Muzeum Filumenistyczne w Bystrzycy Kłodzkiej i jego tajemnice

Jak nasi przodkowie niecili ogień? Muzeum Filumenistyczne w Bystrzycy Kłodzkiej i jego tajemnice

Jak nasi przodkowie niecili ogień? Co kryje się na etykietach zapałczanych? Jak mogą wyglądać zapalniczki? Zwiedzając Muzeum Filumenistyczne w Bystrzycy Kłodzkiej, odkryjesz te tajemnice!

Jak nasi przodkowie niecili ogień?

Czy Prometeusz ukradł bogom ogień i go nam przyniósł? Tego niestety nie wiemy. Jak nasi przodkowie jednak niecili ogień? Jedną z technik używanych przez nich był świder ogniowy. Ta metoda polegała na szybkim obracaniu drewnianego świdra oboma rękami w innym drewnie.

Na wystawie stałej ,,Historii niecenia ognia’’ dowiesz się o tradycyjnych sposobach niecenia i rozpalania ognia.Do dzisiaj niektóre z nich używane są przez survivalowców i w niektórych lokalnych społecznościach.

Co to jest filumenistyka?

Zwróćmy się najpierw do antycznych języków. Z łaciny lumen możemy przetłumaczyć jako światło, a phileo po grecku znaczy miłować. Czym jednak zajmuje się filumenistyka?

Możemy mówić o stronie naukowo-badawczej, kiedy badamy historię niecenia ognia albo pytamy się o rozwój przemysłu zapałczanego. Częściej jednak spotykamy się z pojęciem dotyczącym kolekcjonowaniem etykiet zapałczanych i przyrządów związanych z ogniem. 

Dlaczego w Bystrzycy Kłodzkiej jest Muzeum Filumenistyczne?

Bystrzyca Kłodzka ma jeszcze przedwojenne tradycje związane z produkcją zapałek. Po II wojnie światowej, kiedy Ziemia Kłodzka znalazła się w granicach Polski, na terenie miasta działały Bystrzyckie Zakłady Przemysłu Zapałczanego. Może  nawet u Twojego wujka znajdziesz w szufladzie etykiety zapałczane z bystrzyckiej fabryki? 

W dawnym kościele…

Ze względu na istnienie zakładu, w latach 60. powstała inicjatywa utworzenia Muzeum, które zajmowałoby się filumenistyką. Na miejsce placówki wybrano i zaadaptowano dawny kościół ewangelicki, którego projekt wykonał dziewiętnastowieczny pruski architekt Karl Schinkel.

Oficjalne otwarcie bystrzyckiej instytucji nastąpiło w dniu 19 lipca 1964 roku. W późniejszym czasie powiększono Muzeum o dawną szkołę ewangelicką.

Muzeum Filumenistyczne – niezwykły świat etykiet zapałczanych

Dla miłośników historii wejście świat etykiet zapałczanych pozwoli na zrozumienie mentalności, kultury, a nawet… polityki. Na tych z okresu Polski Ludowej odnajdujemy elementy ówczesnej propagandy. Polski Monopol Zapałczany przypomina nam głośno: Szukajcie Stonki Ziemniaczanej!

Z kolei na pudełeczkach z Kraju Kwitnącej Wiśni podziwiamy aktorów z tradycyjnego teatru Kabuki.

Niektóre postacie z etykiet mają długie życie…a nawet kilka żyć. Tak jest z rysunkową rudowłosą panią, Ms Readhead, z Australii. Pierwszy raz pojawiła się na pudełeczkach zapałczanych w 1947 roku. Od tego czasu ukazała się w wielu odsłonach zgodnych z duchem mody i czasów.

Te i wiele innych etykiet odnajdziecie w Muzeum. Każda z nich opowiada swoją unikalną zapałczaną opowieść. Niezliczoność form i grafik sprawiają, że każdy z nas może wybrać taką serię lub styl, który nam się odpowiada… i pozwoli zanurzyć się w unikalną historię.

Wszystko dla ognia

Nie samymi zapałkami Muzeum Filumenistyczne żyje. Znajdują się tutaj inne przedmioty związane z ogniem: starożytne lampy oliwne, lampy naftowe, piece żeliwne, a także przeróżne krzesiwa, w tym takie z zamkiem skałkowym, które przypominają… broń.

Każdy z wymienionych eksponatów pozwala nam na lepsze rozumienie relacji człowieka do ognia.

Muzeum Filumenistyczne – świat zaczarowanych zapalniczek

Warto sprawdzić muzealny zbiór różnorodnych zapalniczek. W gablotach odnajdziemy je w najróżniejszych kształtach i rozmiarach. Wśród nich: miniaturki, krzykliwe jednorazówki, a także te kunsztownie wykonane benzynowe. Zwróćcie uwagę na prestiżowe zapalniczki gabinetowe. W nie tak odległych czasach prezentowały się one rewelacyjnie na biurkach prezesów.

Otwórz się na filumenistyczną przygodę!

W tym krótkim tekście nie zawarłam wszystkiego, co zobaczysz w Muzeum Filumenistycznym. Zachęcam Cię do jego własnego odkrywania i poznawania fascynującego świata filumenistyki. Może sam spróbujesz swoich sił w kolekcjonowaniu etykiet zapałczanych?

Bibliografia:

• Małgorzata Jaworska, Dorota Marchewa, Tomasz Nowicki, Kilka Słów o Muzeum Filumenistycznym, wyd. II, Bystrzyca Kłodzka.
• Opowieści Zapałczane – Matchbox Stories I HISTORIA NIECENIA WYKORZYSTANIA OGNIA PRZEZ CZŁOWIEKA, muzeum-filumenistyczne.pl [dostęp: 04.12.2024].
• Opowieści Zapałczane – Matchbox Stories II, HISTORIA PRODUKCJI ZAPAŁEK, FABRYKA ZAPAŁEK W BYSTRZYCY KŁODZKIEJ, muzeum-filumenistyczne.pl [dostęp: 04.12.2024].
• Readhead: About Us, redheads.com.au  [dostęp: 04.12.2024].

Fotografie: zbiory Muzeum Filumenistycznego w Bystrzycy Kłodzkiej