Zasób archiwalny Oddziału w Słupsku[19] tworzy ponad 790 zespołów archiwalnych, na które składa się ok. 135 tys. jednostek. Całość zasobu liczy ok. 1,3 km bieżącego akt, które powstały w latach 1433–2009. Jak możemy wyczytać na stronie internetowej archiwum, najstarsze akta pochodzą z I połowy XV wieku, tj. z 1433 r., a najmłodsze z 2009 r. Dokumenty, które przechowywane są w ramach zespołów i zbiorów archiwalnych, sklasyfikowano w następujących grupach rzeczowych i chronologicznych: administracja ogólna – państwowa i samorządowa; administracja specjalna i instytucje kontrolne; przedsiębiorstwa, administracja i samorząd gospodarczy; akta stanu cywilnego; organizacje i zrzeszenia; instytucje kulturalne, naukowe; instytucje wyznaniowe oraz mapy i plany[20]. Tak samo ważną częścią zasobu jak zbiory akt są zbiory biblioteczne, wśród których największą popularnością użytkowników cieszy się prasa lokalna (zarówno przedwojenna – niemieckojęzyczna, jak i powojenna – polska). Jest ona w części udostępniania przez Bałtycką Bibliotekę Cyfrową. Pisząc o zasobie, dziejach, kadrze i wydarzeniach związanych z Archiwum Państwowym w Słupsku, można wspomnieć też o pracy Zygmunta Szultki, która porusza sprawy związane ze słupską placówką do 1971 roku[21].
Na dzień dzisiejszy w skład obszaru działania Oddziału w Słupsku zalicza się: Powiat grodzki: Słupsk, Gminy miejskie: Ustka, Łeba, Lębork, Sławno, Człuchów, Gminy miejsko-wiejskie: Debrzno, Czarne, Kępice, Bytów, Miastko, Gminy wiejskie powiatów:
– słupskiego: Damnica, Dębnica Kaszubska, Główczyce, Kobylnica, Potęgowo, Słupsk, Smołdzino, Ustka,
– sławieńskiego: Sławno, Postomino,
– lęborskiego: Cewice, Nowa Wieś Lęborska, Wicko,
– bytowskiego: Borzytuchom, Czarna Dąbrówka, Kołczygłowy, Lipnica, Parchowo, Studzienice, Trzebielino, Tuchomie,
– człuchowskiego: Człuchów, Koczała, Przechlewo, Rzeczenica oraz chojnickiego: Konarzyny[22].
- b) Oddział Zamiejscowy w Szczecinku
www.koszalin.ap.gov.pl
W lipcu 1950 r. powstało województwo koszalińskie. Parę miesięcy później, dnia 29 marca 1951 r., wydano dekret o archiwach państwowych. Był to formalny powód do utworzenia w 1952 r. Powiatowego Archiwum Państwowego w Szczecinku. Do 1954 roku szczecineckie archiwum podlegało Wojewódzkiemu Archiwum Państwowemu w Gdańsku, a następnie w Szczecinie. Teren oddziaływania PAP w Szczecinku początkowo tworzyły obszary powiatów bytowskiego, drawskiego, miasteckiego i szczecineckiego. Gdy w 1961 r. powołano do życia Wojewódzkie Archiwum Państwowe w Koszalinie, szczecinecka placówka formalnie objęła swoim zasięgiem południową część woj. koszalińskiego z powiatami: drawskim, człuchowskim, szczecineckim, złotowskim i wałeckim[23]. Następstwem zmian w podziale administracyjnym kraju było od 1 stycznia 1976 r. przekształcenie PAP w Szczecinku w Ekspozyturę Wojewódzkiego Archiwum Państwowego w Koszalinie. Od tego czasu Ekspozytura w Szczecinku obejmuje swym zasięgiem tylko obszar dawnych powiatów: drawskiego oraz szczecineckiego. W dniu 1 lipca 1981 r. archiwum w Szczecinku otrzymało status Oddziału Wojewódzkiego Archiwum Państwowego w Koszalinie, a następnie Oddziału Archiwum Państwowego w Koszalinie.
