Tego dnia 1490 roku zmarł król Węgier Maciej Korwin. Był synem Jana Hunyady’ego, który walczył u boku króla Polski i Węgier – Władysława Warneńczyka w bitwie pod Warną. Matką króla Macieja Korwina była Elżbieta Szilagyi, która była szlachcianką
Władza rodzi się w chaosie, ale to śmierć potrafi naprawdę wszystko rozstrzygnąć. Gdy upadło imperium ambicji, a Maciej Korwin odszedł bez następcy z prawego łoża, rozgorzała walka nie tylko o tron, lecz o przyszłość całego regionu. Nawet w chwili jego śmierci echo dawnych wojen nie chciało zamilknąć.
Gdy w 1456 roku zmarł Jan Hunyady, który był węgierskim regentem, doszło nad Balatonem do wojny domowej. W wyniku tej wojny został zamordowany Ulryk II Cylejski, który był opiekunem dzieci Elżbiety Luksemburskiej i Albrechta II Habsburga. Prowadził on politykę prohabsburską.
Przypomnijmy, że w 1452 roku, gdy przyszły cesarz Fryderyk III Habsburg jechał do Rzymu na koronację na cesarza, wybuchł bunt przeciwko temu w jakich warunkach sprawowana jest jego opieka nad dziećmi zmarłego w 1439 roku cesarza Albrechta II Habsburga. W tym przyszłej królowej Polski – Elżbiety Rakuszanki.
Zapadła wówczas decyzja o przekazaniu dzieci cesarza pod opiekę właśnie Ulryka II, hrabiego Celje. W tym miejscu warto dodać, że Ulryk II Cylejski chciał poprawić relacje z Polską i zdecydował się wydać swoją podopieczną – Elżbietę Rakuszankę za polskiego króla – Kazimierza IV Jagiellończyka.
Śmierć Ulryka II Cylejskiego i więzienie Macieja Korwina
Gdy po śmierci Jana Hunyady’ego odsunięto od władzy jego stronników, doszło do zamordowania Ulryka II Cylejskiego, który jak już wspomniałem prowadził politykę prohabsburską. W odpowiedzi na ten mord, król Węgier – Władysław V Pogrobowiec nakazał uwięzić synów Jana Hunyady’ego, w tym przyszłego króla Węgier Macieja Korwina.
Wraz z synami Hunyady’ego – Władysławem i Maciejem, uwięzieni zostali także przywódcy stronnictwa Hunyadych, a więc: Michał Szilagy i biskup Jan Vitez. Wszyscy więźniowie zostali skazani na śmierć, ale stracony został jedynie Władysław Hunyady. Przyszły król Węgier – Maciej Korwin, został jako jebiec wywieziony do czeskiej Pragi. Wywozu dokonał uciekający z kraju brat polskiej królowej – Władysław V Pogrobowiec.
Sytuacja po śmierci Władysława V Pogrobowca
W 1457 roku, mając zaledwie 17 lat, zmarł król Czech i Węgier – Władysław Pogrobowiec. Wtedy o tron Węgier walczył syn Jana Hunyady’ego – Maciej Korwin, który wówczas przebywał w praskim więzieniu, a jego kandydaturę wysunęło przychylne mu stronnictwo Hunyadych. Po drugiej stronie barykady stał cesarz Fryderyk III Habsburg, popierany przez stronnictwo prohabsburskie.
Jednak dzięki poparciu Michała Szilagyiego wygrała kandydatura Macieja Korwina, który w 1458 roku zasiadł na węgierskim tronie. Cesarz Fryderyk III Habsburg nadal jednak podtrzymywał swoje pretensje do węgierskiego tronu. Był popierany przez magnatów, w tym Garaiów. Cesarz zaatakował nawet Węgry zbrojnie, w celu zdobycia korony węgierskiej.
Udało się jednak załagodzić konflikt i w 1463 roku podpisano ugodę w Sopron i Wiener-Neustadt. W myśl tej ugody, cesarz Fryderyk III Habsburg adoptował Macieja Korwina. W zamian żądał zapewnień, że w razie bezpotomnej śmierci króla Macieja, tron Węgier będzie należał do niego. Oddał także węgierskie insygnia koronacyjne oraz wycofał się z zachodnich ziem węgierskich.
