Tego dnia 1306 roku został zamordowany król Czech i tytularny król Polski – Wacław III z dynastii Przemyślidów
Wacław III był synem króla Czech i Polski – Wacława II i jego pierwszej żony – Gutty von Habsburg. Po śmierci pierwszej żony Wacław II ożenił się po raz kolejny. Tym razem jego wybranką została Ryksa Elżbieta – córka króla Polski – Przemysła II i jego drugiej żony – Ryksy szwedzkiej. Po śmierci Wacława II. Wacław III został z o rok od siebie starszą macochą Ryksą Elżbietą.
Rządy Wacława III na praskim tronie trwały zaledwie rok! Zagrożeniem dla niego stał się Władysław Łokietek, który wrócił z wygnania i zdołał zdobyć poparcie w ziemi sandomierskiej i krakowskiej. Wacław III skupił się na walce z Łokietkiem o polski tron. Aby zjednać sobie poparcie polskich możnych, tak jak ojciec, postanowił ożenić się z Piastówną. Jego wybranką została córka czeskiego lennika – księcia cieszyńskiego Mieszka.
Przed małżeństwem z Wiolą Elżbietą – Wacław III był zaręczony z królewną węgierską – Elżbietą Arpadówną, gdyż starał się o objęcie węgierskiego tronu. Wkrótce jednak zerwał z nią zaręczyny, co miało być sygnałem, że rezygnuje z pretensji do tronu Madziarów. Małżeństwo Wacława III z Elżbietą Arpadówną zostało jeszcze zaaranżowane przez ojca Wacława III – Wacława II. Miało to miejsce w 1301 roku. Ciekawostką jest to, że matką Elżbiety Arpadówny była Fenenna kujawska. Była ona bratanicą Władysława Łokietka. Swego czasu rozważał on wydanie jej za króla Węgier – Karola Roberta Andegaweńskiego.
Wróćmy jednak do Wioli Elżbiety. Nie była tak wysoko urodzona, jak Ryksa Elżbieta, czy Elżbieta Arpadówna, aczkolwiek jej prababką była Wiola Bułgarka – żona księcia opolskiego – Kazimierza I. Była zatem prababką Kazimierza Wielkiego od strony ojca, czyli Władysława Łokietka. Wiola Bułgarka miała być, zdaniem Władysława Dziewulskiego, córką bułgarskiego cara – Kałojana albo jego następcy Boriła. Z tej analizy genealogicznej wynika, że Kazimierz Wielki mógł być spokrewniony z bułgarskimi carami. Jednak pochodzenie Wioli Bułgarki nie jest do końca jasne, a często też nazywa się ją w historiografii Wiolą opolską.
Ślub Wioli Elżbiety z Wacławem III odbył się 5 października 1305 roku, ale nie został pozytywnie przyjęty. Traktowano go jako mezalians. Wiola podczas ślubu przyjęła drugie imię – Elżbieta. Tak też jest zapamiętana w czeskiej historiografii.
Zastanawiające było też to, że ślub Wioli Elżbiety z Wacławem III odbył się cztery miesiące po śmierci jego ojca. Twierdzono, że na tak szybki ożenek nalegał ojciec panny młodej, który przy boku niedoświadczonego króla chciał awansować na liczącego się gracza politycznego!
Jest też druga strona medalu. Małżeństwo Wioli Elżbiety z Wacławem III zostało zawarte tak szybko, gdyż syn realizował ostatnią wolę ojca. Prawdopodobnie to sam Wacław II polecił synowi ożenić się z Wiolą Elżbietą, by w ten sposób wynagrodzić mu zasługi, jakich Mieszko cieszyński – ojciec Wioli Elżbiety, dokonał dla Czech. W dodatku Mieszko cieszyński nie był w sumie tak nisko urodzony. Jego matka – Eufemia Odonicówna była wnuczką Mieszka III Starego!
Małżeństwo Wioli Elżbiety i Wacława III nie należało do udanych. Król, mimo młodego wieku (miał szesnaście lat) miał problem z alkoholem i miał kochanki. Preferował również schadzki z praskimi ladacznicami, na które “polował” ze współtowarzyszami! Nie był więc wiernym mężem. Jego rozwiązły styl życia stał się tematem plotek na europejskich dworach. Młody władca zupełnie nic sobie z tego nie robił, a może nawet nie wiedział o tym, że o nim plotkują.
Ani macocha – Ryksa Elżbieta, ani żona – Wiola Elżbieta, nie miały wpływu na rozpustnego Wacława III. Jednak zapewne Wiola Elżbieta przeżywała te wszystkie ekscesy męża oraz plotkowanie o nich. Wiola Elżbieta nawet jeśli myślała, że kiedyś zostanie matką, to było to zadanie bardzo trudne i chyba niewykonalne, gdyż bardzo rzadko widywała się z niewiernym mężem. W dodatku na praskim dworze czuła się obco, gdyż nawet nie znała języka.
Wacław III nigdy nie doczekał się potomka. Nie zdążył także koronować się na króla Polski. Jego małżeństwo z Wiolą Elżbietą trwało zaledwie dziesięć miesięcy. W końcu spotkała go kara za to, jaki tryb życia prowadził! Było to tak. Latem 1306 roku Wacław III wyruszył do Krakowa, by go odbić, gdyż był teraz w rękach Władysława Łokietka. Do celu nie dotarł, gdyż 4 sierpnia 1306 w Ołomuńcu zginął od ciosu sztyletem!
Przyczyna udanego zamachu na życie króla Wacława III nigdy nie została rozwiązana. Nieznany pozostaje także sprawca. Podejrzewano, że zbrodni mógł dokonać najemnik z Turyngii – Konrad von Pottenstein. Dworzanie mieli go złapać na dziedzińcu z zakrwawionym mieczem lub sztyletem, który trzymał w ręku. Na miejscu go zabito, ale przypuszcza się, że to nie on zabił króla, lecz go bronił! Po czym rzucił się w pogoń za prawdziwym mordercą!
Kolejnymi podejrzanymi byli panowie czescy odsunięci przez Wacława III od władzy, a nawet Władysław Łokietek! Podejrzani byli także Habsburgowie, którzy również zgłaszali pretensję do tronu czeskiego. A może za zbrodnią stała sama Wiola Elżbieta – żona niewiernego Wacława III? To pozostanie w sferze domysłów i spekulacji.
Źródło: Barbara Faron, Piastówny na tronach Europy, Kraków 2019.
