Zamiast odtwarzać znane opowieści, warto odkrywać te, które wciąż czekają na swoją chwilę. W kontekście rocznicy śmierci Ireny Kosmowskiej, Ogólnopolskie seminarium edukacyjne „Kobiece oblicza historii” zaprasza do zgłębiania nieznanych, a zarazem niezwykle istotnych fragmentów naszej przeszłości. To szansa, by poznać historie kobiet, które miały decydujący wpływ na bieg wydarzeń, ale przez lata pozostawały w cieniu.
Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej serdecznie zaprasza nauczycieli szkół podstawowych i ponadpodstawowych, niezależnie od nauczanego przedmiotu, do udziału w niezwykłym wydarzeniu – Ogólnopolskim seminarium edukacyjnym „Kobiece oblicza historii”. Projekt ten został przygotowany z okazji 80. rocznicy śmierci Ireny Kosmowskiej, jednej z najwybitniejszych działaczek społecznych i ludowych w historii Polski. Spotkanie zaplanowano na 3–5 października i będzie ono częścią III edycji Seminarium Edukacji o Ziemiach Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej.
Celem seminarium jest przyjrzenie się obecności kobiet w historii – nie tylko w oficjalnych narracjach, ale także w mniej znanych opowieściach, które wciąż czekają na odkrycie. Szczególną uwagę poświęcono Irenie Kosmowskiej, kobiecie niezwykle odważnej i zaangażowanej, której życie i działalność są inspiracją dla kolejnych pokoleń.
Organizatorzy podkreślają, że będzie to przestrzeń wymiany poglądów, doświadczeń i inspiracji zarówno w obszarze edukacji szkolnej, jak i działań pozaszkolnych.
Ogólnopolskie seminarium edukacyjne „Kobiece oblicza historii” – historia kobiet w nowym świetle
Ostatnie dekady przyniosły dynamiczny rozwój badań nad historią kobiet. Dzięki pracy historyków, archiwistów i muzealników coraz lepiej rozumiemy wielowymiarową rolę, jaką kobiety odgrywały w życiu społecznym, kulturalnym i politycznym. Jednak mimo znaczącego postępu w tej dziedzinie, wciąż istnieją obszary niedostatecznie zbadane. Wiele postaci – nawet tych, które miały ogromny wpływ na bieg wydarzeń – nadal pozostaje w cieniu lub jest marginalizowanych w podręcznikach i publicznej pamięci.
Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej od lat angażuje się w działania edukacyjne przywracające pamięć o tych niezwykłych kobietach. W ramach seminarium uczestnicy będą mogli zapoznać się z nowymi ustaleniami badaczy, zobaczyć unikatowe zbiory muzealne i posłuchać ekspertów, którzy opowiedzą o kobiecym wkładzie w rozwój kultury, gospodarki i świadomości społecznej w Polsce.
Podczas wydarzenia poruszony zostanie także wątek ruchu emancypacyjnego, który na ziemiach polskich zaczął nabierać rozpędu w drugiej połowie XIX wieku, a swoje apogeum osiągnął w początkach XX wieku.
Irena Kosmowska – od pracy społecznej do walki o niepodległość
W seminarium szczególne miejsce zajmie opowieść o Irenie Kosmowskiej, której życiorys doskonale odzwierciedla losy kobiet zaangażowanych w przemiany społeczne i polityczne w Polsce.
Przełomowym momentem dla polskich kobiet był 7 listopada 1918 roku, gdy w Lublinie powołano Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej z Ignacym Daszyńskim na czele. W ogłoszonym wówczas manifeście zapisano:
Czynne i bierne prawo wyborcze będzie przysługiwało każdemu obywatelowi i obywatelce, mającym 21 lat skończonych.
Świadkiem tych wydarzeń był Pałac Lubomirskich – ówczesna siedziba rządu, a dziś miejsce, w którym mieści się Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej.
W składzie gabinetu znalazła się również Irena Kosmowska, obejmując funkcję wiceministry do spraw opieki społecznej i propagandy. Dzięki jej staraniom powstała szkoła dla dziewcząt z rodzin wiejskich w Krasieninie, a także sieć szkół rolniczych, które dawały młodym kobietom szansę na edukację i samodzielność.
Po odzyskaniu niepodległości Kosmowska zaangażowała się w działalność Polskiego Stronnictwa Ludowego „Wyzwolenie”, gdzie pełniła funkcję członkini Zarządu Głównego oraz w latach 1919–1930 była posłanką na Sejm. Jej odwaga przejawiała się również w krytyce rządów Józefa Piłsudskiego, za co zapłaciła półrocznym pobytem w więzieniu.
W czasie II wojny światowej uczestniczyła w podziemnym ruchu ludowym. W 1942 roku została aresztowana przez Gestapo, więziona na Pawiaku, a następnie przewieziona do niemieckiego obozu pracy w Mahlow pod Berlinem. Zmarła w 1945 roku w wyniku ran odniesionych podczas bombardowania.
Program i warunki udziału w seminarium
Trzydniowe Ogólnopolskie seminarium edukacyjne „Kobiece oblicza historii” obejmuje:
- wykłady prowadzone przez ekspertów,
- warsztaty edukacyjne,
- wystąpienia uczniów i nauczycieli,
- zwiedzanie ekspozycji muzealnych,
- uroczystości upamiętniające.
Organizatorzy zapewniają uczestnikom:
- zakwaterowanie i pełne wyżywienie,
- pakiet materiałów edukacyjnych,
- zaświadczenie potwierdzające udział w wydarzeniu.
Koszt uczestnictwa wynosi 100 zł, a liczba miejsc jest ograniczona. Decyduje kolejność zgłoszeń oraz uzasadnienie chęci udziału w formularzu rejestracyjnym. Zgłoszenia przyjmowane są do 25 sierpnia poprzez formularz.
Projekt edukacyjny w 80. rocznicę śmierci Ireny Kosmowskiej został dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Dzięki temu seminarium nauczyciele z całej Polski będą mogli wzbogacić swoją wiedzę, zdobyć nowe narzędzia dydaktyczne i – co najważniejsze – przyczynić się do przywracania pamięci o kobietach, które współtworzyły historię naszego kraju, lecz zbyt długo pozostawały w jej cieniu.
