Uniewinnieni po 400 latach. Wszystkiemu winna niemiecka bulwarówka

Według ustaleń historyka Kamila Pawłowskiego jeden z najsłynniejszych procesów o czary okazał się mitem. Sprawę oskarżonych o wywołanie epidemii dżumy grabarzy z Ząbkowic Śląskich rozdmuchała niemiecka bulwarówka z XVII w.

Proces grabarzy to jedna z najsłynniejszych legend Ząbkowic Śląskich, które w czasie tych wydarzeń nosiło dumną nazwę Frankenstein. Wedle powszechnie obowiązujących informacji w styczniu 1606 roku wybuchła tam zaraza morowego powietrza. Śmierć poniosła wówczas ponad jedna trzecia ludności miasta. Jej powodem miała być działalność szajki grabarzy, których aresztowano i osądzono. W wyniku procesu życie straciło 17 osób, także rodziny oskarżonych. W trakcie procesu zarzucano im czary, bezczeszczenie zwłok, mieszanie trucizn itp. Pojawiały się wręcz sensacyjne relacje o zjadaniu serc małych dzieci czy zabijaniu ciężarnych kobiet. W takim klimacie ciężko o sprawiedliwy proces. „Grabarz w ówczesnym czasie był personom nie do zaakceptowania. Był osobą nie lubianą w mieście, sam ich wygląd, sam ich zapach był odstraszający” – tłumaczy autor monografii o Ząbkowicach Śląskich Kamil Pawłowski. Grabarze nie zostali jednak skazani za uprawianie czarów, ale za… pijaństwo. „Po pierwsze zaraza nie wybuchła w 1606 roku, ponieważ pierwsze przypadki odnotowano już rok wcześniej. Notabene zaraza trwała nawet wtedy, gdy aresztowano już rzekomych sprawców. Po drugie grabarzy zatrzymano nie za czary, tylko po prostu za pijaństwo. Gdy ich szef nie chciał się za nimi wstawić zaczęli opowiadać różne niestworzone rzeczy i cała sprawa ruszyła. Trzeba pamiętać, że nie była to kasta zawodowa specjalnie lubiana w społeczeństwie, miała sporo na sumieniu, a klimat był taki, ze bardzo potrzebowano winnego. Wreszcie po trzecie, warto pamiętać, że procesy grabarzy na terenie ówczesnego Śląska nie były niczym nadzwyczajnym. Podobne odbywały się chociażby we Wrocławiu” – wyjaśnia historyk. Sprawę dodatkowo rozdmuchał niemiecki tygodnik bulwarowy, „Newe Zeyttung”, który na bieżąco relacjonował proces grabarzy z Ząbkowic Śląskich.

Piotr Rapiński,

Źródło: radiowroclaw.pl

Fot.: XVII wieczna panorama miasta. Fot. Wikipedia Commons.

Leave a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*