Archeolodzy chcą wyjaśnić pochodzenie Piastów

Próbki DNA pobrane przez genetyków ze szczątek ponad 30 osób należących do dynastii Piastów pozwolą zweryfikować istniejące hipotezy na temat ich rzeczywistego pochodzenia. Dzięki nim genetycy są w stanie ustalić czy Piastowie mieli skandynawskie czy wielkomorawskie pochodzenie.

W ostatnich latach pojawiło się wiele teorii dotyczących pochodzenia Piastów. Część z nich wskazuje, że Piastowie mogli wychodzić się z Wielkich Moraw lub Skandynawii.

Wykorzystując badania genetyczne można określić pokrewieństwo pomiędzy poszczególnymi grupami i osobami. Pozwalają one również wysnuwać wnioski na temat wyglądu, zdrowia czy migracji.

Prof. Marek Figlerowicz, z Instytutu Chemii Bioorganicznej PAN w Poznaniu w rozmowie z PAP stwierdził, że badania DNA Piastów są bardzo trudnym zadaniem – ze względu na to, że ich miejsca pochowku są w większości naruszone lub kompletnie zniszczone.

„Rozpoczynając nasze badania mieliśmy w ręku listę z około pięciuset pochówkami Piastów znajdującymi się na terenie całej Polski, a nawet poza nią. Jednak w większości przypadków okazało się, że grobowce były zniszczone lub szczątki były zupełnie przemieszane z późniejszymi. To było dla nas duże zaskoczenie” – podkreślił prof. Figlerowicz.

Kilka lat zajęło namierzenie miejsc, które z dużym prawdopodobieństwem mogą mieścić szczątki Piastów. Naukowcy wytypowali 30 potencjalnych punktów. Oceniając je, uwzględniali stan pochowku, a także weryfikowali historie wybranych miejsc.

Najbardziej obiecujące do badan są szczątki Piastów pochodzących z Płocka. Obok dawnych władców Polski: Władysława I Hermana (1043 – 1102) oraz Bolesława III Krzywoustego (1086 – 1138) spoczywają tam również szczątki 14 innych piastowskich książąt mazowieckich.

Badacze liczą, że próbki DNA pobrane w Płocku, ale tez Opolu, Lubiniu i Warszawie dostarcza im cennych informacji. Zgromadzony materiał genetyczny pochodzi z całego okresu panowania dynastii Piastów – czyli od Mieszka I i Bolesława Chrobrego po ostatnich przedstawicieli dynastii: książąt mazowieckich (1526) i śląskich (1639).

Kluczowe dla genetyków jest pozyskanie genomu wzorcowego chromosomu Y, który warunkuje pleć męską. Należący do jednej rodziny mężczyźni mają jednakowy chromosom Y. Pozyskując go – naukowcy będą mogli określić, czy w kolejnych badanych grobach znajdują się szczątki Piastów czy tez nie.

Jeśli naukowcom uda się go wyodrębnić, w przyszłości z łatwością ocenia czy kolejne badane szczątki będą należały do Piastów czy do kogoś zupełnie innego. Dzięki niemu możliwe będzie rozszerzenie wiedzy na temat pochodzenia Piastów.

W poznaniu „wzorcowego” chromosomu Y może być próbka pobrana z relikwiarza, w którym wg tradycji ma znajdować się kość należąca do Bolesława Chrobrego. Archeolodzy analizowali próbkę umieszczonego tam paliczka czyli kość dłoni.

„Musimy być bardzo ostrożni przy wyciąganiu wniosków  uzyskanych na podstawie analiz kości z relikwiarza. Gdyby jednak okazało się, że chromosom Y jest taki sam, jak u Władysława Hermana i Bolesława Krzywoustego oraz większości późniejszych przedstawicieli dynastii Piastów – można by z dużym prawdopodobieństwem uznać, że w relikwiarzu faktycznie zdeponowano szczątki pierwszego króla Polski” – stwierdził Figlerowicz.

Badania pod wodza prof. Figlerowicza prowadzone są w ramach projektu „Dynastia i społeczeństwo państwa Piastów w świetle zintegrowanych badan historycznych, antropologicznych i genomicznych”, który został sfinansowany przez Narodowe Centrum Nauki.

Źródło: PAP – Nauka w Polsce

Fot. Wikimedia Commons                                                                  

Karolina Deska

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*