Czterech wspaniałych i Czech
Josef František
O dziwo, najskuteczniejszym pilotem bitwy o Anglię w Polskich Siłach Powietrznych był sierżant Josef František, który po zajęciu przez Niemcy terytorium Czech, jak wielu jego kolegów, opuścił okupowaną ojczyznę i udał się do Polski. W czerwcu 1939 r. został przyjęty do polskiego lotnictwa i wraz z innymi czechosłowackimi lotnikami brał udział w kampanii 1939 r. w I Plutonie Eskadry Szkolnej Obserwatorów Szkoły Podchorążych Lotnictwa. 22 września 1939 r. przeleciał granicę rumuńską wraz z tą jednostką, a następnie drogą morską udał się do Francji, dokąd dotarł 21 października. We Francji postanowił pozostać w lotnictwie polskim, mimo że w tamtym kraju tworzono też jednostki czechosłowackie. Po upadku Francji został ewakuowany do Wielkiej Brytanii i 2 sierpnia 1940 r. przydzielony do 303 Dywizjonu Myśliwskiego. Pomimo niezbyt udanych początków (8 sierpnia uszkodził samolot Hurricane I, ponieważ zapomniał wypuścić podwozie do lądowania), wkrótce został asem swojego dywizjonu i całego lotnictwa myśliwskiego RAF-u osiągając wynik 17 pewnych zwycięstw powietrznych i jedno prawdopodobne. Zginął 8 października 1940 r. około 9.00 w wypadku lotniczym w Cuddington Way, Ewell (hr. Surrey) za sterami samolotu Hawker Hurricane I i został pochowany na cmentarzu lotników polskich w Northwood k. Londynu. Jiří Rajlich napisał jego biografię, która została opublikowana w Polsce w 2011 pod tytułem Josef František – historia prawdziwa.
Witold Urbanowicz
Por. pil. Witold Urbanowicz walczył już we wrześniu 1939 roku. W Wielkiej Brytanii znalazł się w styczniu 1940 roku. Od 4 sierpnia służył w 145 Dywizjonie Myśliwskim RAF-u, gdzie zestrzelił dwa samoloty. 7 września objął dowództwo Dywizjonu 303. Z 15 zwycięstwami powietrznymi był najlepszym polskim pilotem w bitwie o Anglię. Odznaczony wówczas m.in. Srebrnym Krzyżem Virtuti Militari i brytyjskim Distinguished Flying Cross. Później był m.in. oficerem sztabowym RAF-u, organizatorem i dowódcą 1 Polskiego Skrzydła Myśliwskiego w Northolt. Pod koniec 1943 roku walczył nad Chinami w 75 Dywizjonie Myśliwskim USA (zestrzelił dwa japońskie myśliwce). W latach 1944–1945 był m.in. attaché lotniczym Ambasady RP w Waszyngtonie. Po demobilizacji zamieszkał w USA. Gen. bryg. pil. Witold Urbanowicz zmarł w 1996 roku, lecz zanim to nastąpiło, oficjalnie przekazał tradycje Dywizjonu 303 jednej z eskadr 1. Pułku Lotnictwa Myśliwskiego „Warszawa”.
