27 września 1942 roku powołano Tymczasowy Komitet Pomocy Żydom („Żegotę”)

Pomoc dla prześladowanych przez okupanta niemieckiego Żydów i Polaków żydowskiego pochodzenia podejmowano od 1940 r. Próbowano ratować żydowskie dzieci, w czym duże zasługi położyła część duchowieństwa katolickiego i niektóre zakony, a w Warszawie Wydział Opieki Społecznej przy Zarządzie Miejskim (I. Sendlerowa). Żydów ukrywało także wielu zwykłych ludzi ze wszystkich warstw społecznych. Rozszerzenie akcji pomocy nastąpiło w 1942 r., gdy Niemcy przystąpili do likwidacji gett i wywożenia ich mieszkańców do obozów zagłady; wówczas po tzw. aryjskiej stronie szukało schronienia wiele tysięcy Żydów i Polaków żydowskiego pochodzenia. Od 1941 r. obowiązywało niemieckie prawo, wg którego za pomoc udzielaną Żydom wymierzano karę śmierci dla udzielającego pomocy i jego rodziny. Mimo to w zorganizowanej przez „Żegotę” akcji ratowania Żydów uczestniczyło kilkadziesiąt tysięcy ludzi.

W celu podjęcia koordynacji i finansowania tej akcji z inicjatywy pisarki katolickiej Zofii Kossak-Szczuckiej oraz dawnej działaczki niepodległościowej Wandy Krahelskiej-Filipowicz powołano 27 września 1942 r. Tymczasowy Komitet Pomocy Żydom (a od 4 grudnia 1942 r. – Radę Pomocy Żydom przy Delegacie Rządu RP na Kraj) o kryptonimie konspiracyjnym „Żegota” (nazwa zaczerpnięta od imienia konspiratora z III części „Dziadów” A. Mickiewicza). W „Żegocie” działali w nim m.in. członkowie katolickiej organizacji Front Odrodzenia Polski, socjaliści z PPS-WRN oraz członkowie demokratycznych organizacji inteligencji.

Celem „Żegoty” była pomoc Żydom pozostającym poza murami getta: szukanie dla nich mieszkań, zaopatrywanie w bezpieczne dokumenty, udzielanie zasiłków materialnych (środki finansowe napływały od rządu RP w Londynie i organizacji żydowskich na Zachodzie. W latach 1942-1944 wydano ok. 50 tys. fałszywych dokumentów dla ukrywających się ludzi. W pierwszej połowie 1944 r. pomocy finansowej udzielono 12 tys. osób. „Żegota” prowadziła także akcję propagandowo-informacyjną, przekazywała rządom państw zachodnich informacje o eksterminacji Żydów. Istniała do stycznia 1945 r.

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*