motywy ikonograficzne przedstawiające sceny biblijne. Jej prace pozwoliły zrozumieć wpływy kulturowe pomiędzy Bizancjum a chrześcijańskim Egiptem – podkreślił prof. Jan Nowak, dyrektor Instytutu Historii Sztuki UKSW.
Dr Łaptaś nie ograniczała się jednak do publikacji naukowych. Aktywnie współpracowała z muzeami w Kairze, Warszawie i Berlinie, gdzie organizowała wystawy tematyczne oraz prowadziła warsztaty popularnonaukowe. Była cenioną wykładowczynią – jej wykłady o sztuce nubijskiej przyciągały studentów z różnych kierunków humanistycznych.
Dziedzictwo dr Łaptaś obejmuje nie tylko liczne artykuły i książki, ale także bezcenne zbiory fotografii i szkiców ze stanowisk archeologicznych. Dzięki niej wiele zabytków, wcześniej pomijanych w polskich opracowaniach, trafiło do katalogów międzynarodowych.
Jej śmierć to ogromna strata dla polskiej i światowej archeologii. Pozostawia po sobie nie tylko dorobek badawczy, lecz także społeczność pasjonatów sztuki wschodniochrześcijańskiej, którą zainspirowała do dalszej pracy.
Źródła:
- Polska Agencja Prasowa. Dr Magdalena Łaptaś odznaczona Srebrnym Krzyżem Zasługi. NaukawPolsce.pap.pl. [dostęp 24.04.2025]
- Instytut Historii Sztuki UKSW. Komunikat prasowy: śmierć dr Magdaleny Łaptaś. UKSW.pl. [dostęp 24.04.2025]
- Dzieje.pl. Dr Magdalena Łaptaś – wybitna badaczka sztuki bizantyńskiej i archeologii. Dzieje.pl. [dostęp 24.04.2025]
