27 września 1942 roku powołano Tymczasowy Komitet Pomocy Żydom

Tego dnia 1942 roku powołano Tymczasowy Komitet Pomocy Żydom – „Żegotę”

Tymczasowy Komitet Pomocy Żydom, polska organizacja podziemna, tzw. Żegota, powstała 27 września 1942 roku.

Pomoc dla prześladowanych przez okupanta niemieckiego Żydów i Polaków żydowskiego pochodzenia podejmowano od 1940 r. Próbowano ratować żydowskie dzieci, w czym duże zasługi położyła część duchowieństwa katolickiego i niektóre zakony, a w Warszawie Wydział Opieki Społecznej przy Zarządzie Miejskim (I. Sendlerowa).

Żydów ukrywało także wielu zwykłych ludzi ze wszystkich warstw społecznych. Rozszerzenie akcji pomocy nastąpiło w 1942 r., gdy Niemcy przystąpili do likwidacji gett i wywożenia ich mieszkańców do obozów zagłady; wówczas po tzw. aryjskiej stronie szukało schronienia wiele tysięcy Żydów i Polaków żydowskiego pochodzenia.

Od 1941 r. obowiązywało niemieckie prawo, wg którego za pomoc udzielaną Żydom wymierzano karę śmierci dla udzielającego pomocy i jego rodziny. Mimo to w zorganizowanej przez „Żegotę” akcji ratowania Żydów uczestniczyło kilkadziesiąt tysięcy ludzi.

W celu podjęcia koordynacji i finansowania tej akcji z inicjatywy pisarki katolickiej Zofii Kossak-Szczuckiej oraz dawnej działaczki niepodległościowej Wandy Krahelskiej-Filipowicz, powołano 27 września 1942 r. Tymczasowy Komitet Pomocy Żydom (a od 4 grudnia 1942 r. – Radę Pomocy Żydom przy Delegacie Rządu RP na Kraj) o kryptonimie konspiracyjnym „Żegota” (nazwa zaczerpnięta od imienia konspiratora z III części „Dziadów” A. Mickiewicza).

W „Żegocie” działali w nim m.in. członkowie katolickiej organizacji Front Odrodzenia Polski, socjaliści z PPS-WRN oraz członkowie demokratycznych organizacji inteligencji.

Celem „Żegoty” była pomoc Żydom pozostającym poza murami getta:

  • szukanie dla nich mieszkań,
  • zaopatrywanie w bezpieczne dokumenty,
  • udzielanie zasiłków materialnych (środki finansowe napływały od rządu RP w Londynie i organizacji żydowskich na Zachodzie).

W latach 1942-1944 wydano ok. 50 000 fałszywych dokumentów dla ukrywających się ludzi. W pierwszej połowie 1944 r. pomocy finansowej udzielono 12 000 osób. „Żegota” prowadziła także akcję propagandowo-informacyjną, przekazywała rządom państw zachodnich informacje o eksterminacji Żydów.

Komitet Pomocy Żydom istniał do stycznia 1945 r.

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

*