Zasób archiwalny Oddziału w Szczecinku tworzy 267 zespołów archiwalnych obejmujących 41.981 jednostek, które zajmują 466,41 metra bieżącego. Najstarsze akta pochodzą z 1681 r., najmłodsze z 2005 roku[24].
Na dzień dzisiejszy w skład obszaru działania Oddziału w Szczecinku zalicza się: miasta: Szczecinek, Barwice, Borne Sulinowo, Czaplinek, Drawsko Pomorskie, Kalisz Pomorski, Złocieniec; miasta i gminy: Barwice, Borne Sulinowo, Czaplinek, Kalisz Pomorski, Grzmiąca, Ostrowice, Szczecinek, Wierzchowo, Drawsko Pomorskie, Złocieniec; powiaty: szczecinecki oraz drawski[25].
Na koniec rozważań o historii i zasobie Archiwum Państwowego w Koszalinie należałoby jeszcze wspomnieć, że informacji na temat tejże placówki możemy szukać także w prasie i różnego typu wydawnictwach nie tylko w języku polskim. Takim przykładem niech będzie czasopismo niemieckie „Sedina – Archiv”[26] czy nawet polski „Koszalin bliżej”[27] oraz chociażby „Głos Koszaliński”, w których często natrafić możemy na artykuły powstałe na bazie zbiorów omawianego archiwum.
Maciej Wierzchnicki – doktorant Akademii Pomorskiej w Słupsku, nauczyciel historii
Bibliografia:
Czasopisma
„Archeion” 1967.
„Sedina – Archiv” 2014.
Prasa
„Koszalin bliżej” 2014.
„Rocznik Koszaliński” 2002, 2008, 2010.
Opracowania:
Archiwa i Społeczeństwo: Pół wieku działalności Archiwum Państwowego w Koszalinie (1953) 1961–2011, materiały pod red. J. Chojeckiej, Koszalin – Pruszcz Gdański 2011.
Chlistowski W., Archiwum Państwowe w Koszalinie: informator o zasobie archiwalnym, Warszawa 2005.
Archiwa ziem zachodnich i północnych Polski (1945–2005). Tradycja i współczesne wyzwania. Materiały z sesji naukowej, która odbyła się 21 września 2005 r. w Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie, pod red. K. Kozłowskiego, Warszawa – Szczecin 2007.
Dzieje Koszalina, praca zbiorowa pod red. B. Brewniaka i H. Lesińskiego, Koszalin 1967.
Królikowski W., Zasób Archiwum Państwowego w Słupsku – informator, Słupsk 1990.
Szultka Z., Wojewódzkie Archiwum Państwowe Oddział Terenowy w Słupsku, Słupsk 1971.
Ustawa z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (tekst jednolity) z późniejszymi zmianami.
Wojewódzkie Archiwum Państwowe w Koszalinie 1961–1981, pod red. J. Górskiego, Koszalin 1981.
Strony www:
http://www.sejm.gov.pl
http://www.koszalin.ap.gov.pl
Przypisy:
[1] Ustawa z 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, „Dziennik Ustaw” 1983, nr 38, poz. 173.
[2] Ustawa z 28 czerwca 1950 r. o zmianach podziału administracyjnego Państwa, „Dziennik Ustaw” 1950, nr 28, poz. 255.
[3] K. Muszyńska, Zarys dziejów Wojewódzkiego Archiwum Państwowego w Koszalinie w latach 1961–1981, [w:] Wojewódzkie Archiwum Państwowe w Koszalinie 1961–1981, pod red. J. Górskiego, Koszalin 1981, s. 10–11.
[4] Zarządzenie nr 9 Prezesa Rady Ministrów z 2 lutego 1953 r. w sprawie utworzenia Wojewódzkich Archiwów Państwowych w Koszalinie, Opolu i Zielonej Górze, „Monitor Polski”, nr A – 13, poz. 177.
[5] J. Chojecka, Działalność Archiwum Państwowego w Koszalinie w latach (1953) 1961–2011. Pół wieku w służbie społeczności lokalnej, [w:] Archiwa i Społeczeństwo: Pół wieku działalności Archiwum Państwowego w Koszalinie (1953) 1961–2011, materiały pod red. J. Chojeckiej, Koszalin – Pruszcz Gdański 2011, s. 257–259.