Ponadto cesarz Fryderyk III Habsburg zgodził udzielić Węgrom pomocy w walce z Turkami. Maciej Korwin dodatkowo zapłacił cesarzowi 80 tysięcy złotych forintów. Podpisanie pokoju z cesarzem pozwoliło rozbić stronnictwa magnackie, a to z kolei prowadziło do wzmocnienia władzy centralnej na Węgrzech.
Maciej Korwin kontra Jagiellonowie
Król Maciej Korwin poślubił córkę króla Czech, Jerzego z Podiebradów – Katarzynę Podiebradównę. To pozwoliło wmieszać mu się w konflikt swojego teścia z jego poddanymi i tym samym 6 kwietnia 1468 roku ogłosił się opiekunem Czech.
Katolicka część czeskiej szlachty wybrała Macieja Korwina na „swojego” króla Czech. Stało się to 3 maja 1469 roku. Maciej Korwin zajął Morawy, Śląsk i Łużyce. Nie udało mu się jednak objąć faktycznych rządów w Czechach, ponieważ po śmierci Jerzego z Podiebradów, podczas elekcji z 27 maja 1471 roku, która odbyła się w Kutnej Horze na tron czeski został wybrany pierworodny syn króla Polski Kazimierza IV Jagiellończyka i jego żony Elżbiety Rakuszanki – Władysław Jagiellończyk. Wybór ten doprowadził do konfliktu pomiędzy królem Maciejem Korwinem a Jagiellonami.
Duchowieństwo oraz możnowładztwo wspólnie zawiązali spisek przeciwko rządom Macieja Korwina. W związku z tym w pierwszej połowie 1471 roku część panów węgierskich ofiarowało synowi Kazimierza IV Jagiellończyka, który był imiennikiem ojca koronę węgierską. Natomiast 20 września 1471 roku wypowiedziano Maciejowi Korwinowi wojnę! 2 października 1471 roku, syn Kazimierza IV Jagiellończyka, przyszły św. Kazimierz wyruszył z Krakowa z 12-tysięczną armią, której dowódcą był Piotr Dunin z Prawkowic. Trasa przemarszu biegła przez Lubowlę, Podoliniec, Koszyce pod Hatvan w pobliże Pesztu. Na miejsce dotarto 8 listopada 1471 roku.
Król Maciej Korwin za wszelką cenę chciał uniknąć konfliktu zbrojnego. Strona polska odstąpiła od zdobycia Pesztu, ale udała się do Nitry. Została tam wpuszczona przez skonfliktowanego z królem Maciejem Korwinem biskupa ostrzyhomskiego Jana. Wkrótce okazało się, że Maciej Korwin planuje zaatakować Nitrę. Wobec tej groźby strona polska wycofała się w kierunku Krakowa. Na miejscu pozostał jednak Paweł Jasieński, który stoczył z królem Maciejem Korwinem Kilka potyczek, a w ich konsekwencji zawarto porozumienie, dzięki któremu Jasieński mógł dokonać swobodnego odwrotu.
Mimo poniesionej porażki, Jagiellonowie nie zamierzali składać broni. 21 lutego 1474 roku w Spiskiej Starej Wsi co prawda zawarli pokój z Maciejem Korwinem, ale planowali wznowienie działań wojennych na jesień tego samego roku.
Właśnie jesienią 1474 roku armia jagiellońska, którą w zastępstwie króla Kazimierza IV Jagiellończyka dowodził Jan Rytwiański, liczyła około 35-40 tysięcy żołnierzy. 26 września 1471 roku przekroczono rzekę Liswartę, zniszczono Olesno i zdobyto Kluczbork oraz Byczynę. Pod Krapkowicami przemieszczono się na drugi brzeg Odry.
Dotarto do Opola, ale nie chciano go zdobywać. Stamtąd powoli maszerowano w kierunku Wrocławia. Marsz był powolny, ponieważ oczekiwano wsparcia ze strony wojsk czeskich i Władysława Jagiellończyka. 10 października 1474 roku przeprawiono się przez Nysę Kłodzką. Miało to miejsce pod Skorgoszczą. Następnie skierowano się do miasta Brzeg. Wojska polskie zwyciężyły starcie pod Swanowicami. W tej potyczce śmierć poniosło kilkudziesięciu Węgrów, a 50. wzięto do niewoli.
W końcu, 23 października 1474 roku wojska polskie połączyły się z siłami Władysława Jagiellończyka. Pięć dni później dotarto pod Wrocław, ale armia nie była przygotowana, aby sforsować potężne mury Wrocławia. Ponadto wśród armii jagiellońskiej szerzyły się choroby i brakowało jedzenia.
W pierwszych dniach listopada 1474 roku podjęto rozmowy, które zaowocowały spotkaniem króla Macieja Korwina z królami Polski i Czech, czyli ojcem i synem (Kazimierzem IV Jagiellończykiem i Władysławem Jagiellończykiem). Spotkanie to odbyło się w dniach 15-16 listopada 1474 roku pod Wielkim Muchodorem. Efektem tych rozmów był zawarty 8 grudnia 1474 roku rozejm wrocławski, który miał obowiązywać przez 3 lata (tj. do 1477 roku).
Ostatecznie spór króla Macieja z Jagiellonami, został zakończony w 1478 roku. Wówczas zawarto pokój w Ołomuńcu. Na jego mocy zarówno król Maciej Korwin, jak i król Władysław Jagiellończyk mogli używać tytułu króla Czech. Dodatkowo Maciej Korwin zachował prawo do posiadania Moraw, Śląska oraz Łużyc, a Czesi mogli wykupić od Węgrów te tereny, ale dopiero po śmierci króla Macieja Korwina.
Król Maciej Korwin chce zostać cesarzem!
W tym celu w 1477 roku zajął część austrii i oblegał Wiedeń. Mediatorem w tej sprawie był papież Sykstus IV. Dzięki tej mediacji król Maciej Korwin wycofał się z Austrii, jednak nie na długo. Już w 1480 roku chciał zostać cesarzem i w tym celu wznowił działania wojenne z cesarzem Fryderykiem III Habsburgiem. Aby ułatwić sobie starania o koronę cesarską, Maciej Korwin zawierał liczne sojusze.
Jednym z nich było małżeństwo z córką władcy Neapolu – Ferdynanda I Ferrante – Beatrycze Aragońską. Małżeństwo zostało zawarte w 1476 roku. Już po śmierci swojej pierwszej żony – Katarzyny Podiebradówny. Maciej Korwin wszedł nawet w kontakt z wielkim księciem moskiewskim – Iwanem III Srogim, który od 1495 roku był teściem wielkiego księcia litewskiego i przyszłego króla Polski – Aleksandra Jagiellończyka.
W 1485 roku udało się Maciejowi Korwinowi zdobyć Wiedeń i podporządkować dużą część Austrii Węgrom. Nie zdobył jednak korony cesarskiej. Zmarł nagle – 6 kwietnia 1490 roku. Nie doczekał się również, mimo dwóch małżeństw (z Katarzyną Podiebradówną i Beatrycze Aragońską) syna z legalnego związku. Jedyny jego syn pochodził z nieprawego łoża, a jego matką była wiedeńska mieszczka – Barbara Edelpöck.
Syn miał na imię Jan i miał zostać mężem rodzonej siostry księcia Mediolanu Giana Galeazzo Sforzy – Bianci Marii Sforzy. Małżeństwo to nie doszło do skutku, ponieważ nie wyraziła na nie zgody macocha Jana – Beatrycze Aragońska, a Bianca Maria Sforza ostatecznie poślubiła cesarza Maksymiliana I Habsburga – wdowca po Marii Burgundzkiej, który był synem Fryderyka III Habsburga. Król Maciej Korwin został pochowany w katedrze w Szekesfehervar.
Śmierć Macieja Korwina otworzyła Władysławowi Jagiellończykowi drogę do tronu węgierskiego. Zanim na nim zasiadł, stoczył wojnę z własnym bratem Janem Olbrachtem. Jednak to pierworodny syn Kazimierza IV Jagiellończyka zasiadł na węgierskim tronie. Aby jednak zostać królem Madziarów musiał poślubić wdowę po Macieju Korwinie – Beatrycze Aragońską.
Bibliografia:
- Sroka Stanisław A., Historia Węgier do 1526 roku w zarysie, Bydgoszcz 2000.