Antoni Głowacki
Urodził się 10 lutego 1910 r. w Warszawie, gdzie ukończył Państwową Szkołę Radiotechniczną. W 1928 r. wstąpił do Aeroklubu Warszawskiego. W tym samym roku ukończył kurs lotniczego przysposobienia Wojskowego na lotnisku w Lublinku pod Łodzią. W latach 1928–1930 pracował jako kierownik laboratorium w Polskich Zakładach Philipsa. Przez pewien czas studiował w Wyższej Szkole Budowy Maszyn i Elektroniki im. Wawelberga i Rotwanda. Do lotnictwa wojskowego wstąpił w 1931 r. Służbę wojskową odbył w 1 Pułku Lotniczym w Warszawie i od 1935 r. jako podoficer zawodowy był pilotem 112 Eskadry Myśliwskiej. W 1938 r. ukończył kurs specjalistyczny w Centrum Wyszkolenia Lotnictwa Nr 1 w Dęblinie, gdzie następnie był instruktorem pilotażu. Do wybuchu wojny wylatał około 5000 godzin. We wrześniu 1939 r. służył w plutonie rozpoznawczym Warszawskiej Brygady Pancerno-Motorowej, pod dowództwem kpt. Juliana Łagowskiego. Wykonywał loty rozpoznawcze i łącznikowe w rejonie walk. 18 września przeleciał pod Uzhorod na Węgrzech. Przedostał się do Francji. Wyjechał do Wielkiej Brytanii w styczniu 1940 r. 5 lipca 1940 r. dostał skierowanie do Old Sarum na przeszkolenie w pilotażu samolotów brytyjskich. 14 lipca rozpoczął przeszkolenie myśliwskie w 6 OTU w Sutton Bridge. 5 sierpnia dostał przydział do 501 Dywizjonu Myśliwskiego RAF-u. 24 sierpnia 1940 r. zaliczono mu zestrzelenie pięciu samolotów nieprzyjaciela jednego dnia – jest jedynym polskim pilotem, który dokonał takiej sztuki. 31 sierpnia 1940 r. został postrzelony i przymusowo wylądował uszkodzonym samolotem Hawker Hurricane nr V6540 SD-P. 1 marca 1941 r. przeniesiono go jako instruktora do 55 OTU. 16 lipca 1941 r. został promowany na stopień oficerski za zasługi wojenne. Dostał wtedy nowy nr służbowy P-1527. 22 października przydzielono go do 611 Dywizjonu Myśliwskiego RAF-u, a 7 listopada 1941 r. do 303 Dywizjonu Myśliwskiego.
7 lutego 1943 r. został przeniesiony do 308 Dywizjonu Myśliwskiego na stanowisko dowódcy eskadry A. W czerwcu 1943 r. oddelegowano go na miesiąc do formującego się 318 Dywizjonu Myśliwsko-Rozpoznawczego, po czym wrócił do Dywizjonu 308 na poprzednie stanowisko, które zajmował do 22 lutego 1944 r. 4 marca 1944 r. skierowano go na staż do 356 Dywizjonu Myśliwskiego 354 Grupy Myśliwskiej USAAF. 19 maja został dowódcą eskadry w 61 OTU. 9 września 1944 r. został mianowany dowódcą 309 Dywizjonu Myśliwskiego. Był pierwszym w polskim lotnictwie dowódcą dywizjonu myśliwskiego, który w chwili wybuchu wojny był podoficerem zawodowym. 16 lipca 1945 r. odszedł z tego stanowiska i objął funkcję szefa wyszkolenia w 61 OTU. W tym czasie ukończył też kurs pilotażu samolotów odrzutowych Gloster Meteor w Colerne. We wrześniu 1945 r. został czasowo oddelegowany do 307 Dywizjonu Myśliwskiego Nocnego, gdzie szkolił się na samolotach de Havilland Mosquito, po czym wrócił do 61 OTU. Od 1 grudnia 1945 r. był polskim oficerem łącznikowym w dowództwie 13 Grupy RAF-u w Inverness w Szkocji. Od maja 1946 r. był w dowództwie 84 Grupy RAF-u w ramach wojsk okupacyjnych w Niemczech. Od sierpnia do grudnia 1946 r. pełnił obowiązki dowódcy 302 Dywizjonu Myśliwskiego. Po demobilizacji z polskiego lotnictwa, 1 września 1948 r. wstąpił do RAF-u. W latach 1948–1949 służył w 57 Dywizjonie Bombowym, od lipca 1949 do marca 1951 r. – w 264 Dywizjonie Myśliwskim Nocnym, następnie w jednostkach pomocniczych. W 1954 r. zwolnił się z RAF-u i wstąpił do lotnictwa nowozelandzkiego (RNZAF), gdzie pozostał w czynnej służbie do 1958 r. W tym samym roku podjął pracę w Urzędzie Lotnictwa Cywilnego Nowej Zelandii. Był aktywnym lotnikiem do końca życia – ostatni lot jako pierwszy pilot wykonał 22 marca 1980 r. Zmarł nagle 27 kwietnia 1980 r.
Artykuł składa się z więcej niż jednej strony. Poniżej znajdziesz numerację stron.