[6] W. Chlistowski, Działalność Archiwum Państwowego w Koszalinie w latach 1995–2005, [w:] Archiwa ziem zachodnich i północnych Polski (1945–2005). Tradycja i współczesne wyzwania. Materiały z sesji naukowej, która odbyła się 21 września 2005 r. w Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie, pod red. K. Kozłowskiego, Warszawa – Szczecin 2007, s. 175–185.
[7] Tenże, Archiwum Państwowe w Koszalinie. Informator o zasobie archiwalnym, Warszawa 2005, s. 12.
[8] http://www.koszalin.ap.gov.pl/index.php/pl/o-nas/dzialalnosc.html, 17.05.2014.
[9] Podstawowe informacje dotyczące Archiwum w Koszalinie znaleźć możemy także w A. Czechowicz, T. Szrubka, Oświata i nauka, [w:] Dzieje Koszalina, praca zbiorowa pod red. B. Drewniaka i H. Lesińskiego, Koszalin 1967, s. 372.
[10] http://www.koszalin.ap.gov.pl/index.php/pl/o-nas/dzialalnosc.html, 17.05.2014.
[11] Zob. więcej J. Chojecka, dz. cyt., s. 264–271.
[12] http://www.koszalin.ap.gov.pl/index.php/pl/zasob.html, 17.05.2014.
[13] S. Burdon, A. Cysewski, Obszar Wybrzeża środkowego w zbiorach Archiwum Państwowego w Koszalinie, „Rocznik Koszaliński” 2002, nr 30, s. 147–160; M. Szurma, Historia na nowo odkryta, „Rocznik Koszaliński” 2008, nr 36, s.191–193; R. Borucki, Społeczeństwo województwa koszalińskiego wobec śmierci Stalina w świetle zasobu Archiwum Państwowego w Koszalinie, „Rocznik Koszaliński” 2010, nr 38, s. 109–117.
[14]http://www.koszalin.ap.gov.pl/index.php/pl/udostpnianie-archiwaliow/pracownia-naukowa.html, 17.05.2014.
[15] „Monitor Polski” 1952, nr 12, poz. 87.
[16] H. Rybicki, Wojewódzkie Archiwum Państwowe w Koszalinie, „Archeion” 1967, t. XLVI, s. 83.
[17] K. Chochuł, Działalność słupskiej placówki archiwalnej w latach 1952–2010, [w:] Archiwa i Społeczeństwo: Pół wieku działalności Archiwum Państwowego w Koszalinie (1953) 1961–2011, materiały pod red. J. Chojeckiej, Koszalin – Pruszcz Gdański 2011, s. 298.
[18] Tamże, s. 298–299.
[19] Zob. więcej W. Królikowski, Zasób Archiwum Państwowego w Słupsku – informator, Słupsk 1990.
[20] http://koszalin.ap.gov.pl/index.php/pl/supsk/zasob.html, 17.05.2014.
[21] Z. Szultka, Wojewódzkie Archiwum Państwowe, Oddział Terenowy w Słupsku, Słupsk 1971.
[22]http://koszalin.ap.gov.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=100&Itemid=114, 17.05.2014.
[23] S. Miara, Powstanie i działalność Archiwum Państwowego W Koszalinie Oddział w Szczecinku w latach 1952–2010, [w:] Archiwa i Społeczeństwo: Pół wieku działalności Archiwum Państwowego w Koszalinie (1953) 1961–2011, materiały pod red. J. Chojeckiej, Koszalin – Pruszcz Gdański 2011, s. 312.
[24] http://koszalin.ap.gov.pl/index.php/pl/szczecinek/zasob.html, 17.05.2014.
[25] http://koszalin.ap.gov.pl/index.php/pl/szczecinek/obszar-dziaania.html, 17.05.2014.
[26] M. Ott, Staatsarchiv Köslin, „Sedina – Archiv” 2014, nr 1, s. 134–144.
[27] J. Chojecka, Cussalin ad fontes, czyli co warto wiedzieć przed jubileuszem Koszalina, „Koszalin bliżej” 2014, nr 2, s. 2.
