Zaprezentowano naukową rekonstrukcję wizerunków Jagiellonów. Zobacz, jak przedstawiono Jadwigę Andegaweńską Władysława Jagiełłę, Zygmunta i Starego, Bonę Sforzę, Władysława III Warneńczyka i Aleksandra Jagiellończyka
Przez wieki spoglądaliśmy na Jagiellonów oczami artystów, których wizje częściej odzwierciedlały wyobraźnię niż historyczną prawdę. Rekonstrukcja naukowa wizerunków Jagiełły i Jadwigi Andegaweńskiej, a także kolejnych władców dynastii, odsłania ich prawdziwe oblicza – z dbałością o każdy detal, zgodnie z najnowszymi badaniami. Nowy Poczet Jagiellonów, przygotowany we współpracy z National Geographic, to projekt, który łączy historię z nowoczesną technologią, przywracając dawnym monarchom ich rzeczywisty wygląd.
Nowy Poczet Jagiellonów – nauka, historia i technologia w jednym projekcie
20 marca 2025 roku w warszawskim Art Box Experience odbyła się konferencja prasowa National Geographic Polska, która była zarazem premierą kwietniowego wydania magazynu. Wydarzenie poprowadził Łukasz Załuski, redaktor naczelny National Geographic Polska.
Podczas spotkania zaprezentowano naukową rekonstrukcję wizerunków władców i władczyń z rodu Jagiellonów – innowacyjny projekt, który łączy historię, naukę i nowoczesne technologie. Jego głównym celem jest wierne odtworzenie wyglądu jednej z najważniejszych dynastii w dziejach Polski i Europy Środkowo-Wschodniej, w oparciu o najnowsze badania historyczne.
Dlaczego właśnie Jagiellonowie?
Dynastia Jagiellonów przez niemal dwa wieki odgrywała kluczową rolę w historii Polski, Litwy, Czech i Węgier. Był to okres politycznego rozkwitu oraz złotego wieku kultury. Choć portrety Jagiellonów, które znamy z dzieł sztuki, są powszechnie rozpoznawalne, wiele z nich to jedynie artystyczne wyobrażenia, często odbiegające od historycznej rzeczywistości.
Celem Nowego Pocztu Jagiellonów jest stworzenie portretów zgodnych z źródłami historycznymi i odtworzenie prawdziwego wyglądu władców tej dynastii. Każdy z zaprezentowanych portretów powstał w oparciu o szczegółowe analizy:
- dostępnych źródeł historycznych,
- opisów współczesnych władcom,
- artefaktów archeologicznych.
Nad zgodnością historyczną projektu czuwała dr hab. Bożena Czwojdrak, prof. Uniwersytetu Śląskiego – wybitna badaczka epoki Jagiellonów. W pracach nad rekonstrukcją uczestniczyli także:
- Marcin Bondarowicz – znany rysownik, ilustrator i grafik,
- Mateusz Doroszko – dyrektor techniczny w AI REV, specjalista w zakresie nowoczesnych technologii,
- Iwona El Tanbouli-Jabłońska – dyrektorka artystyczna National Geographic Polska.
Nowy Poczet Jagiellonów jako projekt edukacyjny
Konferencja zapoczątkowała szeroko zakrojony projekt edukacyjny, który będzie realizowany na łamach National Geographic Polska oraz w serwisie national-geographic.pl. Regularnie publikowane będą kolejne wizerunki władców, artykuły popularnonaukowe oraz materiały edukacyjne, które mają przybliżyć czytelnikom epokę Jagiellonów i jej znaczenie dla historii Polski oraz Europy. Eksperci zaangażowani w projekt:
- Dr hab. Bożena Czwojdrak, prof. Uniwersytetu Śląskiego – wybitna mediewistka, laureatka Nagrody im. S. Herbsta (1999) oraz konkursu im. A. Heymowskiego (2004). Współredaktorka czasopisma Średniowiecze Polskie i Powszechne. Specjalizuje się w genealogii szlacheckiej i badaniach nad dworami monarchów w Polsce późnego średniowiecza. Jest członkinią Komisji Historycznej PAN, Towarzystwa Naukowego Societas Vistulana oraz wiceprezesem Polskiego Towarzystwa Heraldycznego.
- Łukasz Załuski – Redaktor naczelny National Geographic Polska i National-Geographic.pl. Pasjonat historii, ze szczególnym zamiłowaniem do epoki Jagiellonów. Uważny obserwator nowoczesnych technologii i ich roli w popularyzacji nauki.
- Marcin Bondarowicz – rysownik i ilustrator, laureat licznych międzynarodowych konkursów na rysunek i ilustrację prasową. Współpracuje z polskimi i zagranicznymi redakcjami oraz wydawnictwami.
- Mateusz Doroszko – Dyrektor techniczny w AI REV, programista od 9. roku życia. Twórca innowacyjnych rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji.
Epoka Jagiellonów – czas potęgi i kultury
Lata 1386–1572 to okres nazywany złotym wiekiem Rzeczypospolitej. Przez 186 lat władcy dynastii Jagiellonów rządzili nie tylko Polską, ale również Czechami i Węgrami, kształtując politykę Środkowo-wschodniej Europy. Dzięki strategicznym małżeństwom, dyplomacji i rozważnej polityce dynastycznej stworzyli jeden z najpotężniejszych sojuszy swoich czasów.
Ich historia do dziś budzi ogromne zainteresowanie, czemu sprzyjają produkcje filmowe i seriale, takie jak Królowa Bona czy Korona Królów. Warto podkreślić, że Zygmunt August, ostatni z rodu Jagiellonów, był nie tylko wybitnym mecenasem sztuki, ale także władcą, który uczynił Wilno jednym z najważniejszych ośrodków renesansowej myśli w Europie. Jadwiga Andegaweńska natomiast pozostaje jedynym królem Polski, który został kanonizowany.
Odtworzenie prawdziwych wizerunków
Wizerunki Jagiellonów znane szerokiej publiczności często opierają się na XIX-wiecznym dziele Jana Matejki – Poczcie królów i książąt polskich. Choć obrazy te są ikoniczne, ich autentyczność jest kwestionowana, ponieważ Matejko wzorował się na wyglądzie współczesnych mu ludzi.
Nowy Poczet Jagiellonów to projekt, który pozwala spojrzeć na dynastię z nowej, naukowo zweryfikowanej perspektywy. Efekty prac ekspertów można zobaczyć w kwietniowym numerze National Geographic Polska (4/2025) oraz w serwisie National Geographic.
Źródło: National Geographic
