Nowe badania pokazują, że starożytni Rzymianie pili pikantne wino
Dzięki badaniom interdyscyplinarnym badaczom udało się ustalić, że Rzymianie pili pikantne wino. Postanowili także poszukać odpowiedzi na pytanie, czy rzymskie wino białe czy czerwone.
Nie od dziś wiadomo, że Rzymianie lubowali się w winie. Jednak mimo wielu badań, wciąż pozostaje wiele pytań bez odpowiedzi. Wiemy na pewno, że nie był to zwykły napój dla starożytnych Rzymian. Czcili oni przecież nawet boga wina – Bachusa.
Jak słusznie zauważyli autorzy najnowszego badania na temat produkcji wina w glinianych naczyniach, starożytne rzymskie teksty i badania archeologiczne dostarczają cennych informacji na temat uprawy winorośli oraz produkcji, handlu i konsumpcji wina, ale niewiele wiadomo o zmysłowej naturze tego cennego towaru.
Badacze porównali rzymskie dollia (gliniane dzbany używane do produkcji, fermentacji i przechowywania wina) ze współczesnymi gruzińskimi kwewriami i związanymi z nimi technikami produkcji wina.
Porównując te naczynia, które przez długi czas były pomijane w badaniach, z podobnymi pojemnikami używanymi we współczesnym winiarstwie, naukowcy byli w stanie zrekonstruować starożytne smaki i procesy, dzięki którym one powstały.
Jak stwierdzono w badaniu, zmieniają wiele z naszego obecnego rozumienia rzymskiego winiarstwa.
Dollia były porowatymi pojemnikami w kształcie jajka, które były częściowo zakopywane pod ziemią i uszczelnione podczas procesu produkcji wina. Wszystkie te czynniki przyczyniły się do palety smakowej gotowego produktu.
W wyniku tego procesu – i dodatku naturalnych drożdży – wino nabrałoby lekko pikantnego smaku i wydzielałoby aromat chleba tostowego, jabłek, prażonych orzechów włoskich i curry, jak stwierdzili naukowcy.
Białe czy czerwone?
Badanie miało również na celu znalezienie odpowiedzi na pytanie, czy rzymskie wino było czerwone czy białe. Ten temat od dawna interesuje badaczy i jest często dyskutowany. Naukowcy odkryli, że wbrew powszechnemu przekonaniu, wydaje się mało prawdopodobne, aby większość winifikacji w starożytności była „biała” w sensie jej współczesnego znaczenia.
Zamiast tego winogrona zostały dodane do mieszanki niezależnie od koloru, a skórki pozostawiono, a nie odfiltrowano za pomocą sitek, jak przekazali naukowcy. To w dużej mierze wyjaśnia szeroką gamę kolorów starożytnych win, co potwierdzają starożytne źródła.
Kolory te obejmowały biały, czerwono-żółty, krwistoczerwony i czarny. Naukowcy doszli do wniosku, że dzięki precyzyjnie zaprojektowanym doliiom starożytni Rzymianie byli w stanie fermentować wina o różnych smakach. Oczywiste jest również, że dolia nie była zwykłą klasą ceramiki, ale wysoce wyspecjalizowanymi naczyniami, których wielkość, kształt, materialność i zakopane otoczenie w decydujący sposób przyczyniły się do charakteru i jakości starożytnych win.
Potrzebne są jednak dalsze badania. (…) pokazaliśmy, w jaki sposób badania nad współczesnymi i tradycyjnymi winami z glinianych naczyń, oparte na współczesnej wiedzy enologicznej, mogą zasadniczo wzbogacić naszą wiedzę o rzymskim winiarstwie. Takie interdyscyplinarne badania są jednak dopiero w powijakach i wiele pozostaje jeszcze do zrobienia, aby w pełni zrozumieć produkcję i charakter rzymskiego wina.
Źródło: Dimitri Van Limbergen, Paulina Komar, Making wine in earthenware vessels: a comparative approach to Roman vinification, Antiquity [dostęp: 24.01.2024].
Fot. Francesco Pizzimenti, courtesy of Soprintendenza Archeologia, Belle Arti e Paesaggio per le province di L’Aquila e Teramo
