Reprod. Tygodnik Powszechny XIX w.
potomstwem. Marcin Kromer pisał, że: „król był cielesnym obcowaniem niewiasty tamtej zachwycony (sic!)”
Kobieta zalotna
W listopadzie 1419 roku królowa Elżbieta przebywała w Łańcuta i Brzesku, gdyż we Lwowie zasłabła i nie mogła towarzyszyć królowi w dalszej podróży. 12 maja 1420 r. zmarła w wyniku powikłań pogruźliczych. Pochowano ją w kaplicy św. Piotra i Pawła na Wawelu (dzisiejszej kaplicy króla Stefana Batorego). Dokładny grób królowej nie jest znany, gdyż 166 lat po śmierci usunięto jej prochy, by na tym miejscu pochować króla Stefana Batorego.
Małgorzata Duczmal, autorka leksykonu biograficznego o Jagiellonach, pisała o Elżbiecie, że „Oczarowała własnym wyglądem, miłym obejściem, być może pogodną naturą…Można mniemać, że była kobietą zalotną”.
Jagiełło troskliwie zajął się dziećmi królowej z poprzedniego związku; objął także miasto Łańcut w tzw. dzierżawę dożywotnią, by następnie przekazać dobra łańcuckie synowi Elżbiety – Janowi Granowskiemu (1405-1476), który w następnych latach wielokrotnie gościł króla, gdy ten przez Łańcut udawał się na Ruś. W jednym z warszawskich domów aukcyjnych w 2007 roku sprzedano obraz olejny przedstawiający – zgodnie z napisem umieszczonym na odwrocie – Elżbieta Pilecka Herbu | Topor. Jagiełły Króla | 3cia Żona | Hro 35 |1779 | JK – trzecią żonę króla Władysława Jagiełły – pochodzącą z Łańcuta Elżbietę Pilecką. Kiedyś wisiał być może w pałacu w Pilicy. Obraz przedstawia królową w typie wizerunków Kobera, który malował choćby Annę Jagiellonkę. Tajemniczy wizerunek z epoki średniowiecza, nieznanego autorstwa, przedstawia Elżbietę ze swoim lekarzem. Z kolei z kościoła w Pilicy skradziono inny wizerunek królowej uważany dzisiaj za zaginiony…
Krewna prezydentów
Syn Elżbiety Jan Pilecki, był kasztelanem krakowskim i również miał syna – Otta Pileckiego, który zmarł w r. 1504. Otto był ojcem Mikołaja “Ocica” Pileckiego (zm. 1550), którego prawnukiem był Andrzej z Kurozwęk Męciński. A Andrzej Męciński był przodkiem w linii prostej zarówno Lecha Kaczyńskiego oraz Bolesława Komorowskiego
Arkadiusz Bednarczyk
Bibliografia:
M. Duczmal, Jagiellonowie. Leksykon biograficzny. Kraków 1997;
A. Prochaska, Długosz o Elżbiecie trzeciej żonie Jagiełły „Tydzień Literacki, Artystyczny, Naukowy i Społeczny”, t. 3 (1876);
Tenże, Do krytyki opowiadania Długosza o Elżbiecie Granowskiej „Kwartalnik Historyczny”, t. 10 (1896), s. 307;
U. Borkowska, Dynastia Jagiellonów w Polsce s. 486- 489; M. Przybyłowicz, Elżbieta Granowska [około1372 -1429]: trzecia żona Władysława Jagiełły. Życie codzienne królowej „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej”, t. 46 (1998), nr 3-4, s. 395-396;
J. Sperka, Elżbieta z Pilicy Granowska i król Władysław Jagiełło. Kulisy wielkiej miłości [w:] Miłość w dawnych czasach pod red. B. Możejko i A. Paner, Gdańsk 2009, s. 107-119;
Z. Wdowiszewski, Genealogia Jagiellonów…s. 69-74; K. Niemczyk, Kilka uwag do genealogii Elżbiety Pileckiej-Granowskiej i jej rodziny [w:] Średniowiecze polskie i powszechne pod red. I. Panica, J. Sperki, t. 5, Katowice 2009, s. 139-148;
P.K. Kantecki, Elżbieta, trzecia żona Jagiełły. Opowiadanie historyczne. Lwów 1874
