Ich losy były naznaczone dramatem i chorobą, a mimo to zapisały się w historii jako kobiety niezwykłej odwagi. Żony Zygmunta III Wazy – jedna zmarła po cesarskim cięciu, druga po procesji Bożego Ciała – pokazują, jak kruche było życie nawet na królewskim dworze. Miłość, polityka i tragedia splotły się w opowieść, która do dziś porusza wyobraźnię.
Dziś cesarskie cięcie to jeden z zabiegów chirurgicznych, po przeprowadzeniu którego kobieta może wydać na świat potomstwo. Musi on być jednak wykonany w sterylnych warunkach, dzięki temu uniknie się zakażenia. Jednak kiedyś nie dbano o higienę w taki sposób jak dziś. Wiedza na temat przenoszenia zarazków była znacznie mniejsza.
Jednak już pod koniec XVI wieku wykonano zabieg cesarskiego cięcia. Pacjentką była polska królowa Anna Habsburżanka – pierwsza żona Zygmunta III Wazy. Druga żona tego samego króla – Konstancja Habsburżanka umarła, bo poszła na procesję Bożego Ciała i dostała udaru mózgu
Anna Habsburżanka – królowa Polski
Anna Jagiellonka, żona Stefana Batorego wysłała poselstwo do Grazu w 1585 roku. Karol Styryjski ostrożnie podchodził do propozycji wysuniętej przez kuzynkę matki, ponieważ Szwecja była krajem protestanckim, jednak dzięki staraniom matki Zygmunta III Wazy – Katarzyny Jagiellonki, był on wychowywany w wierze katolickiej. Karol Styryjski wątpił także, że Zygmunt III Waza zostanie kiedyś królem Polski.
W dodatku Karol uważał, że jego córka jest za młoda, by wychodzić za mąż. W dodatku w 1583 roku zmarła Katarzyna Jagiellonka, a Jan III Waza (ojciec Zygmunta III Wazy) ożenił się ponownie. Tym razem jego wybranką została protestantka – Gunilla Bielke. W Austrii obawiano się, że na męża dla Anny Austriaczki szykowany jest przyrodni brat Zygmunta III Wazy – Jan, zrodzony z małżeństwa Jana III Wazy z Gunillą Bielke. W związku ciotka Zygmunta III Wazy – Anna Jagiellonka wysłała do Grazu żydowskiego kupca, który zapewnił Karola Styryjskiego, że to właśnie Zygmunt III Waza zamierza poślubić jego córkę.
W 1587 roku Zygmunt III Waza został królem Polski po zmarłym rok wcześniej Stefanie Batorym. W 1590 roku dwór austriacki poważnie zainteresował się kandydaturą Zygmunta III Wazy na męża dla Anny Austriaczki. Do Krakowa przysłano portret Anny Austriaczki, który królowi miał się bardzo spodobać. Przeciwnikami mariażu Zygmunta III Wazy z Anną Austriaczką byli m. in. Jan Zamoyski oraz Stanisław Żółkiewski, ale król Zygmunt III Waza w 1591 roku postanowił ostatecznie poślubić Annę!
3 kwietnia 1592 roku odbył się w Wiedniu ślub per procura, a 31 maja 1592 w Krakowie odbył się właściwy ślub Anny Austriaczki z Zygmuntem III Wazą i jej koronacja na królową Polski. Warto w tym miejscu wspomnieć, że w powitaniu Anny w Polsce nie wzięli udziału Jan Zamoyski i Stanisław Żółkiewski. Jan Zamoyski tłumaczył swą nieobecność swoją dezaprobatą dla królewskiego małżeństwa z Habsburżanką, jak i do sojuszu z tą dynastią. Zdaniem Zamoyskiego sojusz z Habsburgami niósł ze sobą wiele niebezpieczeństw dla Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
Królowa Anna Habsburżanka została jednak bardzo ciepło przyjęta na krakowskim dworze, a polscy poddani ją polubili. Jednak królowa niezbyt długo miała cieszyć się tym tytułem.
W 1595 roku urodziła syna Władysława, który później został królem Polski i wielkim księciem litewskim. Najgorsze było jednak przed Anną. W 1598 roku, podczas porodu królewicza Krzysztofa nastąpiły pewne komplikacje, które wymagały użycia nowatorskiej, jak na tamte czasy metody. Mianowicie cesarskiego cięcia. Niestety, zabieg został wykonany w niesterylnych warunkach, a królowa Anna, jak i jej syn Krzysztof, zmarli.
Zabójcza procesja Bożego Ciała
Po śmierci Anny Austriaczki, Zygmunt III Waza ożenił się ze swoją szwagierką – Konstancją Habsburżanką. Tym samym z ciotki, stała się ona macochą dla 10-letniego królewicza Władysława, którym się opiekowała.
Takie rozwiązanie nie spotkało się z aprobatą krakowskiego dworu, w tym duchowieństwa. Przeciwnikiem tego małżeństwa był ksiądz Piotr Skarga. Jednak Konstancja Habsburżanka została królową Polski. Urodziła kilkoro dzieci, w tym przyszłego króla Polski Jana Kazimierza Wazę.
Śmierć przyszła na królową niespodziewanie. Zmarła, bo w upalny dzień poszła na procesję Bożego Ciała. Dostała udaru mózgu. Bóg nie uchronił polskiej monarchini od nagłej, a niespodziewanej śmierci.
Zmarła w 1631 roku, a wtedy Zygmunt III Waza już również nie domagał. W związku z tym czekano z jej pogrzebem na śmierć Zygmunta III Wazy, która nastąpiła 30 kwietnia 1632 roku.
Bibliografia:
- Rudzki E., Polskie królowe. Żony królów elekcyjnych, Warszawa 1990.
