Kino III Rzeszy w okresie wojny światowej

Ostatnim wielkim filmem zaangażowanym politycznie była wielka, nakręcona w kolorze epopeja Kolberg w reżyserii niezawodnego piewcy nazizmu Veita Harlana. W trakcie postępującego upadku III Rzeszy udało mu się zgromadzić cztery tysiące statystów, sześć tysięcy koni i uszyto dziesięć tysięcy mundurów[5]. Obraz opowiadał o oblężeniu pruskiego Kołobrzegu w 1807 roku przez wojska francuskie. Był to jasny symbol walki do ostatniego tchu bez względu na koszty. Film ten nigdy nie odniósł sukcesu komercyjnego, ale stał się najdroższą produkcją filmową III Rzeszy, kosztującą w przeliczeniu na dzisiejsze pieniądze około pół miliarda dolarów[6]. Z tym filmem wiąże się wiele anegdot i niesamowitych historii, a najlepiej o nim świadczą słowa samego reżysera: Praca przy “Kolbergu” to było prawdziwe szaleństwo. Hitler i Goebbels byli tym filmem po prostu opętani.

Wraz ze zbliżającym się końcem wojny zmniejszyła się baza dystrybucyjna niemieckiej kinematografii. Musiano przenieść część produkcji w miejsca nieobjęte bombardowaniami np. do Pragi. Mimo kłopotów produkcja dalej szła pełna parą, o czym może świadczyć fakt, że w ostatnim roku wojny zaplanowano aż 72 nowe filmy, z których jednak przed końcem wojny ukończono zaledwie dwadzieścia, a wyświetlono sześć[7].

Wojna pochłonęła wielu sławnych i utalentowanych aktorów i twórców. Wielu sprzeciwiało się polityce III Rzeszy. O Janningsie Goebbels w swoim pamiętniku zapisał: Jannings okazał się małym oszczercą politycznym[8]. Mimo wszystko, aktorzy oraz najważniejsze osoby odpowiedzialne za tworzenie filmów na tle społeczeństwa miały się całkiem dobrze. Zarabiali krocie i mogli korzystać ze specjalnych ulg podatkowych.

W latach 1933 – 1945 III Rzesza wyprodukowała przeszło 1000 produkcji fabularnych. Należałoby do tego doliczyć ogromną liczbę Wochenschau czyli kronik oraz filmów krótkometrażowych i innych. Przeważająca część filmów wykonana byłe w technice czarno-białej, a zaledwie dziewięć doczekało się premiery w kolorze techniką Agfacolor. Co ciekawe, przeważały komedie i melodramaty, daleko pozostawiając w tyle dzieła zaangażowane politycznie. Goebbelsowi chodziło bowiem o to, aby kontrolować nieświadomego widza, a przy okazji dostarczać mu emocji i przeżyć[9]. Kiedy pod koniec 1944 roku zaczęto zamykać szkoły, kinoteatry wciąż działały i miały działać aż do samego końca wojny.

9 maja 1945 roku tysiącletnia III rzesza formalnie przestała istnieć. Nie pomogły jej ani filmy ani kroniki, mimo wciąż słyszalnych haseł, jak to rodem z Kolberga: Z popiołów i ruin podnosi się jak feniks – nowy naród i nowa Rzesza. Kino jednak bardzo przysłużyło się III Rzeszy. Przynosiło wielkie zyski, podnosiło na duchu naród oraz dostarczało tak potrzebnej w czasach wojennej zawieruchy rozrywki.

Kiedyś jeszcze złożycie nasze kości do trumien z marmuru.

Hermann Goering.

Patryk Tomala

http://empiresilesia.c0.pl/

Bibliografia:

Drewniak B., Teatr i film Trzeciej Rzeszy, Gdańsk 2011.

Płażewski J., Historia Filmu, Warszawa 2010.

Gruneberg K., Hitler – jugend, Toruń 1998.

Toeplitz J., Historia sztuki filmowej,

http://wyborcza.pl/alehistoria/1,129849,13093270,Kolberg___ostatni_film_III_Rzeszy.html

http://www.konflikty.pl/recenzje/filmy-i-gry/zycie-toczy-sie-dalej-historia-ostatniego-filmu-propagandowego-iii-rzeszy/

Przypisy: