Tego dnia 1812 roku urodził się Charles Dickens, angielski powieściopisarz
Charles Dickens to jeden z najpopularniejszych powieściopisarzy w dziejach. Jest autorem m.in. Opowieści wigilijnej czy Davida Copperfielda. Jego twórczość była zainspirowana przez doświadczenia, jakie sam przeżywał i których był świadkiem w XIX-wiecznym Londynie pełnym kontrastów epoki wiktoriańskiej.
W skrócie:
- Charles Dickens to angielski pisarz epoki wiktoriańskiej i pierwszy kronikarz literacki metropolii w okresie rewolucji przemysłowej. Był najpopularniejszym pisarzem angielskim aż do I wojny światowej.
- Sławę przyniosła mu jego pierwsza powieść, The Pickwick Papers (Klub Pickwicka), która ukazywała się we fragmentach co miesiąc od 1836 roku.
- Jego najsłynniejsze powieści to David Copperfield (1849-1850, częściowo autobiograficzna), Wielkie nadzieje (1860-1861), Oliver Twist, Nicholas Nickleby i Opowieść wigilijna (1843).
- Jego Opowieść o dwóch miastach jest siódmą najlepiej sprzedającą się książką na świecie z 200 milionami egzemplarzy.
Młode lata Charles’a Dickensa
Charles Dickens urodził się jako drugie z ośmiorga dzieci Johna Dickensa i Elizabeth Barrow. W wieku 10 lat, w 1822 roku, rodzina przeniosła się z Rochester w hrabstwie Kent do Camden Town w Londynie, aby zamieszkać bliżej miejsca pracy ojca.
Dickens odbył podróż dyliżansem sam. Nie było innych pasażerów, miał ze sobą tylko kanapki, książkę i trochę ubrań. Ta melancholijna podróż w deszczowy letni dzień stała się inspiracją. Opisał ją później w swoim zbiorze The Uncommercial Traveler:
Padało mocno i nigdy nie zapomnę tego zapachu mokrej słomy.
W tym czasie Camden Town znajdowało się w północno-zachodniej części rozległej i hałaśliwej metropolii. Okolica i miasto inspirowały Dickensa: zatłoczone ulice z wozami i powozami, z jeźdźcami i ulicznymi sprzedawcami, stragany z jedzeniem i kawą między stertami śmieci a placami budowy, bose i odziane w łachmany dzieci.
W ciągu swojego życia Dickens chodził wszędzie: do przytułków i kamienic, do ciemnych pubów, palarni opium i mglistych zaułków, do slumsów i kostnic, do więzień.
Ich nowy dom przy Bayham Street był zatłoczony innymi lokatorami i ciasny. Było to związane z trudnościami finansowymi jego ojca. W 1824 roku jego ojciec i rodzina zostali osadzeni w cieszącym się złą sławą więzieniu Marshalsea za długi.
Charles Dickens i Londyn
12-letni Charles porzucił szkołę i poszedł do pracy w fabryce butów Warrena. W fabryce pasty do butów, w zrujnowanym magazynie przy Hungerford Stairs nad brzegiem cuchnącej rzeki, pracował dziesięć godzin dziennie i uczył się o warunkach pracy. Okoliczności te stały się ważnym tematem w jego twórczości.
Mając 15 lat rozpoczął pracę w kancelarii adwokackiej i nauczył się stenografii. W 1835 roku został reporterem w redakcji „Morning Chronicle”, a jego pierwsza praca literacka wyłoniła się z dziennikarstwa. Te opisy Londynu i przyrody zostały później zebrane w Sketches by Boz (1836).
Podobnie jak bohaterowie jego powieści, np. David Copperfield, Dickens był imigrantem. Aby być prawdziwym londyńczykiem, trzeba było urodzić się w zasięgu dźwięku dzwonów kościelnych kościoła St. Mary-le-Bow.
Londyn, miejsce skrajnego bogactwa i poniżającej nędzy, był jego muzą, z którą łączyła go miłość i nienawiść. Był to też okres, w którym populacja tego miasta szybko rosła. W chwili przybycia Dickensa miasto liczyło 1,5 miliona mieszkańców. W chwili jego śmierci w 1870 roku było ich już 3,5 miliona.
Charles Dickens – twórczość
W 1842 roku udał się do Stanów Zjednoczonych, gdzie opowiadał się za zniesieniem niewolnictwa. Przyjechał tam pełen entuzjazmu, ale wrócił rozczarowany. Swoje przeżycia spisał w „American Notes” z 1842 roku.
W 1843 roku ukazała się jego pierwsza i najsłynniejsza opowieść bożonarodzeniowa: Opowieść wigilijna. Pisana prozą historia do dziś jest wystawiana i filmowana w różnych adaptacjach.
Opowieść wigilijna. Strona tytułowa pierwszego wydania z 1843
W kolejnych latach pojawiły się inne poruszające opowieści bożonarodzeniowe, takie jak:
- Dzwonki,
- Świerszcz na palenisku,
- Bitwa o życie
- i Nawiedzony człowiek.
W 1844 roku odwiedził Włochy (Obrazki z Włoch, 1846), w 1846 roku Szwajcarię, gdzie urodził się Dombey and son (1848). W 1850 roku Dickens założył swój tygodnik „Household Words” i zamieszkał przy Wellington Street 16.
Wiele z jego prac ukazywało się w odcinkach w tym czasopiśmie, które redagował, oraz w jego następcy, „All the Year Round”. Założenie tego ostatniego magazynu zbiegło się w czasie z przeprowadzką na Wellington Street 26, które stoi do dziś.
Od 1853 do 1870 roku Dickens regularnie i z powodzeniem występował jako lektor. W tym celu radykalnie zredagował swoje teksty. Oprócz pisania, Dickens zajmował się działalnością charytatywną, prowadził kampanie na rzecz zdrowia publicznego, mieszkalnictwa i edukacji, często podróżował i spacerował.
Jego bezsenność i przyjaźń z niektórymi policjantami sprawiły, że zetknął się z przestępcami, nocnymi markami, tragarzami, prostytutkami, pracownikami nocnymi i bezdomnymi.
Małżeństwo Dickensa z Catherine Hogarth, które uważał za mało inspirujące, zakończyło się po 22 latach, częściowo pod wpływem jego romansu z młodszą aktorką Ellen Ternan. Małżeństwo z C. Hogarth zaowocowało jednak aż 10 dziećmi. Jego córka Kate była malarką, a najstarsza wnuczka, Mary Angela Dickens, została powieściopisarką.
Ostatnie lata życia
Od 1860 roku Charles Dickens zmagał się z problemami zdrowotnymi. Wykłady, które wygłaszał, wyczerpywały go i zbierały swoje żniwo. Jego ostatnią ukończoną powieścią był Nasz wspólny przyjaciel (1865).
Dickens zmarł w 1870 roku w wieku 58 lat, podczas pracy nad Tajemnicą Edwina Drooda. Ilustrator Luke Fildes, którego Dickens zatrudnił do zilustrowania tej książki, wykonał Puste krzesło, wydruk studium Dickensa, zaraz po jego śmierci.
Druk ten został opublikowany w czasopiśmie „The Graphic” i odniósł światowy sukces. Został pochowany w Poets’ Corner w Opactwie Westminsterskim w Londynie, za wstawiennictwem królowej Wiktorii.
Nie tego jednak chciał Dickens. On sam wolał rodzinny grobowiec w Highgate, gdzie 10 lat później został pochowany współczesny mu Karol Marks. W latach 1871-1874 jego przyjaciel, John Forster, napisał pierwszą z serii jego biografii.
