W dniu 22 listopada w Gmachu Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Krakowie przy ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 27 o godz. 17:00 rozpoczęła się uroczysta premiera VII tomu „Dziejów Polski”, który poprowadziła znana prezenterka telewizyjna Anna Popek.
Pierwszym punktem wydarzenia był trwający około 30 minut recital poetycki Jana Pietrzaka, podczas którego ów legendarny piosenkarz, satyryk i publicysta zaśpiewał szereg swoich najsłynniejszych piosenek z okresu PRL, m.in. „Żeby Polska była Polską” oraz „Nielegalne kwiaty, zakazany krzyż”.
Następnie miał miejsce wykład prof. Wojciecha Roszkowskiego „Jak uczynić Polskę wielką”, podczas którego znany naukowiec przedstawił swoją diagnozę obecnego stanu naszej ojczyzny i możliwości poprawy jej bytu w następnych latach. Po nim głos zabrał Rafał Ziemkiewicz, który w swoim wystąpieniu „Sarmacja dzisiaj” przedstawił swoje poglądy na to wywołujące do dziś szereg emocji zjawisko w naszej historii.
Zwrócił uwagę na fakt, że samo określenie „sarmatyzm” zostało stworzone przez wrogów tego właśnie typu mentalności XVII-XVIII wiecznej polskiej szlachty, którzy starali się zwalczać jej sposób postrzegania siebie i otaczającego ją świata, a nie przez nią samą. Publicysta wyliczył „jasne” i „ciemne” strony polskiego sarmatyzmu, a następnie przedstawił jego wpływ kulturę i życie polityczne oraz społeczne polskiego narodu w wiekach XIX i XX.
Kolejnym punktem wydarzenia była recytacja polskiej poezji patriotycznej wieków XIX i XX, wykonana w niezwykle poruszający sposób przez aktorkę Halinę Łabonarską. Po niej głos zabrał sam profesor Andrzej Nowak, który streścił zasadnicze tezy swojej nowej książki. Przede wszystkim wyjaśnił znaczenie jej podtytułu, który brzmi „Upadanie i powstawanie”.
Autor tłumaczył, że opisywany przez niego w książce okres historii Polski (lata 1673-1763) rzeczywiście był okresem jej upadku, jak się powszechnie przyjmuje, ale zarazem był to także okres jej „powstawania” (działalności księdza Stanisława Konarskiego, przede wszystkim utworzenie przez niego nowoczesnej uczelni o nazwie Collegium Nobillium, oraz dokonana na jego wzór reforma szkolnictwa najpierw pijarskiego, a następnie jezuickiego).
Najbardziej nowatorską tezą autora w jego wystąpieniu było uznanie konfederacji dzikowskiej z 1734 roku, która została utworzona w obronie legalnie wybranego w 1733 roku króla, Stanisława Leszczyńskiego w proteście przeciwko narzuconemu przez Rosję i Austrię na władcę Polski elektorowi saskiemu, Fryderykowi Augustowi (Augustowi III) za pierwsze polskie powstanie narodowe. Po zakończeniu swojego wystąpienia, profesor Nowak i inny autorzy rozdawali swoje autografy do książek swojego autorstwa wszystkim chętnym.
Warto na koniec wspomnieć, że w całym wydarzeniu wzięli także udział: dr Justyna Chłap-Nowakowa, Barbara Nowak, Jolanta Sosnowska, Adam Bujak, prof. Bogusław Dopart, ks. prof. Janusz Królikowski oraz dr Adam Sosnowski.
Konrad Ruzik
Fot. Michał Klag/Biały Kruk
