7 września 1949 roku zebrał się pierwszy parlament zachodnioniemiecki. Federalnym kanclerzem wybrany został Konrad Adenauer, który u władzy miał pozostać przez następne 14 lat. Stało się oczywiste, że polityka gospodarcza, którą prowadzić będzie minister gospodarki Ludwig Erhard, oparta zostanie na programie ideowym ordoliberalizmu. Wkrótce Niemcy Zachodnie weszły w długotrwały okres rozwoju, a następnie rozkwitu gospodarczego, który wiele lat potem został określony mianem „cudu”. Współpracownikami i doradcami Erharda w kształtowaniu ładu gospodarczego powojennych Niemiec zostali ideolodzy ordoliberalizmu, m.in. Wilhelm Röpke i Alfred Müller–Armack.
Program polityczno-gospodarczy CDU, uchwalony 15 lipca 1949 roku, opowiadał się za kontynuacją przeprowadzania reform opartych o ideę społecznej gospodarki rynkowej. Zawarto w nim zdecydowane potępienie idei centralnego planowania produkcji przez państwo. Odwołanie się do filozofii ordoliberalizmu spowodowało przyjęcie jej zasad jako wyznaczników do tworzenia nowego ustroju. Ordoliberałowie (mimo że w większości byli ekonomistami) nie uważali kwestii gospodarczych za najważniejsze – gospodarka miała pełnić rolę służebną dla innych sfer życia. Odwoływali się do koncepcji ładu, który zapewniłby stabilność ekonomiczną – a co za tym idzie – życiową. W kształtowaniu tego ładu ważną, lecz nie decydującą, rolę miało odegrać państwo. To odróżniało koncepcję społecznej gospodarki rynkowej od leseferyzmu z jednej strony i etatyzmu z drugiej. Zasady, które miały konstytuować postulowany przez ordoliberałów ład, to m.in.: dominacja własności prywatnej, która jest gwarantem wszelkiej wolności oraz podstawą stosunków gospodarczych opartych na konkurencji i wolnej wymianie; funkcjonowanie systemu wolnej konkurencji, połączonego z elastycznymi cenami, które miał stanowić rolę wskaźnika preferencji konsumentów i być tylko od nich zależne; stabilność monetarna (Eucken proponował zastąpienie standardu złota poprzez mieszany standard produktów i innych walut[12]); otwartość wolnych od nadmiernej regulacji rynków; dekartelizacja oraz deregulacja prawa patentowego i innych barier dla wchodzących na rynek. Reguły te były bardzo mocno związane z najważniejszymi, w ujęciu ordoliberalnym, wartościami, np. odpowiedzialnością sprawujących władzę, prowadzących działalność przedsiębiorczą i, najogólniej, uczestniczących w obrocie gospodarczym. Większość z nich została wymieniona w Ustawie Zasadniczej RFN, a co za tym idzie, stanowiła prawnoustrojową podstawę zachodnioniemieckiego systemu gospodarczego.
Pierwsze skutki reform Ludwiga Erharda; interwencjonizm w RFN
W pierwszym etapie niemieckiego „cudu” (do około 1952 roku) koniunktura napędzana była głównie poprzez popyt na podstawowe artykuły, np. żywność oraz ubrania. Taki kierunek produkcji przemysłowej oraz rozwoju usług wynikał z przedwojennych doświadczeń i badań prowadzonych przez Erharda. W latach 20. oraz 30., jako pracownik Instytutu Badania Gospodarki (Institut fur Wirtschaftsbeodachtung) Wyższej Szkoły Handlowej w Norymberdze, zajmował się m.in. problematyką cykli koniunkturalnych oraz Wielkiego Kryzysu. Doszedł wówczas do wniosku, że część nakładów należy przeznaczyć na produkcję dóbr konsumpcyjnych, co pozwoli na podniesienie dobrobytu społecznego. Do mniej więcej 1960 roku zagregowany popyt zachodnioniemiecki skierował się na mieszkania, meble, artykuły gospodarstwa domowego oraz pojazdy mechaniczne. Miał miejsce nieustanny wzrost płac realnych, a koszty produkcji były stosunkowo niewielkie[13]. Zyski przedsiębiorstw zachęcały je do stosowania nowych metod produkcji oraz inwestowania w innowacje. Konkurencja, którą zapewnił liberalny ustrój gospodarczy, okazała się być świetną metodą na alokację dochodów.
Społeczna gospodarka rynkowa, jak wskazuje przymiotnik „społeczna”, różni się od leseferystycznej gospodarki kapitalistycznej silną, choć oczywiście nie dominującą, pozycją ekonomiczną państwa. Pierwszym celem bezpośredniej interwencji państwa niemieckiego po II wojnie światowej było budownictwo mieszkaniowe. Przed wojną istniało w III Rzeszy 10,7 mln mieszkań, w wyniku zniszczeń pozostało 8,4 mln z nich. Liczba mieszkańców szybko wzrastała, dlatego już pod koniec lat 40. rozpoczęto wielki program budownictwa mieszkaniowego. Cel ten był obficie dotowany i subwencjonowany ze środków publicznych – szacuje się, że ponad połowa środków zaangażowanych w jego realizację pochodziła ze źródeł państwowych (podczas gdy np. w roku 1949 udział sektora państwowego w inwestycjach wynosił 28,1%, a w 1951 roku – 26,3%)[14]. Program okazał się skuteczny i już w połowie lat 50. zaczęto odchodzić od tego kierunku polityki gospodarczej (warto jeszcze podkreślić, że mimo tego odgórna regulacja wysokości czynszów mieszkalnych została zniesiona dopiero po 11 latach od reformy walutowej). Interwencjonizm prowadzony przez Erharda i administrację niemiecką miał na celu także ochronę rodzimej produkcji rolnej. Poprzez nałożenie wysokich ceł (średnia taryfa w pewnym momencie wynosiła aż 26%[15]) podwyższono ceny towarów importowanych. Na mocy ustawy rolnej (Landwirtschaftsgesetz) z 1955 roku rolnikom udzielano m.in. kredytów preferencyjnych, prowadzono także korzystną dla nich politykę strukturalną. Doprowadziło to wprawdzie do wzrostu produktywności agrarnej oraz wyrównywania poziomu socjalnego, ale niekorzystnie wpłynęło na efektywność gospodarczą. Trzeba jednak przyznać, że erhardowska koncepcja wymiany handlowej nie była czysto protekcjonistyczna, jak sugeruje to Aleksander Piński w swoim artykule[16], ale zależała od sytuacji na rynku międzynarodowym. Od 1949 do 1953 roku zniesiono większość ograniczeń importowych, ale w czasie wojny koreańskiej (kiedy to miał miejsce tzw. „boom koreański”), ze względu na ożywienie rynków międzynarodowych wiele z nich nałożono ponownie. Wolny handel na rynku globalnym usankcjonowała wreszcie ustawa o handlu zagranicznym z 1961 roku (Außenwirtschaftsgesetz).
