Tego dnia 1993 roku zginął Pablo Escobar, baron narkotykowy
Pablo Escobar Gaviria, czyli kolumbijski baron narkotykowy, polityk, założyciel i główny lider kartelu narkotykowego w Medellín (drugiego co do wielkości miasta w Kolumbii).
Powstanie kartelu w Kolumbii
Należy podkreślić, że już we wcześniejszych latach na terenie USA cyklicznie osiedlały się większe grupy kubańskich imigrantów. Przybysze tworzyli enklawy jak Little Hawana w Miami, co wykorzystali przestępcy i zaczęli tworzyć swoje organizacje.
W początkach lat 60. XX wieku zaczęli produkować kokainę w Chile, a po jakimś czasie nawiązali współpracę z kolumbijskimi przemytnikami z Medellín. Potem handlarze narkotyków przenieśli biznes do Kolumbii.
Od samego początku kartel z Medellín, który tworzyli bracia Ochoa Vásquez, Pablo Emilio Escobar Gaviria, Carlos Lehder Rivas oraz José Gonzalo Rodríguez Gacha, opierał się przede wszystkim na handlu kokainą. Natomiast głównym założeniem stworzenia tego procederu było zbicie fortuny na handlu narkotykami.
Jak zapadł wyrok na Escobara?
Pod koniec 1984 roku Escobar praktycznie rządził całym aparatem państwowym w Kolumbii. Przekupił miejscowe sądy, administrację, policję, władze miejskie. Był bezkarny. Robił, co chciał i kiedy chciał.
Jego działalność przemytnicza coraz bardziej przeszkadzała w USA, gdzie trafiało jeszcze więcej narkotyków. W 1985 roku Escobar zaproponował władzom kolumbijskim, że sam odda się w ich ręce, jeśli nie zostanie wydany Stanom Zjednoczonym, które już wtedy naciskały na wydanie bossa narkotykowego. W Kolumbii wydano nakaz aresztowania Escobara,któremu ponownie udało się zastraszyć i przekupić odpowiednich ludzi.
Escobar chciał doprowadzić do zerwania umowy ekstradycyjnej z USA. W efekcie jego działań kolumbijskie władze odmówiły wydania przestępcy, po czym ten nagle zniknął. Organy sądownicze były wielokrotnie zastraszane przez jego współpracowników.
Stany Zjednoczone nie zamierzały się poddać i były zdeterminowane, aby zakończyć napływ narkotyków z Kolumbii do państwa. W kwietniu 1986 roku prezydent podpisał Narodowe zarządzenie w sprawie bezpieczeństwa (nr 221), w którym handel narkotykami uznano za zagrożenie bezpieczeństwa narodowego.
Escobar nie zamierzał się poddać. Jego działania doprowadziły do śmierci wielu niewinnych osób. Do końca 1987 roku ciągle przybywało zabitych. Nowy ambasador USA Charles Gillespie ostrzegał Waszyngton przed sytuacją w Kolumbii. Rada Bezpieczeństwa Narodowego przystąpiła do pracy nad strategią dalszych działań. W efekcie kolumbijski prezydent Virgilio Barco Vargas wprowadził stan wojenny.
Pablo Escobar – aresztowanie i śmierć
Baron narkotykowy trafił do więzienia w 1990 roku (La Catedral, które sam zresztą zbudował). Z celi dalej zarządzał swoim narkotykowym biznesem. Sytuacja się zmieniła, gdy 22 lipca 1992 roku postanowiono go przenieść do więzienia o zaostrzonym rygorze. Miało to zatrzymać jego działalność w kartelu.
Pablo Escobar zdążył uciec. Ponad rok ukrywał się przed kolumbijskim wojskiem, oddziałami amerykańskimi Delta Force i Navy Seals, a także Central Intelligence Agency (CIA), Federal Bureau of Investigation (FBI) oraz Drug Enforcement Administration (DEA).
Oprócz jednostek specjalnych w pogoń za uciekinierem ruszyły inne organizacje przestępcze, a także rodziny zamordowanych przez niego osób. Liczba zabitych podczas pościgu była ogromna. W grudniu 1993 roku został namierzony. Escobara zastrzelono na dachu dwupiętrowego budynku w jednej z dzielnic Medellín.
Kto zabił narkotykowego bosa?
Od wielu lat toczą się dyskusje na ten temat. Według niektórych Escobara zabił amerykański snajper z Delta Force. Rodzina przestępcy twierdziła, że ten sam odebrał sobie życie, nie chciał dostać się w ręce swoich przeciwników.
Inni, że ostateczny strzał wykonał ktoś z członków Sekcji Poszukiwawczej. Niektórzy mawiali, że Escobar nie umarł od kuli, a został dobity. Istnieje jeszcze jedna teoria. Escobara mieliby zabić członkowie Los Pepes (Perseguidos por Pablo Escobar).
Miał to być sojusz grup paramilitarnych i innych handlarzy narkotyków, którzy byli wrogo nastawieni do kartelu w Medellín a przede wszystkim do ich przywódcy. Tak naprawdę do dzisiaj ta zagadka pozostaje nierozwiązana. Pewne jest tylko to, że Escobar został trafiony trzema kulami.
Escobar został pochowany na cmentarzu w Montesacro w Itagüí (Kolumbia), a w uroczystościach pogrzebowych uczestniczyło około 25 000 ludzi.
Upadek kartelu w Medellín
Śmierć Pablo Escobara wywołała ogromne poruszenie wśród mieszkańców Medellín, którzy uważali go za bohatera i ówczesnego „Robin Hooda”. Wielokrotnie takiego właśnie określenia używała miejscowa prasa.
Inni uważali go za potwora. Wraz z jego śmiercią upadło narkotykowe imperium. Kokainowy market zdominował kartel z Cali. Ich działalność trwała krótko. Większość liderów została zamordowana, bądź aresztowana przez kolumbijskie władze.
Narkotykowy boss czy dobroczyńca? Jak ludzie postrzegali Pablo Escobara
Nie ma wątpliwości co do tego, że Pablo Escobar żył na „granicy prawa”. Był przestępcą, kontrolował około 80 % światowego handlu kokainą. Politycy, organy ścigania czy urzędnicy miejscy, w większości byli przez niego opłacani.
Sam Escobar marzył o prezydenturze i jak mawiał, chciał „zrobić dużo dobrego dla Kolumbii”. Oprócz tego przeznaczał spore środki finansowe na różne cele charytatywne. Budował szkoły, wspierał ubogich, fundował stypendia.
Mimo swojej działalności na rzecz społeczeństwa był bezwzględnym przestępcą. Nie przyjmował sprzeciwu, wojnę z władzami państwa toczył często na ulicach miasta. Nie wiadomo było, kiedy wybuchnie samochód czy rozpocznie się strzelanina.
Bibliografia:
- Bowden M., Polowanie na Escobara. Historia najsłynniejszego barona narkotykowego, Poznań 2021.
- Escobar J. P., Mój ociec Pablo Escobar, Poznań 2017.
- Escobar J. P., Pablo Escobar pod Lupą, Poznań 2018.
- Jański K., Kolumbijskie kartele narkotykowe i ich wpływ na światopogląd społeczeństwa oraz instytucje państwowe [w:] Wojna, terroryzm i bezpieczeństwo narodowe, red. K. Łukomiak, Łódź 2020.
- Vallejo V., Kochając Pabla, nienawidząc Escobara, Wrszawa 2017.
