Zadania i organizacja AP w Koszalinie
www.koszalin.ap.gov.pl
Archiwum Państwowe w Koszalinie to część polskiej sieci archiwalnej, która podlega bezpośrednio Naczelnemu Dyrektorowi Archiwów Państwowych w Warszawie i złożona jest z trzech archiwów centralnych: Archiwum Głównego Akt Dawnych, Archiwum Akt Nowych, Narodowego Archiwum Cyfrowego w Warszawie, które gromadzą akta z terenu całego kraju, Archiwum Państwowego Dokumentacji Osobowej i Płacowej w Milanówku oraz 30 archiwów państwowych, które to z kolei gromadzą akta ze swojego regionu[8]. Obecna sieć archiwów regionalnych nie pokrywa się z teraźniejszym podziałem administracyjnym Polski (na województwa i powiaty) i w każdym z obecnie istniejących województw może występować kilka archiwów państwowych oraz ich oddziałów. Archiwum w Koszalinie[9] to urząd administracji rządowej zajmujący się gromadzeniem, opracowywaniem, przechowywaniem i udostępnianiem najważniejszych dokumentów powstałych w urzędach administracji publicznej oraz wybranych instytucjach, które działają na obszarze Pomorza Środkowego. Archiwum ponadto prowadzi badania nad zgromadzonymi dokumentami oraz koncentruje się na działalności informacyjnej, popularyzatorskiej i wydawniczej. Na podstawie dokumentów, jakie zgromadzone są w tej instytucji, wydawane są zaświadczenia oraz uwierzytelnione wypisy, odpisy, wyciągi i reprodukcje materiałów archiwalnych. Z akt zgromadzonych w Archiwum korzystają nie tylko osoby zajmujące się zawodowo historią, ale i miłośnicy dziejów Pomorza Środkowego czy chociażby studenci. Dużą grupę odwiedzających stanowią zarówno pracownicy urzędów, jak i zakładów pracy czy innych instytucji, którzy wykorzystują archiwalia do celów służbowych.
Podstawą prawną działalności AP w Koszalinie jest Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz.U. z 2002 r. Nr 171, poz. 1396 ze zm.), Statut wprowadzony zarządzeniem Nr 15 Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych z dnia 7 lipca 1998 r. oraz Regulamin Organizacyjny Archiwum Państwowego w Koszalinie.
Zasięg działania Archiwum Państwowego w Koszalinie
Archiwum Państwowe w Koszalinie swym zasięgiem w chwili obecnej obejmuje m.in.: tereny województwa zachodniopomorskiego: miasto na prawach powiatu Koszalin, wszystkie gminy wchodzące w skład powiatów białogardzkiego, drawskiego, kołobrzeskiego, koszalińskiego, sławieńskiego, szczecineckiego i świdwińskiego, oraz tereny województwa pomorskiego: miasto na prawach powiatu Słupsk, wszystkie gminy wchodzące w skład powiatów: bytowskiego, człuchowskiego, lęborskiego i słupskiego, gminę Konarzyny powiatu chojnickiego[10]. Placówka podtrzymuje współpracę z archiwami, które mają swoją siedzibę na terenie jej działania, jak również z jednostkami organizacyjnymi, w których powstaje niepaństwowy zasób archiwalny.
Zasób Archiwum Państwowego w Koszalinie
Proces kształtowania się zasobu archiwalnego AP w Koszalinie wiąże się nierozerwalnie z dziejami Pomorza Zachodniego i przyjętą na tym terenie praktyką archiwalną. Mimo wielu trudności w zasobie archiwum udało się zgromadzić liczne dokumenty, dzięki którym możliwe jest prowadzenie badań nad zagadnieniami dotyczącymi m.in. Pomorza Zachodniego[11]. Zasób archiwalny Archiwum Państwowego w Koszalinie tworzy w obecnej chwili, jak podaje strona internetowa placówki, 859 zespołów archiwalnych z lat 1555–2003, które liczą w sumie ponad 162 tysiące jednostek archiwalnych. Wszystkie akta ułożone obok siebie ciągnęłyby się przez prawie dwa i pół kilometra (2 469,49 mb), a ich łączna waga to ponad 100 ton. Zasób, jaki zgromadzony jest w archiwum, podzielić można na dwie podstawowe grupy:
- Akta poniemieckie z lat 1555–1945, na które składa się 281 zespołów liczących 73 035 jednostek (ponad 1000 metrów bieżących akt),
- Akta polskie z lat 1945–2003, czyli 578 zespołów liczących 89 286 jednostek (prawie 1500 metrów bieżących akt)[12].
Oprócz zasobu archiwalnego (głównie dokumentacja kartograficzna i aktowa) w koszalińskim archiwum znajduje się także pokaźny księgozbiór, który, jak podaje Joanna Chojecka, na koniec 2011 roku liczył 8187 pozycji bibliotecznych. Wszystkie zebrane przez placówkę zespoły archiwalne, zarówno polskie, jak i poniemieckie, sklasyfikowane zostały w następujących grupach rzeczowych: administracja ogólna – państwowa i samorządowa, administracja specjalna i instytucje kontrolne, instytucje wymiaru sprawiedliwości, przedsiębiorstwa, administracja i samorząd gospodarczy, księgi metrykalne wyznań, organizacje i zrzeszenia, instytucje kulturalne, naukowe i inne, mapy i plany. Omawiając zbiory archiwum w Koszalinie, warto wskazać na możliwość znalezienia ciekawych informacji pochodzących z zasobu placówki, które możemy spotkać chociażby w Roczniku Koszalińskim[13].
