Maciej Replewicz, Pojazdy Milicji Obywatelskiej i Bezpieki 1944-1990
Siłą porządkową oficjalnie powołaną w PRL do walki z przestępczością i zapewnienia bezpieczeństwa polskiemu społeczeństwu stała się Milicja Obywatelska. W rzeczywistości formacja ta wpisała się na kartach historii jako aktywnie wykorzystywana do utrzymania poprzedniego systemu państwowego.
Formacja ta istniała w latach 1944–1990, kiedy to została rozwiązana, a na jej miejsce powołano Policję. W szczytowym momencie posiadała 80 tys. funkcjonariuszy. Drugą formacją służącą utrzymaniu poprzedniego ustroju była bezpieka. Służbę Bezpieczeństwa rozformowano również w tym samym roku co Milicję.
W swoim szczytowym momencie SB liczyła ponad 24 tys. funkcjonariuszy. W związku z tym zagadnienie pojazdów wykorzystywanych przez te służby stanowi niezwykle interesujący temat badawczy. Do tej pory nie ukazała się monografia poświęcona pojazdom Milicji Obywatelskiej oraz wykorzystywanym przez Służbę Bezpieczeństwa. Lukę tę w polskiej historiografii postanowił wypełnić pan Maciej Replewicz.
O autorze
Maciej Replewicz to autor współpracujący z wydawnictwem Księży Młyn Dom Wydawniczy, w którym wydał m. in. Stanisław Bareja alternatywnie, Oczko się odlepiło temu misiu… Biografia Stanisława Barei, Stawka większa niż kłamstwo. Autor specjalizuje się w tematyce historycznej, motoryzacji PRL oraz biografii, w tym twórczości Stanisława Barei. Replewicz jest znany z rzetelnego podejścia do historii instytucji państwowych PRL.
O książce
Celem niniejszej książki jest stworzenie spójnej monografii opisującej pojazdy wykorzystywane przez MO, ZOMO, UB, SB. Autor skupił się nie tylko na pojazdach, ale również na ich przeznaczeniu oraz dokonał opisu wyposażenia dodatkowego. Publikacja tego typu wypełnia lukę w polskiej historiografii motoryzacyjnej.
Publikacja składa się z sześciu rozdziałów. Pierwszy z nich poświęcony jest najmniejszym pojazdom mechanicznym wykorzystywanym przez Milicję Obywatelską, czyli motocyklom. Kolejny rozdział omawia samochody osobowe, furgony, autobusy oraz ciężarówki, wraz ze szczegółowym opisem ich konstrukcji. Trzeci rozdział naświetla zagadnienia związane z oznaczeniami pojazdów, ich malowaniem oraz wyglądem tablic rejestracyjnych. Na kolejnych stronach czytelnik otrzymuje szczegółowy opis wyposażenia, obejmujący syreny, „koguty” oraz inne sygnały świetlne. Ostatnie rozdziały poświęcone są pojazdom wykorzystywanym przez ZOMO, Urząd Bezpieczeństwa oraz Służbę Bezpieczeństwa.
Warstwa graficzna
Publikacja zawiera szereg interesujących fotografii zarówno współczesnych jak i z epoki, opisów technicznych, wycinków z katalogów technicznych itp. Kompozycja całości jest przejrzysta i logiczna, dzięki czemu skutecznie dopełnia narrację prowadzoną przez autora. Jest to bardzo trafny zabieg, który wzmacnia i uzupełnia prezentowane treści.
Ocena publikacji
Warsztat naukowy książki Pojazdy Milicji Obywatelskiej i Bezpieki 1944-1990 stoi na bardzo wysokim poziomie. Autor podkreślał, że jest to temat niełatwy ze względu na ograniczony dostęp do źródeł. Dane dotyczące pojazdów wyżej wymienionych formacji były tajne, a dostęp do dokumentacji jest bardzo ograniczony.
Mimo to autor skorzystał zarówno z opracowań, materiałów archiwalnych, prasy oraz instrukcji technicznych i katalogów. Praca stanowi spójną całość, a ponieważ zajmuje się niezgłębioną dotąd tematyką – jest odkrywcza. Można ją polecić każdemu czytelnikowi zainteresowanemu najnowszą historią Polski. Książka przedstawia wiele ciekawych faktów dotyczących motoryzacji jak i historii PRL. Samą książkę czyta się lekko. Język narracji jest bardzo przystępny. Z pewnością mogę ją polecić wszystkim zainteresowanym tą tematyką.
Księży Młyn Dom Wydawniczy
Ocena recenzenta: 6/6
Grzegorz Gomułka
Egzemplarz recenzencki otrzymany od Wydawnictwa Księży Młyn. Tekst jest subiektywną oceną autora, redakcja nie identyfikuje się z opiniami w nim zawartymi.
