Cieplice Śląskie Zdrój. Najstarsze uzdrowisko na ziemiach polskich w listach, pamiętnikach i innych relacjach, wybór tekstów Stanisław Firszt
Cieplice Śląskie-Zdrój to miejscowość, która zawdzięcza swoje powstanie i rozwój leczniczym źródłom. Ciepłe wody zostały odkryte w 1175 roku przez księcia Bolesława Wysokiego. Należy jednak podkreślić, że dopiero w 1261 roku książę Bolesław Rogatka nadał te „Ciepłe Źródła” (Clarus Fons) augustianom. Najdłużej (niemal 400 lat) zarządzali uzdrowiskiem cystersi wraz z jego właścicielami, rodziną Schaffgotschów.
W XVII wieku wieści o uzdrowisku rozniosły się na tak dużą skalę, że przybywali w te regiony kuracjusze z różnych krain i państw.
Niniejsze wydanie „Cieplice Śląskie Zdrój. Najstarsze uzdrowisko na ziemiach polskich w listach, pamiętnikach i innych relacjach” stanowi zbiór tekstów wielu autorów opisujących swoje wspomnienia i relacje z pobytu w Cieplicach i uzdrowisku. Znajdziemy także wycinki pamiętników i dzienników ważnych osobistości.
Wyborem tekstów i redakcją zajął się Stanisław Firszt, czyli szanowany i zasłużony archeolog, muzealnik i menadżer kultury. Od lat działający w Jeleniej Górze, gdzie osiedlił się na stałe. Urodził się w Legnicy w 1955 roku. Studiował na Uniwersytecie Wrocławskim, Uniwersytecie Jagiellońskim i Dolnośląskiej Wyższej Szkole Służb Publicznych „Asesor” we Wrocławiu. Od początku swojej działalności zawodowej angażował się w badania archeologiczne, współpracował z licznymi instytucjami kulturalnymi, tworzył wystawy, ewidencjonował zabytki.
Był najmłodszym dyrektorem Muzeum Okręgowego na Dolnym Śląsku (dzisiejsze Muzeum Karkonoskie). Potem pełnił funkcję Dyrektora Muzeum Przyrodniczego w Cieplicach Śląskich. Jego wieloletnia działalność na rzecz regionu skutkowała stworzeniem licznych katalogów, wystaw, książek i artykułów, które do dzisiaj służą wielu badaczom i pasjonatom historii Jeleniej Góry i okolic.
W publikacji wykorzystano źródła z różnych okresów historycznych, aż po czasy współczesne, co jest bardzo dobrym pomysłem. Zwykle autorzy skupiają się na jednej epoce.
W całej książce zamieszczono 59 tekstów o rozmaitej tematyce. Rozważania zaczynają się od lakonicznej relacji medyka Hoffmanna z Kostrzyna z 1568 roku. Ostatnie wspomnienie pochodzi z 2022 roku, a twórcą jest Józef Górny, Wiceprezydent Rzeszowa, Poseł na Sejm RP, Dyrektor Generalny Najwyższej Izby Kontroli, Wiceprezes Najwyższej Izby Kontroli.
Wśród autorów relacji znajdziemy kronikarzy jeleniogórskich, regionalnych lekarzy, przyrodników, pedagogów, historyków, poetów, teologów, przewodników, dziennikarzy, krajoznawców, pisarzy, pamiętnikarzy, aż po ważne osobistości jak stolnik żmudzki Teodor Billewicz, czy Izabelę Czartoryską.
Zestawienie tekstów pomaga poznać Cieplice Śląskie-Zdrój na różnych płaszczyznach, poprzez odczucia i wspomnienia zróżnicowanych grup społecznych. Dowiemy się czegoś o działaniu leczniczych wód, pracy miejscowej ludności i ich wyrobach, pięknie natury, a także okolicznych wioskach i miejscowościach.
Fajnym pomysłem jest umieszczenie krótkiej informacji o autorze danej relacji na końcu każdego tekstu. Znajdziemy także liczne przypisy, które wyjaśniają przeróżne kwestie, od błędów w źródłach, tłumaczeń określeń łacińskich po dodatkowe adnotacje.
Książka jest bardzo ładnie wydana, w kolorze z licznymi ilustracjami. Okładka przedstawia pocztówkę z początku XX wieku z „Centrum Uzdrowiska Cieplice. Basenem Hrabiowskim”. Na stronie tytułowej zamieszczono grafikę z lat 20. XX wieku przedstawiającą „Centrum Cieplic”. Publikacja zawiera literaturę i spis treści.
Podsumowując, jest zbiorem tekstów źródłowych o ciekawej tematyce. Może stanowić idealny materiał badawczy, a także być interesującą lekturą dla sympatyków regionu. Należy także dodać, że książka jest szóstą pozycją wydawniczą z cyklu „Źródła Cieplickie”.
Wydawnictwo Ad Rem
Ocena recenzenta 6/6
Magdalena Opęchowska
Recenzja powstała we współpracy z Wydawnictwem Ad Rem. Tekst jest subiektywną oceną autora, redakcja nie identyfikuje się z opiniami w nim zawartymi.
